Właściwości farmakokinetyczne
Polmatine 10 mg

Memantyna, substancja czynna leku Polmatine, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (~100%) oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (tmax) w przedziale 3-8 godzin. Przy standardowej dawce 20 mg/dobę stężenie w stanie równowagi wynosi 70-150 ng/ml (0,5-1 μmol), z dużą zmiennością indywidualną. Objętość dystrybucji wynosi około 10 l/kg, a wiązanie z białkami osocza to około 45%. Memantyna skutecznie przenika przez barierę krew-mózg, z współczynnikiem rozdziału płyn mózgowo-rdzeniowy/osocze na poziomie 0,52, co zapewnia osiągnięcie terapeutycznego stężenia hamującego receptor NMDA (ki = 0,5 μmol). Metabolizm jest minimalny – około 80% leku pozostaje niezmienione w krwiobiegu, a metabolity nie wykazują antagonistycznego działania wobec receptorów NMDA. Brak udziału cytochromu P450 w metabolizmie zmniejsza ryzyko interakcji lekowych.

Właściwości farmakokinetyczne leku Polmatine

Memantyna, substancja czynna leku Polmatine, wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny, który charakteryzuje się przewidywalnym wchłanianiem, dystrybucją, metabolizmem oraz eliminacją. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego leku stosowanego w leczeniu choroby Alzheimera.1

Wchłanianie

Memantyna chlorowodorek charakteryzuje się doskonałą biodostępnością po podaniu doustnym. Bezwzględna biodostępność substancji czynnej wynosi około 100%, co oznacza, że praktycznie cała dawka leku przyjęta doustnie zostaje wchłonięta do krwiobiegu.2

Maksymalne stężenie leku w osoczu (tmax) osiągane jest pomiędzy 3 a 8 godziną od momentu przyjęcia tabletki. Co istotne z praktycznego punktu widzenia, przyjmowanie pokarmu nie wpływa na proces wchłaniania memantyny, co daje możliwość stosowania leku niezależnie od posiłków.3

Dystrybucja

Przy standardowym dawkowaniu 20 mg na dobę, memantyna osiąga stan równowagi stężeń w osoczu w zakresie od 70 do 150 ng/ml (0,5-1 μmol). Warto zaznaczyć, że występuje duża zmienność osobnicza w tym zakresie.4

Objętość dystrybucji memantyny wynosi około 10 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek. Stopień wiązania z białkami osocza jest umiarkowany i wynosi około 45%.5

Istotną właściwością memantyny jest jej zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg. Przy dawkach dobowych od 5 mg do 30 mg, obliczony średni współczynnik rozdziału płyn mózgowo-rdzeniowy/osocze wynosi 0,52, co potwierdza, że lek skutecznie przenika do ośrodkowego układu nerwowego.6

Metabolizm

Memantyna w przeważającej części nie podlega metabolizmowi. W krwiobiegu człowieka około 80% leku występuje w postaci niezmienionej.7

Główne metabolity memantyny zidentyfikowane u człowieka to:

  • N-3,5-dimetylogludantan – powstający w wyniku demetylacji cząsteczki wyjściowej
  • Mieszanina izomerów 4- i 6-hydroksymemantyny – produkty hydroksylacji
  • 1-nitrozo-3,5-dimetyloadamantan – metabolit nitrozylowany

Co istotne z punktu widzenia klinicznego, wymienione metabolity nie wykazują działania antagonistycznego w stosunku do receptora NMDA. Ponadto, w badaniach in vitro nie stwierdzono udziału układu enzymatycznego cytochromu P450 w przemianach metabolicznych memantyny, co znacząco zmniejsza ryzyko interakcji z innymi lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny.8

Memantyna charakteryzuje się wysokim stopniem odzyskiwania po podaniu doustnym. W badaniach z użyciem znakowanej izotopowo 14C memantyny odzyskano średnio 84% podanej dawki w ciągu 20 dni, przy czym ponad 99% wydalone zostało przez nerki.9

Eliminacja

Eliminacja memantyny przebiega według modelu jednowykładniczego. Końcowy okres półtrwania (t½) leku wynosi od 60 do 100 godzin, co pozwala na stosowanie leku raz na dobę.10

U osób z prawidłową funkcją nerek, całkowity klirens memantyny (Cltot) wynosi 170 ml/min/1,73 m², przy czym istotną rolę odgrywa klirens nerkowy. Wydalanie leku przez nerki zachodzi częściowo w procesie wydalania kanalikowego, a także wchłaniania zwrotnego z kanalików, które prawdopodobnie zachodzi przy udziale białek transportujących kationy.11

Istotnym czynnikiem wpływającym na wydalanie memantyny jest pH moczu. W przypadku alkalizacji moczu (pH > 7) szybkość wydalania memantyny może zostać zmniejszona 7-9-krotnie. Do alkalizacji moczu może dojść w następujących przypadkach:

Ze względu na znaczący wpływ pH moczu na eliminację memantyny, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu czynników alkalizujących mocz.12

Liniowość i zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Memantyna wykazuje farmakokinetykę liniową w przedziale dawek od 10 mg do 40 mg, co oznacza, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do podanej dawki w tym zakresie.13

W odniesieniu do zależności farmakokinetyczno-farmakodynamicznych, przy zastosowaniu memantyny w dawce dobowej 20 mg, stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym osiąga wartość stałej hamowania (ki), która w korze płatów czołowych ludzkiego mózgu dla memantyny wynosi 0,5 μmol. Osiągnięcie tej wartości zapewnia optymalne działanie terapeutyczne leku jako antagonisty receptora NMDA.14

Parametry farmakokinetyczne memantyny – podsumowanie

Parametr Wartość
Biodostępność Około 100%
Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (tmax) 3-8 godzin
Stężenie w stanie równowagi po dawce 20 mg 70-150 ng/ml (0,5-1 μmol)
Objętość dystrybucji Około 10 l/kg
Wiązanie z białkami osocza Około 45%
Współczynnik rozdziału płyn mózgowo-rdzeniowy/osocze 0,52
Metabolizm Około 80% w postaci niezmienionej
Okres półtrwania (t½) 60-100 godzin
Całkowity klirens 170 ml/min/1,73 m²
Droga eliminacji Głównie przez nerki (>99%)
Farmakokinetyka w zakresie dawek 10-40 mg Liniowa
  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl