Właściwości farmakokinetyczne
Soprobec 100 mcg/dawkę odmierzoną

Właściwości farmakokinetyczne leku Soprobec (beklometazonu dipropionian)

Właściwości farmakokinetyczne beklometazonu dipropionianu mają istotne znaczenie w zrozumieniu jego działania terapeutycznego po podaniu wziewnym za pomocą aerozolu inhalacyjnego. Lek Soprobec (100 mikrogramów/dawkę odmierzoną) zawiera substancję czynną w postaci roztworu, który jest klarowny i bezbarwny, dostarczany w formie aerozolu inhalacyjnego.¹

Mechanizm aktywacji proleku

Beklometazonu dipropionian funkcjonuje jako prolek, który sam w sobie wykazuje słabe powinowactwo do receptorów glikokortykosteroidowych. Jego pełna aktywność terapeutyczna wymaga hydrolizy przez enzymy esterazy, które przekształcają go w czynny metabolit – beklometazonu 17-monopropionian. Ten aktywny metabolit charakteryzuje się znacznie silniejszym miejscowym działaniem przeciwzapalnym niż związek macierzysty.²

Wchłanianie

Biodostępność po podaniu wziewnym

Po podaniu wziewnym z użyciem inhalatora z odmierzaną dawką, wchłanianie ogólnoustrojowe beklometazonu dipropionianu w postaci niezmienionej odbywa się głównie w płucach. Natomiast wchłanianie ogólnoustrojowe aktywnego metabolitu (beklometazonu-17-monopropionianu) zachodzi zarówno w płucach (36% dawki), jak i poprzez wchłanianie części połkniętej dawki (26% dawki).³

Istotnym parametrem jest biodostępność bezwzględna, która wynosi:⁴

• Około 2% nominalnej dawki dla niezmienionego beklometazonu dipropionianu
• Około 62% nominalnej dawki dla aktywnego metabolitu beklometazonu-17-monopropionianu

Kinetyka wchłaniania

Proces wchłaniania charakteryzuje się następującymi parametrami:⁵

• Beklometazonu dipropionian wchłania się szybko, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (tmax) po 0,3 godziny (18 minut)
• Aktywny metabolit beklometazonu-17-monopropionian pojawia się w krwiobiegu z opóźnieniem, a jego tmax wynosi 1 godzinę

Liniowość dawkowania

Narażenie ogólnoustrojowe na lek wykazuje w przybliżeniu przebieg liniowy i zwiększa się proporcjonalnie wraz ze wzrostem dawki podawanej wziewnie.⁶

Wchłanianie po podaniu doustnym

Po podaniu doustnym biodostępność beklometazonu dipropionianu w postaci niezmienionej jest nieznaczna. Jednak dzięki przekształceniu proleku w aktywny metabolit przed wchłonięciem, ostatecznie około 41% dawki jest wchłaniane jako beklometazonu-17-monopropionian.⁷

Dystrybucja

Dystrybucja leku i jego aktywnego metabolitu do tkanek różni się znacząco:⁸

• Objętość dystrybucji beklometazonu dipropionianu w stanie stacjonarnym jest umiarkowana i wynosi 20 l
• Objętość dystrybucji aktywnego metabolitu beklometazonu-17-monopropionianu jest znacznie większa i wynosi 424 l

Wiązanie leku z białkami osocza określa się jako umiarkowanie duże i wynosi około 87%.⁹

Metabolizm

Beklometazonu dipropionian jest usuwany z krążenia ogólnego bardzo szybko w procesie metabolizmu przy udziale enzymów esteraz, które występują w większości tkanek organizmu.¹⁰

Główne metabolity

W procesie metabolizmu powstają następujące związki:¹¹

• Beklometazonu-17-monopropionian – główny, aktywny metabolit o działaniu terapeutycznym
• Beklometazonu-21-monopropionian – metabolit nieaktywny, powstający w nieznacznych ilościach
• Beklometazon (BOH) – metabolit nieaktywny, powstający w nieznacznych ilościach

Metabolity nieaktywne (beklometazonu-21-monopropionian i beklometazon) mają niewielki wpływ na ogólnoustrojową ekspozycję na lek.¹²

Eliminacja

Parametry kinetyczne eliminacji

Eliminacja beklometazonu dipropionianu i jego głównego aktywnego metabolitu charakteryzuje się następującymi parametrami:¹³

• Klirens osoczowy – wysoki dla obu związków:
  • Beklometazonu dipropionian: 150 l/godzinę
  • Beklometazonu-17-monopropionian: 120 l/godzinę
• Okres półtrwania w fazie eliminacji:
  • Beklometazonu dipropionian: 0,5 godziny (30 minut)
  • Beklometazonu-17-monopropionian: 2,7 godziny

Drogi eliminacji

Po podaniu doustnym beklometazonu dipropionianu znakowanego trytem, proces eliminacji przebiega następująco:¹⁴

• Z kałem – około 60% dawki jest wydalane w ciągu 96 godzin, głównie w postaci niezwiązanej i w postaci sprzężonych polarnych metabolitów
• Z moczem – około 12% dawki jest wydalane w postaci niezwiązanej i w postaci sprzężonych polarnych metabolitów

Klirens nerkowy beklometazonu dipropionianu i jego metabolitów jest nieznaczny, co potwierdza przewagę innych dróg eliminacji.¹⁵

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

Dotychczas nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetyki beklometazonu dipropionianu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Jednakże analiza mechanizmu działania i metabolizmu leku pozwala na następujące wnioski:¹⁶

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

Beklometazonu dipropionian ulega bardzo szybkiemu metabolizmowi przy udziale esteraz znajdujących się w różnych tkankach i płynach ustrojowych, w tym w:¹⁷

• Płynie jelitowym
• Surowicy
• Płucach
• Wątrobie

W wyniku szerokiego rozpowszechnienia enzymów metabolizujących lek w organizmie, nie należy spodziewać się, aby zaburzenia czynności wątroby istotnie wpływały na farmakokinetykę i profil bezpieczeństwa beklometazonu dipropionianu.¹⁸

Wpływ zaburzeń czynności nerek

Ponieważ beklometazonu dipropionian lub jego metabolity nie są wykrywane w moczu w znaczących ilościach, wzrost ekspozycji ogólnoustrojowej u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek jest mało prawdopodobny.¹⁹