Właściwości farmakodynamiczne
Velaxin ER 75 mg 75 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Velaxin ER

Velaxin ER (wenlafaksyna) należy do grupy farmakoterapeutycznej psychoanaleptyki, leki przeciwdepresyjne, inne leki przeciwdepresyjne, opatrzony kodem ATC: N06A X16. Lek dostępny jest w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, twardych, w trzech dawkach: 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg. Każda z tych dawek zawiera odpowiednią ilość wenlafaksyny (co odpowiada 42,42 mg, 84,84 mg lub 169,68 mg chlorowodorku wenlafaksyny).¹

Mechanizm działania

Przeciwdepresyjne działanie wenlafaksyny u ludzi opiera się na wzmocnieniu aktywności neuroprzekaźników w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Badania przedkliniczne wykazały, że wenlafaksyna i jej aktywny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) są inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Dodatkowo wenlafaksyna wykazuje słabe właściwości hamujące wychwyt zwrotny dopaminy. Zarówno wenlafaksyna, jak i jej aktywny metabolit zmniejszają odpowiedź β-adrenergiczną po podaniu jednorazowym (pojedyncza dawka) oraz po podaniu przewlekłym. Oba związki wykazują bardzo podobne działanie w odniesieniu do ich całkowitego wpływu na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników i wiązanie się z receptorami.²

Istotne jest, że wenlafaksyna praktycznie nie wykazuje powinowactwa do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminowych i α1-adrenergicznych w mózgu. Ta charakterystyka farmakologiczna różni ją od wielu innych leków przeciwdepresyjnych, których aktywność wobec tych receptorów może przyczyniać się do występowania działań niepożądanych, takich jak efekty antycholinergiczne, sedacja oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy.³

Wenlafaksyna nie hamuje aktywności monoaminooksydazy (MAO), co stanowi istotną cechę w kontekście bezpieczeństwa farmakoterapii. Badania in vitro wykazały również, że wenlafaksyna praktycznie nie wykazuje powinowactwa do receptorów opioidowych ani benzodiazepinowych.⁴

Skuteczność kliniczna w epizodach dużej depresji

Skuteczność wenlafaksyny w leczeniu epizodów dużej depresji została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych:

• Wenlafaksyna o natychmiastowym uwalnianiu – jej skuteczność została potwierdzona w pięciu randomizowanych badaniach z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo, krótkoterminowych (trwających 4-6 tygodni) z zastosowaniem dawek do 375 mg na dobę.⁵
• Wenlafaksyna o przedłużonym uwalnianiu – jej skuteczność potwierdzono w dwóch kontrolowanych placebo, krótkoterminowych badaniach trwających 8 lub 12 tygodni, z zastosowaniem dawek od 75 do 225 mg na dobę.⁶

Skuteczność długoterminowa wenlafaksyny została potwierdzona w następujących badaniach:

• W długoterminowym badaniu, w którym dorośli pacjenci ambulatoryjni, którzy zareagowali na leczenie wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu (dawki 75, 150 lub 225 mg) w 8-tygodniowym badaniu otwartym, zostali następnie zrandomizowani do kontynuacji przyjmowania tej samej dawki lub placebo przez okres do 26 tygodni. Badanie to miało na celu obserwację potencjalnych nawrotów choroby.⁷
• W 12-miesięcznym badaniu kontrolowanym placebo z podwójnie ślepą próbą, które wykazało skuteczność wenlafaksyny w zapobieganiu nawrotom epizodów depresyjnych u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi, którzy pozytywnie zareagowali na leczenie wenlafaksyną (w dawkach 100-200 mg na dobę, podawanych dwa razy dziennie) podczas ostatniego epizodu depresji.⁸

Skuteczność kliniczna w zaburzeniach lękowych

Velaxin ER wykazuje skuteczność w leczeniu różnych zaburzeń lękowych, co potwierdzają liczne badania kliniczne:

Uogólnione zaburzenia lękowe

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD) została potwierdzona w:

• Dwóch 8-tygodniowych badaniach kontrolowanych placebo z zastosowaniem stałych dawek od 75 do 225 mg na dobę⁹
• Jednym 6-miesięcznym badaniu kontrolowanym placebo z zastosowaniem stałych dawek od 75 do 225 mg na dobę¹⁰
• Jednym 6-miesięcznym badaniu kontrolowanym placebo z zastosowaniem zmiennych dawek (37,5, 75 i 150 mg na dobę) u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych¹¹

Należy zauważyć, że chociaż istnieją dowody na przewagę dawki 37,5 mg na dobę nad placebo, dawka ta nie zawsze była tak skuteczna jak wyższe dawki.¹²

Fobia społeczna

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu fobii społecznej została potwierdzona w:

• Czterech 12-tygodniowych, wieloośrodkowych, kontrolowanych placebo badaniach z podwójnie ślepą próbą, z grupą kontrolną, z zastosowaniem zmiennych dawek¹³
• Jednym 6-miesięcznym, kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą z grupą kontrolną z zastosowaniem stałych/zmiennych dawek u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych¹⁴

W tych badaniach pacjenci otrzymywali dawki w zakresie od 75 do 225 mg na dobę. Co ważne, 6-miesięczne badanie nie wykazało wyższej skuteczności w grupie pacjentów stosujących dawki od 150 do 225 mg na dobę w porównaniu z grupą przyjmującą dawkę 75 mg na dobę.¹⁵

Lęk napadowy

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu lęku napadowego została potwierdzona w:

• Dwóch 12-tygodniowych, wieloośrodkowych, kontrolowanych placebo badaniach z podwójnie ślepą próbą u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z lękiem napadowym z lub bez towarzyszącej agorafobii¹⁶

W protokole badania dawka początkowa wynosiła 37,5 mg na dobę i była stosowana przez 7 dni. Następnie pacjenci otrzymywali stałe dawki w zakresie od 75 do 150 mg na dobę w jednym badaniu oraz od 75 do 225 mg na dobę w drugim badaniu.¹⁷

Długoterminowe bezpieczeństwo stosowania, skuteczność i zdolność zapobiegania nawrotom w lęku napadowym zostało potwierdzone w długoterminowym badaniu z podwójnie ślepą próbą kontrolowanym placebo z grupą kontrolną u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych, którzy zareagowali na leczenie w badaniu otwartym. Pacjenci kontynuowali przyjmowanie takich samych dawek wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu jak na końcu fazy otwartej badania (75, 150 lub 225 mg).¹⁸

Wpływ na elektrofizjologię serca

W szczegółowym badaniu dotyczącym odstępu QTc przeprowadzonym z udziałem zdrowych ochotników, wenlafaksyna stosowana w ponadterapeutycznej dawce dobowej 450 mg (podawana w dawce po 225 mg dwa razy na dobę) nie powodowała klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QT. Należy jednak zauważyć, że po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc i/lub częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes (TdP) oraz arytmii komorowej. Zdarzenia te obserwowano szczególnie w przypadkach przedawkowania lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc/TdP.¹⁹