objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sufentanil Chiesi 5 mcg/ml (50 mcg/10 ml)
Sufentanil Chiesi, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 5 μg/ml, wykazuje dwufazowy model farmakokinetyczny po podaniu dożylnym, z okresem półtrwania w pierwszej fazie dystrybucji wynoszącym 2,3-4,5 min oraz w drugiej fazie 35-73 min. Średni okres półtrwania eliminacji wynosi około 784 min (13 godz), jednak jest zależny od dawki – dla 250 μg wynosi około 240 min, a dla dawek 500-1500 μg wydłuża się do 10-16 godzin. Objętość dystrybucji w centralnym kompartmencie to 14,2 l, a w stanie stacjonarnym 344 l, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Klirens leku wynosi 917 ml/min, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (92,5%). Sufentanil podlega intensywnej biotransformacji w wątrobie i jelicie cienkim, z eliminacją około 80% dawki w ciągu 24 godzin, przy jedynie 2% wydalanej w formie niezmienionej. Farmakokinetyka wykazuje liniowość w zakresie dawek 250-1500 μg, co umożliwia przewidywalne zwiększanie stężenia leku w osoczu proporcjonalnie do dawki.
adrenalina, biotransformacja, cytrynian sufentanylu, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwbólowe, efekt terapeutyczny, epinefryna, farmakokinetyka sufentanylu, faza dystrybucji, faza eliminacji, klirens sufentanylu, kompartment centralny, krew pępowinowa, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, osocze matki, podanie dożylne, podanie zewnątrzoponowe, roztwór do wstrzykiwań, stężenie leku w osoczu, stężenie leku w surowicy, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hiconcil 500 mg
Amoksycylina w postaci trójwodnej (250 mg lub 500 mg) wykazuje biodostępność około 70% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) wynoszącym 3,3 ± 1,12 μg/ml osiąganym po około 1,5 godzinie (zakres 1,0-2,0 h). Parametry farmakokinetyczne obejmują AUC (0-24h) na poziomie 26,7 ± 4,56 μg·h/ml oraz okres półtrwania (T½) około 1,36 ± 0,56 h. Wchłanianie amoksycyliny jest liniowe w zakresie dawek 250-3000 mg i nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu. Po absorpcji około 18% leku wiąże się z białkami osocza, a objętość dystrybucji wynosi 0,3-0,4 l/kg. Amoksycylina przenika do wielu tkanek i płynów ustrojowych, takich jak pęcherzyk żółciowy, tkanki jamy brzusznej, skóra, tkanka tłuszczowa, mięśnie, płyn maziowy, otrzewnowy, żółć oraz ropa, jednak jej penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest niewystarczająca. Lek przenika przez łożysko i do mleka kobiecego, co ma znaczenie kliniczne w ciąży i laktacji.
amoksycylina, białko osocza, biodostępność substancji aktywnej, faza eliminacji, hemodializa, klirens całkowity, kwas penicylinowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pęcherzyk żółciowy, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, probenecyd, retencja tkankowa, stężenie w osoczu, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Octan glatirameru – Właściwości farmakokinetyczne
Octan glatirameru, stosowany w preparacie Copaxone w dawkach 20 mg/ml i 40 mg/ml, charakteryzuje się ograniczoną poznawalnością farmakokinetyczną ze względu na swoją złożoną, heterogenną strukturę polipeptydową o masie cząsteczkowej 5000-9000 daltonów. Po podaniu podskórnym substancja jest szybko wchłaniana do krwiobiegu, jednak znaczna część dawki ulega szybkiemu rozkładowi już w tkance podskórnej na mniejsze fragmenty polipeptydowe. Preparaty różnią się osmolarnością – 265 mOsmol/L dla 20 mg/ml oraz 300 mOsmol/L dla 40 mg/ml – przy zbliżonym pH 5,5-7,0, co sprzyja tolerancji miejscowej. Ze względu na heterogenność mieszaniny polipeptydów, standardowe parametry farmakokinetyczne, takie jak biodostępność, objętość dystrybucji czy klirens, nie są określone i nie mają zastosowania w klasycznej formie.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, Copaxone, dalton, dostępność biologiczna, klirens, kwas L-glutaminowy, L-alanina, L-lizyna, L-tyrozyna, masa cząsteczkowa, mieszanina polipeptydów, miliosmol na litr, objętość dystrybucji, octan glatirameru, osmolarność, podanie podskórne, produkt leczniczy, sekwencja aminokwasowa, skuteczność terapeutyczna, stosunek molowy, syntetyczny polipeptyd, tkanka podskórna, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluanxol 3 mg
Flupentyksol, będący czynnym izomerem cis(Z) leku Fluanxol w dawce 3 mg, charakteryzuje się biodostępnością około 40% po podaniu doustnym oraz Tmax wynoszącym 4-5 godzin. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vdβ ~14,1 l/kg) i silne wiązanie z białkami osocza (~99%), co może wpływać na potencjalne interakcje lekowe. Metabolizm zachodzi głównie przez sulfoksydację, N-dealkilację i sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity nie wykazują aktywności psychofarmakologicznej. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 35 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a klirens układowy to około 0,29 l/min. Lek jest głównie wydalany z kałem, z mniejszym udziałem wydalania z moczem, co sugeruje, że niewielkie zaburzenia czynności nerek nie powinny znacząco wpływać na farmakokinetykę flupentyksolu.
białko osocza, biodostępność leku, działanie psychofarmakologiczne, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, flupentyksol dichlorowodorek, interakcja lekowa, klirens układowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna tioksantenu, przenikanie leku do mleka, schizofrenia, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, sulfoksydacja, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidone Teva 25 mg
Rysperydon w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu domięśniowym, z fazowym profilem uwalniania: początkowe uwolnienie <1% dawki, następnie około 3-tygodniowy okres latencji, po którym następuje główna faza uwalniania trwająca od 4. do 7. tygodnia. Dawkowanie 25-50 mg co 2 tygodnie utrzymuje terapeutyczne stężenia aktywnej frakcji (rysperydon + 9-hydroksyrysperydon) w zakresie 9,9-19,2 ng/ml (stężenie minimalne) oraz 17,9-45,5 ng/ml (stężenie maksymalne). Nie obserwowano kumulacji leku podczas stosowania do 12 miesięcy. Rysperydon wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 25-50 mg, a metabolizm głównie przez CYP2D6 prowadzi do powstania aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, z którym tworzy aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Wydalanie następuje głównie z moczem (70% dawki po podaniu doustnym), a faza eliminacji po iniekcji trwa około 7-8 tygodni. Wstrzyknięcia w mięsień pośladkowy i naramienny są biorównoważne.
9-hydroksyrysperydon, aktywna frakcja przeciwpsychotyczna, albumina, biorównoważność, enzym CYP2D6, faza eliminacji, izoenzymy cytochromu P450, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, korelacja farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, kwaśna glikoproteina alfa 1, liniowe właściwości farmakokinetyczne, mikrosomy ludzkiej wątroby, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, skala ESRS, skala PANSS, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Stomezul 40 mg
Ezomeprazol wykazuje szybkie wchłanianie z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 1-2 godzinach, z biodostępnością zależną od dawki i schematu podawania: 64% po jednorazowej dawce 40 mg i 89% przy dawkowaniu wielokrotnym. Lek jest podawany w formie powlekanych granulek dojelitowych ze względu na nietrwałość w środowisku kwaśnym. Spożycie pokarmu opóźnia i zmniejsza wchłanianie, jednak nie wpływa istotnie na efekt terapeutyczny. Ezomeprazol wiąże się z białkami osocza w 97%, a jego pozorna objętość dystrybucji wynosi około 0,22 l/kg. Metabolizm zachodzi całkowicie w wątrobie, głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z powstawaniem nieaktywnych metabolitów. Klirens osoczowy u szybko metabolizujących wynosi około 17 l/h po dawce pojedynczej i 9 l/h po dawkach wielokrotnych, a okres półtrwania eliminacyjnego to około 1,3 godziny. Drogi wydalania obejmują głównie mocz (80% dawki w postaci metabolitów) i kał, z mniej niż 1% substancji macierzystej w moczu.
AUC, biodostępność ezomeprazolu, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja całkowita, farmakokinetyka nieliniowa, faza eliminacji, granulki dojelitowe, hamowanie wydzielania kwasu solnego, klirens osoczowy, kwaśność treści żołądkowej, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, sulfon ezomeprazolu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Inhibitor C1-esterazy – Właściwości farmakokinetyczne
Inhibitor C1-esterazy, stosowany w preparatach Berinert w dawkach 500, 1500, 2000 i 3000 j.m., wykazuje różne właściwości farmakokinetyczne w zależności od drogi podania. Po podaniu dożylnym (i.v.) maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest szybko, w około 0,8 godziny, a okres półtrwania wynosi od 36,1 do 91,4 godzin, co wskazuje na długi czas działania leku. Biodostępność jest pełna (100%), a średni wzrost aktywności inhibitora C1-esterazy wynosi 2,3%/j.m./kg masy ciała. W badaniach u pacjentów z wrodzonym obrzękiem naczynioruchowym (HAE) wykazano, że okres półtrwania jest nieco krótszy u dzieci (32,9 h) oraz u pacjentów z ciężkimi atakami (30,9 h) w porównaniu do dorosłych i pacjentów z łagodniejszym przebiegiem choroby. In vivo recovery (IVR) średnio wynosi 86,7%, z wyższymi wartościami u dzieci (98,2%) i pacjentów z ciężkimi atakami (101,4%).
analiza populacyjna, bezprzedziałowa analiza farmakokinetyczna, biodostępność produktu, biodostępność względna, dostępność biologiczna, HAE, in vivo recovery, inhibitor C1-esterazy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, podanie podskórne, stężenie w stanie równowagi, wrodzony obrzęk naczynioruchowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ApoSuprid 400 mg
Amisulpryd, substancja czynna ApoSuprid, charakteryzuje się dwufazowym wchłanianiem po podaniu doustnym, z pierwszym maksymalnym stężeniem w osoczu około 1 godziny (39±3 ng/mL) i drugim szczytem między 3 a 4 godziną (54±4 ng/mL) po dawce 50 mg. Biodostępność wynosi 48%, a posiłki bogate w węglowodany obniżają parametry farmakokinetyczne (AUC, Tmax, Cmax), podczas gdy tłuszcze nie wpływają istotnie na wchłanianie. Objętość dystrybucji wynosi 5,8 L/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (16%), co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Metabolizm amisulprydu jest ograniczony do dwóch nieaktywnych metabolitów (około 4% dawki), a okres półtrwania wynosi około 12 godzin. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z klirensem nerkowym 20 L/godz. (330 mL/min), co wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Hemodializa usuwa lek w minimalnym stopniu, co jest istotne u pacjentów z niewydolnością nerek poddawanych dializoterapii.
absorpcja, amisulpryd, AUC, biodostępność, Cmax, dawkowanie amisulprydu, dializoterapia, hemodializa, interakcja lekowa, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, T1/2, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Apiolin 100 mg
Przedawkowanie sertraliny stanowi poważny stan kliniczny, który może prowadzić do nasilenia typowych działań niepożądanych, obejmujących objawy neurologiczne (senność, drżenia, pobudzenie, zawroty głowy, rzadko śpiączka), gastroenterologiczne (nudności, wymioty, zaburzenia perystaltyki) oraz sercowo-naczyniowe (tachykardia, zaburzenia rytmu). Zgłaszano przypadki zgonów zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami lub alkoholem, co podkreśla konieczność intensywnego nadzoru medycznego. Margines bezpieczeństwa sertraliny jest zmienny i zależy od indywidualnych cech pacjenta oraz współistniejącej farmakoterapii.
agitacja, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa, drożność dróg oddechowych, drżenie, działanie niepożądane, EKG, hemoperfuzja, indukcja wymiotów, leczenie objawowe, manifestacja kliniczna, monitorowanie kardiologiczne, monoterapia, natychmiastowa interwencja, niepokój psychoruchowy, objawy gastroenterologiczne, objawy neurologiczne, objawy sercowo-naczyniowe, objętość dystrybucji, odtrutka, płukanie żołądka, przedawkowanie sertraliny, śpiączka, środek przeczyszczający, tachykardia, transfuzja wymienna, węgiel aktywowany, właściwości farmakokinetyczne, wymuszona diureza, zaburzenia perystaltyki, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zgon