5-hydroksy-diklofenak

5-hydroksy-diklofenak to główny metabolit diklofenaku, niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ) szeroko stosowanego w leczeniu bólu, stanów zapalnych i sztywności związanej z różnymi schorzeniami reumatycznymi. Powstaje w wyniku hydroksylacji diklofenaku przez enzymy cytochromu P450, głównie CYP2C9.

Metabolit ten wykazuje aktywność farmakologiczną, choć słabszą niż związek macierzysty. Mechanizm działania 5-hydroksy-diklofenaku, podobnie jak samego diklofenaku, polega na hamowaniu cyklooksygenazy (COX), enzymu odpowiedzialnego za syntezę prostaglandyn uczestniczących w procesach zapalnych.

W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie 5-hydroksy-diklofenaku może być wykorzystywane do monitorowania metabolizmu diklofenaku, oceny funkcji wątroby oraz w badaniach toksykologicznych. Badania nad tym metabolitem są istotne w kontekście interakcji lekowych, szczególnie u pacjentów z polipragmazją, oraz w ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania diklofenaku.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodowy – Właściwości farmakokinetyczne

Diklofenak sodowy wykazuje całkowite wchłanianie po podaniu doustnym na czczo, jednak ze względu na efekt pierwszego przejścia dostępność biologiczna wynosi około 50%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 1-4 godzin, a AUC jest proporcjonalne do dawki w zakresie 25-150 mg. Formy o przedłużonym uwalnianiu (np. Olfen 75 SR) osiągają Cmax około 0,4-0,5 µg/ml po około 4 godzinach, z utrzymaniem stężenia 13 ng/ml do 16 godzin. Podanie pozajelitowe (i.m., s.c., i.v.) charakteryzuje się szybszym wchłanianiem i wyższą ekspozycją (AUC ponad dwukrotnie wyższe niż po podaniu doustnym), z Cmax osiąganym w ciągu 3-40 minut i wartościami do 16,5 µg/ml po podaniu dożylnym. Diklofenak wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), ma objętość dystrybucji 0,12-0,17 l/kg i przenika do płynu maziowego, gdzie stężenia utrzymują się dłużej (okres półtrwania 3-6 h) i są wyższe niż w osoczu po 2 godzinach od Cmax w osoczu. Metabolizm obejmuje glukuronidację oraz hydroksylację i metoksylację, prowadząc do kilku metabolitów, z których dwa wykazują słabą aktywność biologiczną. Całkowity klirens wynosi 263 ± 56 ml/min, a okres półtrwania w osoczu 1-2 godziny. Diklofenak i metabolity są wydalane głównie przez nerki (ok. 60% dawki), z mniej niż 1% w postaci niezmienionej, oraz przez żółć (ok. 35%).
3-hydroksy-4-metoksy-diklofenak, 3′-hydroksy-diklofenak, 4′-hydroksy-diklofenak, 4%, 5-dihydroksy-diklofenak, 5-hydroksy-diklofenak, błona maziowa, diklofenak sodowy, dystrybucja diklofenaku, eliminacja diklofenaku, glukuronidacja, hydroksylacja i metoksylacja, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koniugat glukuronidowy, metabolizm diklofenaku, metabolizm pierwszego przejścia, mizoprostol, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, płyn maziowy, pochodna fenolowa, podanie domięśniowe, podanie dożylne w bolusie, podanie podskórne, pole powierzchni pod krzywą stężenia, przewlekłe zapalenie wątroby, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, wchłanianie diklofenaku, wiązanie z białkami osocza, wyrównana marskość wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Voltaren SR 100 100 mg

Diklofenak sodowy w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu Voltaren SR 100 charakteryzuje się dostępnością biologiczną na poziomie około 82% w porównaniu do tabletek dojelitowych, co wynika z metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenia w osoczu wynoszą średnio 0,4-0,5 µg/ml (1,25-1,6 µmol/l) i osiągane są po około 4 godzinach, a stężenia po 24 godzinach utrzymują się na poziomie około 13 ng/ml (40 nmol/l), potwierdzając przedłużone uwalnianie. Diklofenak wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), głównie albuminami, a jego względna objętość dystrybucji wynosi 0,12-0,17 l/kg. Istotne jest przenikanie leku do płynu maziowego, gdzie stężenia po 2 godzinach od osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu przewyższają je i utrzymują się przez 12 godzin, co ma znaczenie w terapii chorób zapalnych stawów. Metabolizm diklofenaku odbywa się głównie przez hydroksylację i metoksylację, prowadząc do powstania kilku metabolitów, z których dwa wykazują słabszą aktywność biologiczną. Okres półtrwania diklofenaku w osoczu wynosi 1-2 godziny, a całkowity klirens osoczowy to 263±56 ml/min.
3-hydroksy-4-metoksy-diklofenak, 3′-hydroksy-diklofenak, 4′-hydroksy-diklofenak, 4%, 5-dihydroksy-diklofenak, 5-hydroksy-diklofenak, albumina, AUC, biotransformacja, diklofenak sodowy, dostępność biologiczna, faza eliminacji, glukuronidacja, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodna fenolowa, przewlekłe zapalenie wątroby, stężenie maksymalne, tabletka dojelitowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, Voltaren, wiązanie z białkami osocza, wyrównana marskość wątroby, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Diklofenak – Właściwości farmakokinetyczne

Diklofenak, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny, wykazuje zróżnicowaną farmakokinetykę zależną od drogi podania i postaci farmaceutycznej. Po podaniu doustnym, maksymalne stężenie w osoczu dla dawki 50 mg w formie tabletek dojelitowych wynosi około 1,5 μg/ml (5 μmol/l) i osiągane jest po 2-3 godzinach, natomiast sól potasowa diklofenaku osiąga stężenie 3,8 μmol/l już po 20-60 minutach. Podanie domięśniowe skutkuje szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem około 2,5 μg/ml (8 μmol/l) po 10-20 minutach, a dożylne podanie bolusowe powoduje natychmiastowe osiągnięcie stężenia około 16,5 μg/ml w ciągu 3 minut. Diklofenak wiąże się z białkami osocza w 99,7%, głównie z albuminami, co wpływa na objętość dystrybucji (0,12-0,17 l/kg). Lek przenika do płynu maziowego, gdzie stężenia po 2-4 godzinach przewyższają stężenia w osoczu i utrzymują się przez 12 godzin, co jest istotne w terapii stanów zapalnych stawów. Metabolizm diklofenaku obejmuje głównie hydroksylację i metoksylację, z głównym metabolitem 4′-hydroksy-diklofenakiem (30-40%), a okres półtrwania substancji macierzystej wynosi 1-2 godziny.
3-hydroksy-4-metoksy-diklofenak, 3′-hydroksy-diklofenak, 4′-hydroksy-diklofenak, 4%, 5-hydroksy-diklofenak, diklofenak epolamina, efekt pierwszego przejścia, enzym cytochromu P450, hydroksylacja, klirens osoczowy, liposom multilamellarny, miejscowe stosowanie diklofenaku, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania, opatrunek okluzyjny, płyn maziowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne w bolusie, podanie podskórne, pole pod krzywą stężenia, przednia komora oka, przewlekłe zapalenie wątroby, roztwór do płukania gardła, sól potasowa diklofenaku, tabletka dojelitowa, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wyrównana marskość wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby

5-hydroksy-diklofenak

Powiązane wpisy

Diklofenak sodowy – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Voltaren SR 100 100 mg

Diklofenak – Właściwości farmakokinetyczne