Właściwości farmakokinetyczne
Cefotaxime Dali Pharma 0,5 g

Charakterystyka farmakokinetyczna cefotaksymu

Cefotaksym jest antybiotykiem podawanym pozajelitowo, którego parametry farmakokinetyczne obejmują wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację. Lek charakteryzuje się dobrą penetracją tkankową i specyficznym profilem biotransformacji, co ma istotne znaczenie kliniczne w terapii zakażeń bakteryjnych.¹

Wchłanianie cefotaksymu po podaniu pozajelitowym

Ze względu na postać farmaceutyczną (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań), Cefotaxime Dali Pharma podawany jest wyłącznie drogą pozajelitową.² Profil wchłaniania różni się w zależności od drogi podania:

• Podanie dożylne – po dożylnym wstrzyknięciu 1 g cefotaksymu stężenie w surowicy osiąga wartości około 81-102 mg/L po 5 minutach i 46 mg/L po 15 minutach. Przy większej dawce 2 g, już po 8 minutach od podania dożylnego stężenie leku w surowicy wynosi 167-214 mg/L.³
• Podanie domięśniowe – maksymalne stężenie w surowicy po podaniu domięśniowym 1 g cefotaksymu wynosi około 20 mg/L i jest osiągane w ciągu 30 minut od podania.⁴

Dystrybucja cefotaksymu w organizmie

Cefotaksym charakteryzuje się dobrą przepuszczalnością tkankową, co ma istotne znaczenie w terapii zakażeń zlokalizowanych w różnych kompartmentach organizmu.⁵ Kluczowe parametry dystrybucji obejmują:

• Pozorna objętość dystrybucji – wynosi 21-37 L, co wskazuje na dobrą penetrację do przestrzeni pozanaczyniowych.⁶
• Wiązanie z białkami osocza – około 25-40%, co oznacza, że znaczna część leku występuje w formie niezwiązanej, aktywnej farmakologicznie.⁷
• Przenikanie przez barierę łożyskową – cefotaksym przenika przez barierę łożyskową i osiąga wysokie stężenie w tkankach płodu (do 6 mg/kg).⁸
• Przenikanie do mleka matki – tylko niewielki procent cefotaksymu przenika do mleka ludzkiego, osiągając stężenie około 0,4 mg/L po podaniu dawki 2 g.⁹
• Przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego – w stanach zapalnych opon mózgowo-rdzeniowych zarówno cefotaksym, jak i jego aktywny metabolit (desacetylo-cefotaksym) przenikają do przestrzeni płynu mózgowo-rdzeniowego, osiągając terapeutycznie skuteczne stężenia przeciwko bakteriom Gram-ujemnym i pneumokokom.¹⁰

Biotransformacja cefotaksymu

Cefotaksym podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie człowieka.¹¹ Metabolizm obejmuje:

1. Deacetylację – około 15-25% dawki podanej pozajelitowo ulega przekształceniu do cefotaksymu O-deacetylu, który wykazuje dobre działanie przeciwbakteryjne na różne patogeny. Ten aktywny metabolit przyczynia się do całkowitego efektu przeciwbakteryjnego leku.¹²
2. Dalsze przemiany metaboliczne – oprócz cefotaksymu deacetylu powstają dwa nieaktywne laktony:¹³
   • Cefotaksym deacetylowy wytwarza lakton jako krótkotrwały produkt pośredni, który nie jest wykrywalny w moczu ani osoczu ze względu na szybką konwersję do stereoizomerów laktonu z otwartym pierścieniem (pierścień beta-laktamowy).¹⁴
   • Stereoizomery laktonu z otwartym pierścieniem są również wydalane z moczem.¹⁵

Eliminacja cefotaksymu

Eliminacja cefotaksymu i jego metabolitów zachodzi głównie drogą nerkową, z niewielkim udziałem wydzielania z żółcią.¹⁶

• Wydalanie nerkowe – podczas 6-godzinnego pobierania moczu odzyskuje się 40-60% dawki w postaci niezmienionej oraz około 20% w postaci cefotaksymu deacetylu.¹⁷ Badania z radioaktywnie znakowanym cefotaksymem wykazały, że nieco ponad 80% podanej dawki jest wykrywane w moczu, z czego 50-60% stanowi niezmieniona postać cefotaksymu, a reszta to trzy metabolity.¹⁸
• Wydalanie z żółcią – około 2% dawki jest wydalane z żółcią.¹⁹
• Klirens:
  • Całkowity klirens cefotaksymu: 240-390 mL/min²⁰
  • Klirens nerkowy: 130-150 mL/min²¹
• Usuwanie podczas hemodializy – zarówno cefotaksym, jak i cefotaksym deacetylowy są w dużej mierze usuwane z krwi podczas hemodializy.²²

Czas półtrwania cefotaksymu

Okres półtrwania cefotaksymu w surowicy jest zróżnicowany i zależy od populacji pacjentów oraz funkcji nerek:²³

Warto zauważyć, że w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny 3-10 mL/min), cefotaksym gromadzi się tylko w niewielkim stopniu, w przeciwieństwie do jego aktywnych i nieaktywnych metabolitów, które mogą kumulować się w organizmie.²⁴

Zawartość sodu w preparacie

Każdy gram (1000 mg) produktu leczniczego Cefotaxime Dali Pharma 0,5 g zawiera 2,1 mmol (48 mg) sodu.²⁵ Jest to istotna informacja przy planowaniu terapii u pacjentów na diecie niskosodowej lub z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej.