Właściwości farmakokinetyczne
Velaxin ER 75 mg 75 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Velaxin ER 75 mg

Velaxin ER 75 mg zawiera wenlafaksynę (75 mg) w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Właściwości farmakokinetyczne wenlafaksyny charakteryzują się intensywnym metabolizmem, głównie do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV). Średni okres półtrwania wenlafaksyny wynosi 5 ± 2 godziny, natomiast w przypadku ODV jest to 11 ± 2 godziny. Zarówno wenlafaksyna, jak i jej główny metabolit osiągają stężenia stacjonarne po 3 dniach regularnego podawania doustnego. W zakresie dawek od 75 do 450 mg na dobę kinetyka wenlafaksyny i ODV ma charakter liniowy.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnej dawki wenlafaksyny w postaci o natychmiastowym uwalnianiu, wchłanianiu ulega co najmniej 92% substancji czynnej. Całkowita biodostępność wynosi 40-45%, co wynika z metabolizmu ogólnoustrojowego. W przypadku kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Velaxin ER), maksymalne stężenie wenlafaksyny w osoczu występuje po około 5,5 godziny, a jej aktywnego metabolitu ODV po około 9 godzinach od przyjęcia leku. Jest to znacząca różnica w porównaniu do postaci o natychmiastowym uwalnianiu, gdzie maksymalne stężenia osiągane są odpowiednio po 2 i 3 godzinach. Pomimo wolniejszego wchłaniania z postaci o przedłużonym uwalnianiu, całkowity stopień wchłaniania jest taki sam jak w przypadku postaci o natychmiastowym uwalnianiu. Warto podkreślić, że przyjmowanie leku z pokarmem nie wpływa na biodostępność wenlafaksyny ani ODV.²

Dystrybucja

Zarówno wenlafaksyna, jak i ODV w niewielkim stopniu wiążą się z białkami osocza w zakresie stężeń terapeutycznych. Stopień wiązania wynosi odpowiednio 27% dla wenlafaksyny i 30% dla ODV. Po podaniu dożylnym, objętość dystrybucji wenlafaksyny w stanie stacjonarnym wynosi 4,4 ± 1,6 l/kg, co wskazuje na dobrą dystrybucję substancji czynnej w tkankach organizmu.³

Metabolizm

Metabolizm wątrobowy wenlafaksyny jest znaczący i podlega efektowi pierwszego przejścia. Badania zarówno in vitro, jak i in vivo wykazały, że wenlafaksyna jest metabolizowana głównie przez:

• CYP2D6 – prowadzi do powstania głównego aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV)
• CYP3A4 – odpowiada za powstawanie pobocznego, mniej aktywnego metabolitu N-demetylowenlafaksyny

Warto zaznaczyć, że sama wenlafaksyna jest słabym inhibitorem enzymu CYP2D6, natomiast nie hamuje aktywności innych izoenzymów cytochromu P450, takich jak CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4.⁴

Eliminacja

Wenlafaksyna i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. W ciągu 48 godzin od podania, około 87% dawki zostaje wydalone z moczem w następujących postaciach:

• 5% w postaci niezmienionej wenlafaksyny
• 29% jako niesprzężona ODV
• 26% jako sprzężona ODV
• 27% w postaci innych pobocznych nieaktywnych metabolitów

Średni klirens wenlafaksyny w stanie stacjonarnym w osoczu wynosi 1,3 ± 0,6 l/h/kg, natomiast dla ODV jest to 0,4 ± 0,2 l/h/kg.⁵

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Wpływ wieku i płci

Badania wykazały, że ani wiek, ani płeć pacjenta nie mają istotnego wpływu na farmakokinetykę wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu ODV. Oznacza to, że nie ma konieczności modyfikacji dawkowania w zależności od tych czynników.⁶

Polimorfizm CYP2D6

U osób z różnym fenotypem metabolicznym CYP2D6 obserwuje się różnice w farmakokinetyce wenlafaksyny:

• Osoby o powolnym metabolizmie – charakteryzują się wyższym stężeniem wenlafaksyny w osoczu niż osoby o intensywnym metabolizmie
• Osoby o intensywnym metabolizmie – szybciej przekształcają wenlafaksynę do ODV

Warto podkreślić, że całkowita wartość AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) dla sumy wenlafaksyny i ODV jest podobna w obu grupach, co uzasadnia stosowanie tego samego schematu dawkowania wenlafaksyny zarówno u osób o powolnym, jak i intensywnym metabolizmie z udziałem CYP2D6.⁷

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce wenlafaksyny i ODV:

Zaburzenia czynności wątroby powodują wydłużenie okresu półtrwania oraz zmniejszenie klirensu zarówno wenlafaksyny, jak i jej aktywnego metabolitu. Zaobserwowano również znaczną zmienność osobniczą w zakresie tych parametrów. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może być konieczna modyfikacja dawkowania.⁸

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, szczególnie w przypadkach ciężkich, obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce wenlafaksyny i ODV. U pacjentów dializowanych, w porównaniu do osób z prawidłową czynnością nerek, parametry farmakokinetyczne ulegają znaczącym zmianom:

• Okres półtrwania wenlafaksyny w fazie eliminacji – wydłużony o około 180%
• Klirens wenlafaksyny – zmniejszony o około 57%
• Okres półtrwania ODV w fazie eliminacji – wydłużony o około 142%
• Klirens ODV – zmniejszony o około 56%

Z powodu tych istotnych zmian, u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u pacjentów wymagających hemodializy konieczna jest odpowiednia modyfikacja dawkowania wenlafaksyny.⁹