Właściwości farmakokinetyczne
Lewofloksacyna

Lewofloksacyna podana doustnie charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (99-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje szeroką dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji około 100 l) i umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%), co sprzyja dobrej penetracji do błony śluzowej oskrzeli, płynu wyściełającego nabłonek dróg oddechowych, makrofagów pęcherzyków płucnych, tkanki płuc, skóry, gruczołu krokowego oraz moczu. Lewofloksacyna słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, co należy uwzględnić przy leczeniu zakażeń OUN. Po podaniu miejscowym do oka stężenia w filmie łzowym wynoszą 17,0 μg/ml po 4 godzinach i 6,6 μg/ml po 6 godzinach, a stężenia w osoczu są ponad 1000-krotnie niższe niż po podaniu doustnym. Okres półtrwania leku wynosi 6-8 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (>85% w formie niezmienionej), co wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek (np. przy ClCR <20 ml/min okres półtrwania wydłuża się do 35 godzin).

Właściwości farmakokinetyczne lewofloksacyny: Wchłanianie

Lewofloksacyna podana doustnie wchłania się szybko i niemal całkowicie, a maksymalne stężenie w osoczu jest osiągane w ciągu 1-2 godzin po podaniu. Całkowita biodostępność substancji jest bardzo wysoka i wynosi 99-100%, co wskazuje na niemal kompletne przyswajanie leku z przewodu pokarmowego.1 2

Warto zauważyć, że spożywanie posiłków wywiera jedynie niewielki wpływ na proces wchłaniania lewofloksacyny, co czyni lek wygodnym w stosowaniu niezależnie od harmonogramu posiłków.3 4

Stan równowagi (stacjonarny) stężenia lewofloksacyny w osoczu jest osiągany stosunkowo szybko – w ciągu 48 godzin w przypadku schematu dawkowania 500 mg raz lub dwa razy na dobę.5 6

Dystrybucja lewofloksacyny w organizmie

Po wchłonięciu do krwioobiegu, około 30-40% lewofloksacyny wiąże się z białkami osocza.7 8 Ten stosunkowo niewielki stopień wiązania z białkami przyczynia się do dobrej penetracji leku do tkanek.

Średnia objętość dystrybucji lewofloksacyny wynosi około 100 l po pojedynczym i wielokrotnym podawaniu dawek 500 mg, co wskazuje na szeroką dystrybucję substancji do tkanek organizmu.9 10

Wielokrotne podawanie 500 mg lewofloksacyny raz na dobę wykazało niewielką kumulację. Po podaniu dawek 500 mg lewofloksacyny dwa razy na dobę obserwowano ograniczoną, ale przewidywalną kumulację. Stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 3 dni.11

Przenikanie do tkanek i płynów ustrojowych

Lewofloksacyna charakteryzuje się dobrą penetracją do wielu tkanek i płynów ustrojowych. Wykazano, że substancja przenika do następujących struktur:12 13

  • Błona śluzowa oskrzeli
  • Płyn wyściełający nabłonek dróg oddechowych
  • Makrofagi w pęcherzykach płucnych
  • Tkanka płuc
  • Skóra (płyn surowiczny w pęcherzach)
  • Tkanka gruczołu krokowego
  • Mocz

14

Istotne jest jednak, że lewofloksacyna słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ma znaczenie przy planowaniu terapii zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.15 16

Farmakokinetyka lewofloksacyny w oku

W przypadku postaci ocznych, lewofloksacyna po podaniu miejscowym do oka utrzymuje się dobrze w obrębie filmu łzowego.17

W badaniach u zdrowych ochotników średnie stężenia lewofloksacyny w filmie łzowym mierzone po upływie 4 i 6 godzin od podania miejscowego wynosiły odpowiednio 17,0 i 6,6 μg/ml. Po upływie 4 godzin od podania u pięciu z sześciu badanych stwierdzono stężenia większe lub równe 2 μg/ml. U czterech z sześciu badanych stężenie to utrzymało się po 6 godzinach od podania produktu.18 19

Badania stężenia lewofloksacyny w osoczu po podaniu kropli do oczu u 15 zdrowych ochotników wykazały, że średnie stężenie substancji w osoczu po upływie 1 godziny od podania dawki wynosiło od 0,86 ng/ml w dniu 1. do 2,05 ng/ml w dniu 15. Największe maksymalne stężenie lewofloksacyny wynoszące 2,25 ng/ml stwierdzono w dniu 4. po 2 dniach stosowania produktu leczniczego co 2 godziny (łącznie 8 dawek na dobę). Maksymalne stężenia lewofloksacyny w osoczu po podaniu ocznym były ponad 1000 razy mniejsze od występujących podczas stosowania standardowych dawek doustnych.20 21

Przenikanie lewofloksacyny do cieczy wodnistej oka badano u pacjentów operowanych z powodu zaćmy. Po podaniu 4 kropli do oka przed operacją, średnie stężenie lewofloksacyny w cieczy wodnistej oka było dwukrotnie wyższe niż w przypadku ofloksacyny (1139,9 ± 717,1 ng/ml vs. 621,7 ± 368,7 ng/ml).22

Stężenia lewofloksacyny w osoczu osiągane po podaniu do zakażonego oka nie są obecnie znane.23 24

Dystrybucja w produkcie Ducressa

W przypadku produktu leczniczego Ducressa (połączenie lewofloksacyny i deksametazonu), przeprowadzono specjalne badania farmakokinetyczne. U 125 pacjentów poddanych operacji zaćmy, po podaniu jednej kropli leku stężenie lewofloksacyny w cieczy wodnistej oka wynosiło średnio 711,899 ng/ml (przedział ufności 95%: 595,538; 828,260) w grupie przyjmującej Ducressa, w porównaniu do 777,307 ng/ml (przedział ufności 95%: 617,220; 937,394) w przypadku stosowania samej lewofloksacyny. Stężenia lewofloksacyny w cieczy wodnistej były znacznie wyższe od najmniejszych stężeń hamujących wzrost patogenów oka w spektrum działania tej substancji.25

Metabolizm lewofloksacyny

Lewofloksacyna jest metabolizowana w organizmie w bardzo małym stopniu. Głównymi metabolitami są demetylolewofloksacyna (lub dimetylolewofloksacyna, w zależności od źródła) i N-tlenek lewofloksacyny.26 27

Metabolity te stanowią poniżej 5% podanej dawki i są wydalane z moczem.28 29

Ważną cechą lewofloksacyny jest jej stabilność stereochemiczna – substancja nie ulega inwersji chiralnej w organizmie.30 31

Eliminacja lewofloksacyny

Po podaniu doustnym lub dożylnym, lewofloksacyna jest usuwana z osocza stosunkowo powoli. Okres półtrwania (t1/2) wynosi od 6 do 8 godzin.32 33

Wydalanie lewofloksacyny odbywa się głównie przez nerki, gdzie ponad 85% podanej dawki jest wydalane w formie niezmienionej.85% podanej dawki leku).”>34 85% podanej dawki leku).”>35

Średni pozorny całkowity klirens lewofloksacyny po podaniu pojedynczej dawki 500 mg wynosi 175 ± 29,2 ml/min.36 37

Warto zauważyć, że nie ma istotnych różnic w farmakokinetyce lewofloksacyny podanej dożylnie i doustnie, co wskazuje na to, że obie drogi podania mogą być stosowane zamiennie zależnie od stanu klinicznego pacjenta.38 39

Liniowość farmakokinetyki

Lewofloksacyna wykazuje farmakokinetykę liniową w zakresie dawek od 50 do 1000 mg.40 41 Oznacza to, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia leku w osoczu, co ułatwia dostosowanie dawki do potrzeb terapeutycznych.

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Na farmakokinetykę lewofloksacyny znacząco wpływa zaburzenie czynności nerek. Wraz z pogarszaniem się czynności nerek zmniejsza się wydalanie nerkowe i klirens leku, a okres półtrwania ulega wydłużeniu.42 43

Poniższa tabela przedstawia parametry farmakokinetyczne lewofloksacyny w niewydolności nerek po podaniu doustnym pojedynczej dawki 500 mg:

Klirens kreatyniny (ClCR) [ml/min] Klirens nerkowy (ClR) [ml/min] Okres półtrwania (t1/2) [h]
<20 13 35
20-49 26 27
50-80 57 9

<sup data-drug="Levoxa" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Farmakokinetyka w niewydolności nerek po podaniu doustnym pojedynczej dawki 500 mg: Clcr [ml/min]: 44 <sup data-drug="Levofloxacin Kabi" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Farmakokinetyka w niewydolności nerek po podaniu doustnym pojedynczej dawki 500 mg: Clcr [ml/min.] 45

Dane te wskazują, że u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (ClCR <20 ml/min) okres półtrwania lewofloksacyny może być nawet czterokrotnie dłuższy niż u osób z łagodną niewydolnością, co ma istotne znaczenie przy ustalaniu schematu dawkowania.

Pacjenci w podeszłym wieku

Brak istotnych różnic w farmakokinetyce lewofloksacyny u osób młodych i w podeszłym wieku, z wyjątkiem różnic związanych z klirensem kreatyniny.46 47 Oznacza to, że sam wiek nie wpływa bezpośrednio na farmakokinetykę leku, natomiast często towarzyszące podeszłemu wiekowi obniżenie funkcji nerek może wymagać dostosowania dawki.

Różnice związane z płcią

Analizy obejmujące osobno mężczyzn i kobiety wykazały małe lub bardzo małe zależne od płci różnice w farmakokinetyce lewofloksacyny.48 49 Nie ma dowodów wskazujących na znaczenie kliniczne tych różnic związanych z płcią.50 51

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl