5-dihydroksy-diklofenak
5-dihydroksy-diklofenak to metabolit diklofenaku, popularnego niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ). Powstaje w wyniku hydroksylacji diklofenaku, głównie przy udziale enzymów cytochromu P450, w szczególności CYP2C9. Proces ten zachodzi przede wszystkim w wątrobie jako część naturalnej detoksykacji organizmu.
Metabolit ten ma znaczenie w kontekście metabolizmu i eliminacji diklofenaku z organizmu. Podobnie jak diklofenak, wykazuje pewne właściwości przeciwzapalne, jednak o mniejszej sile działania niż związek macierzysty. 5-dihydroksy-diklofenak jest następnie poddawany dalszym przemianom metabolicznym, w tym sprzęganiu z kwasem glukuronowym, co zwiększa jego rozpuszczalność w wodzie i ułatwia wydalanie przez nerki.
Monitorowanie stężenia 5-dihydroksy-diklofenaku może mieć znaczenie w badaniach farmakokinetycznych, ocenie metabolizmu wątrobowego oraz w przypadkach podejrzenia przedawkowania diklofenaku. W niektórych przypadkach metabolit ten może być również związany z hepatotoksycznością obserwowaną po stosowaniu diklofenaku, choć mechanizmy tego zjawiska nie są w pełni wyjaśnione.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodowy wykazuje całkowite wchłanianie po podaniu doustnym na czczo, jednak ze względu na efekt pierwszego przejścia dostępność biologiczna wynosi około 50%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 1-4 godzin, a AUC jest proporcjonalne do dawki w zakresie 25-150 mg. Formy o przedłużonym uwalnianiu (np. Olfen 75 SR) osiągają Cmax około 0,4-0,5 µg/ml po około 4 godzinach, z utrzymaniem stężenia 13 ng/ml do 16 godzin. Podanie pozajelitowe (i.m., s.c., i.v.) charakteryzuje się szybszym wchłanianiem i wyższą ekspozycją (AUC ponad dwukrotnie wyższe niż po podaniu doustnym), z Cmax osiąganym w ciągu 3-40 minut i wartościami do 16,5 µg/ml po podaniu dożylnym. Diklofenak wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), ma objętość dystrybucji 0,12-0,17 l/kg i przenika do płynu maziowego, gdzie stężenia utrzymują się dłużej (okres półtrwania 3-6 h) i są wyższe niż w osoczu po 2 godzinach od Cmax w osoczu. Metabolizm obejmuje glukuronidację oraz hydroksylację i metoksylację, prowadząc do kilku metabolitów, z których dwa wykazują słabą aktywność biologiczną. Całkowity klirens wynosi 263 ± 56 ml/min, a okres półtrwania w osoczu 1-2 godziny. Diklofenak i metabolity są wydalane głównie przez nerki (ok. 60% dawki), z mniej niż 1% w postaci niezmienionej, oraz przez żółć (ok. 35%).
3-hydroksy-4-metoksy-diklofenak, 3′-hydroksy-diklofenak, 4′-hydroksy-diklofenak, 4%, 5-dihydroksy-diklofenak, 5-hydroksy-diklofenak, błona maziowa, diklofenak sodowy, dystrybucja diklofenaku, eliminacja diklofenaku, glukuronidacja, hydroksylacja i metoksylacja, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koniugat glukuronidowy, metabolizm diklofenaku, metabolizm pierwszego przejścia, mizoprostol, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, płyn maziowy, pochodna fenolowa, podanie domięśniowe, podanie dożylne w bolusie, podanie podskórne, pole powierzchni pod krzywą stężenia, przewlekłe zapalenie wątroby, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, wchłanianie diklofenaku, wiązanie z białkami osocza, wyrównana marskość wątroby -
Leksykon leków
Diklofenak sodowy w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu Voltaren SR 100 charakteryzuje się dostępnością biologiczną na poziomie około 82% w porównaniu do tabletek dojelitowych, co wynika z metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenia w osoczu wynoszą średnio 0,4-0,5 µg/ml (1,25-1,6 µmol/l) i osiągane są po około 4 godzinach, a stężenia po 24 godzinach utrzymują się na poziomie około 13 ng/ml (40 nmol/l), potwierdzając przedłużone uwalnianie. Diklofenak wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), głównie albuminami, a jego względna objętość dystrybucji wynosi 0,12-0,17 l/kg. Istotne jest przenikanie leku do płynu maziowego, gdzie stężenia po 2 godzinach od osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu przewyższają je i utrzymują się przez 12 godzin, co ma znaczenie w terapii chorób zapalnych stawów. Metabolizm diklofenaku odbywa się głównie przez hydroksylację i metoksylację, prowadząc do powstania kilku metabolitów, z których dwa wykazują słabszą aktywność biologiczną. Okres półtrwania diklofenaku w osoczu wynosi 1-2 godziny, a całkowity klirens osoczowy to 263±56 ml/min.
3-hydroksy-4-metoksy-diklofenak, 3′-hydroksy-diklofenak, 4′-hydroksy-diklofenak, 4%, 5-dihydroksy-diklofenak, 5-hydroksy-diklofenak, albumina, AUC, biotransformacja, diklofenak sodowy, dostępność biologiczna, faza eliminacji, glukuronidacja, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodna fenolowa, przewlekłe zapalenie wątroby, stężenie maksymalne, tabletka dojelitowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, Voltaren, wiązanie z białkami osocza, wyrównana marskość wątroby, zaburzenie czynności nerek
