objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eplerenon Medreg 50 mg
Eplerenon charakteryzuje się biodostępnością po podaniu doustnym na poziomie 69% przy dawce 100 mg, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 1,5-2 godzinach. Farmakokinetyka wykazuje liniową zależność Cmax i AUC w zakresie dawek 10-100 mg, natomiast powyżej 100 mg obserwuje się nieliniowość. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%), głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 l. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu, co ogranicza ryzyko interakcji farmakodynamicznych. Eliminacja jest metaboliczna, z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie, co ułatwia stosowanie kliniczne. W populacji pediatrycznej masa ciała wpływa na objętość dystrybucji, a dawkowanie rozpoczyna się od 25 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 50 mg dwa razy na dobę, przy czym stężenia u dzieci nie przekraczają istotnie wartości u dorosłych.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność, CYP3A4, dawkowanie leku, dystrybucja leku, farmakokinetyka, hemodializa, interakcja lekowa, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, przeciwwskazanie, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xuvelex XR 750 mg
Metformina chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Xuvelex XR charakteryzuje się opóźnionym wchłanianiem z Tmax około 7 godzin, w porównaniu do 2,5 godziny w preparatach o natychmiastowym uwalnianiu. W stanie stacjonarnym Cmax i AUC nie rosną proporcjonalnie do dawki; AUC po 2000 mg Xuvelex XR jest porównywalne do AUC po 1000 mg metforminy w formie natychmiastowej podawanej dwukrotnie dziennie. Podanie na czczo zmniejsza AUC o 30%, natomiast podanie po posiłku zwiększa AUC o 77% i Cmax o 26%, bez istotnej zmiany Tmax. Średnie Cmax dla dawki 750 mg wynosi 1193 ng/mL (Tmax 5 h), a dla 1000 mg 1214 ng/mL (Tmax 5 h). Lek wykazuje biorównoważność z odpowiednimi dawkami tabletek o przedłużonym uwalnianiu 500 mg. Nie obserwuje się kumulacji po wielokrotnym podaniu dawek do 2000 mg, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania.
AUC, biodostępność, biorównoważność, Cmax, ekspozycja na metforminę, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kompartment dystrybucji, metformina, metformina chlorowodorek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, postać o natychmiastowym uwalnianiu, przenikanie do erytrocytów, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, Tmax, wchłanianie metforminy, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe - Leksykon substancji czynnych
Megestrolu octan – Właściwości farmakokinetyczne
Megestrol octan charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką, na którą wpływają czynniki takie jak motoryka przewodu pokarmowego, flora bakteryjna jelit, masa ciała, dieta oraz czynność wątroby. Biodostępność substancji jest stabilna pomimo tych zmiennych, a badania porównawcze wykazały brak klinicznie istotnych różnic między preparatami, co umożliwia stosowanie różnych produktów, np. Cachexan, w sposób ekwiwalentny. Metabolizm megestrolu octanu jest niski – tylko 5-8% dawki ulega biotransformacji, co oznacza, że większość leku pozostaje w formie niezmienionej, co ma istotne znaczenie dla jego działania farmakologicznego.
biodostępność, biotransformacja, czynność wątroby, eliminacja z kałem, flora bakteryjna jelit, inaktywacja jelitowa i wątrobowa, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwretrowirusowy, megestrol octan, mikrobiota jelitowa, motoryka przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, ryfabutyna, terapia wielolekowa, tkanka tłuszczowa, wydalanie nerkowe, zespół wyniszczenia nowotworowego, zmienność międzyosobnicza, zydowudyna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ivohart 7,5 mg
Iwabradyna, występująca jako enancjomer S, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 1 godzinie. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek wiąże się z białkami osocza w około 70%, a objętość dystrybucji w stanie równowagi u pacjentów wynosi około 100 litrów. Po długotrwałym stosowaniu dawki 5 mg dwa razy na dobę, Cmax osiąga 22 ng/ml (CV=29%), a średnie stężenie w stanie równowagi wynosi 10 ng/ml (CV=38%). Metabolizm iwabradyny odbywa się głównie przez CYP3A4, z głównym aktywnym metabolitem N-demetylową pochodną (S 18982), której ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na związek macierzysty. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 0,5-24 mg, a efektywny okres półtrwania wynosi 11 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę.
biokonwersja, biotransformacja, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, inhibitor CYP3A4, izoenzym, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakodynamiczne, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Akineton SR 4 mg 4 mg
Biperyden, substancja czynna leku Akineton SR 4 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się opóźnionym początkiem działania przy zachowaniu porównywalnej biodostępności całkowitej (AUC) względem tabletek o natychmiastowym uwalnianiu. Po jednorazowym podaniu dawki 4 mg Cmax wynosi 1,49 ng/ml, osiągane jest po około 8,8 godzinach (Tmax), a stężenie utrzymuje się na poziomie 0,69 ng/ml po 24 godzinach. W stanie stacjonarnym, po 7 dniach terapii, Cmax wynosi 1,17 ng/ml przy Tmax 6,75 godziny, a stężenie przed kolejną dawką to 0,39 ng/ml. Okres półtrwania biperydenu w osoczu waha się od 11,7 do 19,8 godzin. Podanie leku po posiłku nie wpływa istotnie na biodostępność, choć obserwuje się nieznaczne różnice w Cmax (3,2 ng/ml po posiłku vs. 2,6 ng/ml na czczo) oraz Tmax (6,2 h vs. 6,7 h). W porównaniu do formy o natychmiastowym uwalnianiu, tabletki SR wykazują niższe Cmax (1,49 ± 1,16 ng/ml vs. 4,42 ± 2,92 ng/ml) i dłuższy Tmax (8,78 ± 4,21 h vs. 1,57 ± 0,73 h), przy podobnym AUC (29,02 ± 31,46 ng×h/ml vs. 28,44 ± 32,46 ng×h/ml).
- Leksykon substancji czynnych
Oksaliplatyna – Właściwości farmakokinetyczne
Oksaliplatyna, stosowana w chemioterapii, wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się szybkim przenikaniem do tkanek i intensywną biotransformacją, głównie poprzez spontaniczny rozkład bez udziału enzymów cytochromu P450. Po 2-godzinnej infuzji, tylko 15% platyny pozostaje w krążeniu, a pozostała część jest wiązana nieodwracalnie z erytrocytami i osoczem, co skutkuje długim okresem półtrwania eliminacji (średnio 771 godzin). Wartości farmakokinetyczne dla dawki 85 mg/m² co 2 tygodnie oraz 130 mg/m² co 3 tygodnie wykazują odpowiednio: Cmax 0,814 µg/mL i 1,21 µg/mL, AUC0-48 4,19 µg·h/mL i 8,20 µg·h/mL, a całkowity klirens (CL) 17,4 L/h i 10,1 L/h. Nie obserwuje się akumulacji leku w ultrafiltracie osocza, a zmienność farmakokinetyczna jest niska. Wydalanie platyny odbywa się głównie przez nerki, z około 54% dawki wydalanej w moczu w ciągu 5 dni, co podkreśla znaczenie funkcji nerek w eliminacji oksaliplatyny.
albuminy surowicy krwi, analiza kompartmentowa, analiza niekompartmentowa, biotransformacja oksaliplatyny, ciężkie upośledzenie czynności nerek, cytochrom P450, czerwone krwinki, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, oksaliplatyna, ultrafiltracja osocza, ultrafiltracja platyny, umiarkowane upośledzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Banxiol 2,5 mg
Apiksaban, substancja czynna leku Banxiol 2,5 mg, charakteryzuje się bezwzględną dostępnością biologiczną około 50% dla dawek do 10 mg oraz szybkim wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) po 3-4 godzinach. Farmakokinetyka apiksabanu jest liniowa do dawki 10 mg, z umiarkowaną zmiennością międzyosobniczą (~20% CV) i wewnątrzosobniczą (~30% CV). Lek wiąże się z białkami osocza w około 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz całkowity klirens około 3,3 L/h. Okres półtrwania wynosi około 12 godzin, co uzasadnia dawkowanie dwa razy na dobę. Apiksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4/5, a jego eliminacja odbywa się przez nerki (~27% klirensu), żółć oraz bezpośrednio drogą jelitową. Nie stwierdzono aktywnych metabolitów w osoczu, a lek jest substratem P-gp i BCRP. Podawanie rozkruszonych tabletek nie wpływa klinicznie istotnie na ekspozycję leku.
białko oporności raka sutka, CYP3A4, czynnik Xa, dostępność biologiczna, działanie anty-Xa, farmakokinetyka liniowa, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, substancja czynna, tabletka powlekana, wydalanie nerkowe, zależność farmakokinetyka-farmakodynamika, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Feiba NF 500 j.m. = 500 j. FEIBA
FEIBA NF to złożony preparat zawierający zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII, podawany dożylnie w postaci roztworu po rekonstytucji proszku. Każdy mililitr roztworu zawiera 25 jednostek zespołu czynników, a opakowanie 500 jednostek dostarcza równoważnik 500 jednostek czynnika VIII z aktywnością omijającą inhibitor, w 200-600 mg białka ludzkiego osocza. Produkt zawiera czynniki II, IX i X głównie w formie nieaktywowanej oraz czynnik VII w formie aktywowanej, co wpływa na różnorodność farmakokinetyczną. Obecność antygenu koagulacyjnego czynnika VIII (F VIII C:Ag) wynosi do 0,1 jednostki na 1 jednostkę FEIBA. Preparat ma pH 6,8-7,6, co zapewnia stabilność czynników krzepnięcia i jest zbliżone do fizjologicznego pH osocza.
aktywność omijająca inhibitor, antygen koagulacyjny czynnika VIII, aPTT, białko ludzkiego osocza, biodostępność, czas częściowej tromboplastyny, czas kaolinowo-kefalinowy, czynnik krzepnięcia, czynnik VII, czynniki krzepnięcia II IX X, inhibitor czynnika VIII, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osocze z inhibitorem, podanie dożylne, proszek i rozpuszczalnik, układ kalikreina-kinina, zespół czynników krzepnięcia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Diazidan 80 mg
Gliklazyd, substancja czynna Diazidanu w dawce 80 mg, wykazuje dobre wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) między 2 a 6 godziną, bez wpływu pokarmu na szybkość i stopień absorpcji. Lek charakteryzuje się wysokim (ok. 95%) wiązaniem z białkami osocza oraz umiarkowaną objętością dystrybucji około 19 litrów, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję pozanaczyniową. Metabolizm gliklazydu zachodzi głównie w wątrobie, bez powstawania aktywnych metabolitów, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem jedynie około 1% substancji w formie niezmienionej. Okres półtrwania eliminacji wynosi 10-12 godzin, co umożliwia dawkowanie 1-2 razy na dobę, zapewniając stabilne działanie hipoglikemizujące.
białka osocza, biotransformacja, dawkowanie leku, dystrybucja tkankowa, działanie hipoglikemizujące, eliminacja leku, gliklazyd, interakcje lekowe, kontrola glikemii, liniowość farmakokinetyki, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pacjent w podeszłym wieku, parametry farmakokinetyczne, przewód pokarmowy, wątroba