objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mantreda 20 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność na czczo spada do 66%, co poprawia się o 39% po podaniu z posiłkiem, dlatego dawki 15 mg i 20 mg należy przyjmować z jedzeniem. Farmakokinetyka jest liniowa do około 15 mg na dobę, a większe dawki wykazują ograniczone wchłanianie. U dorosłych rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, ma umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz hydrolizę amidów. Klirens ogólnoustrojowy wynosi około 10 l/h, a okres półtrwania po podaniu dożylnym to około 4,5 godziny, natomiast po doustnym podaniu wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby obserwuje się istotne zwiększenie ekspozycji (AUC wzrost do 2,3-krotnego u marskości wątroby stopnia B i do 1,6-krotnego u ciężkiego zaburzenia nerek), co wpływa na farmakodynamikę i wymaga ostrożności lub przeciwwskazań w stosowaniu.
AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Cmax, CYP2J2, CYP3A4, czynnik Xa, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zakrzepica żył głębokich, zawiesina doustna, zmienność osobnicza, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meditonsin –
Produkt leczniczy Meditonsin zawiera substancje czynne: Aconitinum D5 (1g/10g roztworu), Atropinum sulfuricum D5 (5g/10g roztworu) oraz Hydrargyrum bicyanatum D8 (4g/10g roztworu) w formie kropli doustnych. W dokumentacji preparatu brak jest danych dotyczących farmakokinetyki tych składników, w tym parametrów takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm oraz wydalanie. Nie określono również wartości biodostępności, objętości dystrybucji, okresu półtrwania, wiązania z białkami osocza ani klirensu dla żadnej z substancji czynnych.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Osaver HCT 40 mg + 12,5 mg
Olmesartan medoksomil, będący prolekiem, ulega szybkiej konwersji do aktywnego olmesartanu podczas absorpcji w przewodzie pokarmowym, z biodostępnością doustną wynoszącą 25,6%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiąga po około 2 godzinach, a okres półtrwania eliminacyjnego wynosi 10-15 godzin. Olmesartan wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%) i jest eliminowany w około 40% przez nerki oraz 60% drogą wątrobowo-żółciową, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z niedrożnością dróg żółciowych. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 1,5-2 godzinach, wiąże się z białkami osocza w 68%, nie ulega metabolizmowi i jest wydalany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 godzin. Wspólne podanie obniża biodostępność hydrochlorotiazydu o około 20%, bez wpływu na farmakokinetykę olmesartanu.
AUC, biodostępność, biodostępność bezwzględna, dawka początkowa, esteraza, frakcja niezwiązana leku, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, kolesewelam, krążenie jelitowo-wątrobowe, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xuvelex XR 500 mg
Xuvelex XR to preparat metforminy chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się opóźnionym wchłanianiem z Tmax około 7 godzin dla dawki 500 mg oraz około 5 godzin dla dawek 750 mg i 1000 mg. Maksymalne stężenia (Cmax) po jednorazowej dawce 750 mg i 1000 mg wynoszą odpowiednio 1193 ng/ml i 1214 ng/ml. AUC i Cmax nie rosną proporcjonalnie do dawki, a podawanie na czczo zmniejsza AUC o około 30%, natomiast podanie po posiłku zwiększa AUC o 77% i Cmax o 26% dla dawki 1000 mg. Metformina nie ulega metabolizmowi, jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem, a jej klirens nerkowy przekracza 400 ml/min, co wskazuje na eliminację zarówno przez filtrację kłębuszkową, jak i wydzielanie kanalikowe. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 6,5 godziny, a objętość dystrybucji waha się od 63 do 276 litrów.
AUC, biorównoważność, Cmax, ekspozycja na lek, erytrocyty, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kompartment dystrybucji, metforminy chlorowodorek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powierzchnia pod krzywą, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, T1/2, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Gadoteridol – Właściwości farmakokinetyczne
Gadoteridol, substancja czynna ProHance, wykazuje farmakokinetykę zgodną z otwartym modelem dwukompartmentowym po dożylnym podaniu u zdrowych osób, z okresem półtrwania dystrybucji wynoszącym 0,20 ± 0,04 godziny oraz okresem półtrwania eliminacji 1,57 ± 0,08 godziny. Objętość dystrybucji wynosi 204 ± 58 ml/kg, odpowiadając objętości płynu pozakomórkowego. Gadoteridol nie wykazuje wiązania z białkami w badaniach na szczurach, a brak jest dowodów na jego metabolizm in vivo u ludzi. Eliminacja odbywa się wyłącznie przez nerki, z wydaleniem 94,4 ± 4,8% dawki w moczu w ciągu 24 godzin. Klirens nerkowy (1,41 ± 0,33 ml/min/kg) i osoczowy (1,50 ± 0,35 ml/min/kg) są zbliżone, co wskazuje na przesączanie kłębkowe jako główny mechanizm eliminacji.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek farmakokinetyka pozostaje zgodna z modelem dwukompartmentowym, jednak okres półtrwania eliminacji ulega wydłużeniu (0,32 godz. dla dawki 0,1 mmol/kg oraz 0,64 ± 0,50 godz. dla dawki 0,3 mmol/kg). Całkowite wydzielanie przez nerki koreluje z klirensem kreatyniny, co potwierdza zmniejszoną eliminację u pacjentów z niewydolnością nerek. ProHance zawiera gadoteridol w stężeniu 279,3 mg/ml (0,5 mmol/ml) i charakteryzuje się osmolalnością 630 mOsm/kg wody (2,2-krotnie wyższą niż osmolalność osocza), lepkością 1,3 cP w 37°C oraz ciężarem właściwym 1,140 przy 25°C, co wskazuje na roztwór hipertoniczny stosowany w diagnostyce obrazowej.
biotransformacja, eliminacja substancji, gadoteridol, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, model dwukompartmentowy, objętość dystrybucji, osmolalność, płyn pozakomórkowy, półtrwanie dystrybucji, półtrwanie eliminacji, ProHance, przesączanie kłębkowe, roztwór hipertoniczny, substancja czynna, wiązanie z białkami, współczynnik oktanol-woda, wydalanie przez nerki, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flucorta 50 mg
Flukonazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~90%) po podaniu doustnym, z szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (0,5–1,5 h) i liniową zależnością stężeń od dawki. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (11–12%) oraz dużą objętość dystrybucji, z penetracją do płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (80% stężenia osoczowego) i tkanek skórnych, gdzie kumuluje się w warstwie rogowej (np. 73 μg/g po 12 dniach terapii 50 mg/dobę). Flukonazol jest wydalany głównie przez nerki (80% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 30 godzin u dorosłych, co umożliwia stosowanie pojedynczych dawek dobowych lub tygodniowych. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <20 ml/min) okres półtrwania wydłuża się do 98 godzin, co wymaga odpowiedniej redukcji dawkowania. Hemodializa usuwa około 50% leku w trakcie 3-godzinnej sesji.
biodostępność, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, flukonazol, gruczoł potowy, grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, kandydoza pochwy, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, lek moczopędny, naskórek i skóra właściwa, niewydolność nerek, noworodek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, warstwa rogowa, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidone Grindeks 0,5 mg
Rysperydon charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną po podaniu doustnym (70%, CV=25%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (1-2 godziny). Aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon, powstający głównie przez CYP2D6, wykazuje podobną aktywność farmakologiczną, a suma obu związków tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Farmakokinetyka rysperydonu jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a lek osiąga stan stacjonarny w ciągu 1 dnia, natomiast metabolit po 4-5 dniach. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, a 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji około 24 godziny, co uzasadnia dawkowanie 1-2 razy na dobę. Rysperydon wiąże się silnie z białkami osocza (90%), a metabolizm i eliminacja zachodzą głównie przez nerki (70% dawki w moczu) i wątrobę, z niskim ryzykiem interakcji farmakokinetycznych.
9-hydroksyrysperydon, alfa-1-glikoproteina, bezwzględna dostępność biologiczna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dystrybucja w organizmie, farmakokinetyka liniowa, frakcja wolna, izoenzym cytochromu P450, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adimuplan 25 mg
Sytagliptyna, substancja czynna Adimuplanu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z medianą Tmax wynoszącą 1-4 godziny po dawce 100 mg u osób zdrowych. Średnie AUC wynosi 8,52 µM•hr, a Cmax osiąga 950 nM, przy biodostępności około 87%. Lek wykazuje liniowy wzrost AUC wraz ze wzrostem dawki, natomiast Cmax i C24h nie rosną proporcjonalnie. Sytagliptyna jest głównie wydalana przez nerki w postaci niezmienionej (79% dawki), z metabolizmem ograniczonym i zależnym od CYP3A4 oraz CYP2C8. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, z eliminacją przez aktywne wydzielanie kanalikowe, w tym udziałem transportera hOAT-3 i glikoproteiny P. Lek nie wykazuje istotnych interakcji z izoenzymami CYP ani transporterami OCT2, OAT1 czy PEPT1/2, a jego farmakokinetyka jest stabilna u pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz u osób zdrowych.
AUC, biodostępność, cukrzyca typu 2, cytochrom P450 2C8, cytochrom P450 3A4, dipeptydylopeptydaza 4, farmakokinetyka, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor DPP-4, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, transporter anionów organicznych, transportery leków, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Axipio 2,5 mg
Apiksaban wykazuje liniową farmakokinetykę do dawki 10 mg z bezwzględną dostępnością biologiczną około 50%. Maksymalne stężenie (Cₘₐₓ) osiągane jest po 3-4 godzinach, a przyjmowanie leku niezależnie od posiłków nie wpływa na parametry AUC i Cₘₐₓ. Zmienność farmakokinetyczna międzyosobnicza wynosi około 20% CV, a wewnątrzosobnicza około 30% CV. Apiksaban wiąże się z białkami osocza w 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz całkowity klirens około 3,3 L/h z okresem półtrwania około 12 godzin. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4/5, a lek jest wydalany w około 27% przez nerki, z pozostałą częścią eliminowaną przez metabolity w kale i żółć. W badaniach wykazano, że rozkruszenie tabletek i podanie w zawiesinie lub z musem jabłkowym nie wpływa klinicznie istotnie na ekspozycję leku.
apiksaban, białko BCRP, białko osocza, białko transportowe P-gp, CYP3A4, dostępność biologiczna, działanie anty-Xa, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne Cmax, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zaranta 15 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek wykazuje znaczną dystrybucję w tkankach (objętość dystrybucji około 134 l) i wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%, głównie albuminy). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony do około 10% dawki, głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Główne metabolity to N-demetylowane pochodne (około 50% mniej aktywne) oraz pochodne laktonowe (klinicznie nieaktywne). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (około 90% w postaci niezmienionej z kałem) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (około 5% z moczem). Farmakokinetyka jest liniowa i stabilna przy wielokrotnym podawaniu, a wychwyt przez hepatocyty odbywa się za pośrednictwem transportera OATP-C.
ABCG2, AUC, BCRP, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, biotransformacja rozuwastatyny, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dysfunkcja nerek, dysfunkcja wątroby, dyslipidemia, eliminacja wątrobowa, genotyp, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, LDL-C, liniowość farmakokinetyki, N-demetylowane pochodne, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne laktonowe, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, transporter OATP-C, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Citabax 20 20 mg
Cytalopram, substancja czynna leku Citabax, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~80%) niezależną od obecności pokarmu oraz średnim Tmax wynoszącym 3,8 godziny. Lek wykazuje znaczną dystrybucję tkankową z objętością dystrybucji około 12,3 l/kg i umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (<80%). Metabolizm cytalopramu prowadzi do powstania aktywnych metabolitów (demetylocytalopram, didemetylocytalopram, N-tlenek cytalopramu) o słabszym działaniu hamującym wychwyt zwrotny serotoniny niż związek macierzysty. Eliminacja leku odbywa się głównie z żółcią (85%), a w mniejszym stopniu przez nerki (15%), z okresem półtrwania około 1,5 doby i klirensem całkowitym osocza około 0,33 l/min. Farmakokinetyka cytalopramu jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po 1-2 tygodniach stosowania, przy dawce 40 mg/dobę osiągając średnie stężenie w osoczu 250 nmol/l (zakres 100-500 nmol/l). Nie stwierdzono istotnej korelacji między stężeniem leku a efektem terapeutycznym lub działaniami niepożądanymi.
biodostępność, cytalopram, deaminowana pochodna kwasu propionowego, demetylocytalopram, didemetylocytalopram, dystrybucja tkankowa, działanie niepożądane, farmakokinetyka cytalopramu, klirens doustny, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osocza, klirens wątrobowy, liniowość kinetyki, maksymalne stężenie w osoczu, N-tlenek cytalopramu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wychwyt zwrotny serotoniny, wydzielanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby