objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fentermina – Właściwości farmakokinetyczne
Fenetermina, substancja czynna produktu leczniczego Qsiva dostępnego w dawkach 3,75 mg + 23 mg do 15 mg + 92 mg, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (75-85%) oraz mediana Tmax wynoszącą 6 godzin (zakres 2-10 godzin). Wiązanie z białkami osocza jest niskie (17,5%), a objętość dystrybucji po podaniu doustnym wynosi 369 litrów, co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek pozanaczyniowych. Fenetermina jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (75-85% dawki), z okresem półtrwania około 21 godzin i klirensem pozornym 7,84 l/godz. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4, z metabolitami stanowiącymi niewielki procent wydalanej dawki. Farmakokinetyka fenterminy jest liniowa, a stosowanie wielokrotnych dawek powoduje kumulację (2,5- do 2,9-krotne zwiększenie Cmax i AUC).
CYP3A4, dostępność biologiczna fenterminy, eliminacja, farmakokinetyka populacyjna, faza eliminacji, metoda Monte Carlo, model farmakokinetyczny, N-oksydacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, p-hydroksylacja, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie fenterminy w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Karbicombi 32 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Karbicombi zawiera kandesartan cyleksetylu oraz hydrochlorotiazyd, które wykazują korzystny profil farmakokinetyczny bez klinicznie istotnych interakcji między składnikami. Kandesartan po podaniu doustnym ma biodostępność około 40% (roztwór) i 34% (tabletka), osiąga maksymalne stężenie (Cmax) po 3-4 godzinach, a jego okres półtrwania wynosi około 9 godzin. Hydrochlorotiazyd charakteryzuje się biodostępnością około 70%, szybkim wchłanianiem oraz okresem półtrwania około 8 godzin. Oba składniki wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (kandesartan >99%, hydrochlorotiazyd ~60%) oraz różne objętości dystrybucji (0,1 l/kg dla kandesartanu i 0,8 l/kg dla hydrochlorotiazydu). Kandesartan jest wydalany głównie z moczem (26%) i kałem (56%), z minimalnym metabolizmem przez CYP2C9, natomiast hydrochlorotiazyd jest wydalany niemal wyłącznie w postaci niezmienionej przez nerki.
biodostępność substancji, dysfagia, farmakokinetyka kandesartanu, filtracja kłębuszkowa, hydrochlorotiazyd, interakcja lekowa, izoenzym CYP2C9, izoenzymy cytochromu P450, izotop 14C, kandesartan, kandesartan cyleksetyl, klirens nerkowy, klirens osoczowy, monoterapia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, stężenie kandesartanu w surowicy, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Panoprist 4 mg + 1,25 mg
Panoprist to preparat złożony zawierający erbuminę peryndoprylu (4 mg, odpowiadające 3,338 mg peryndoprylu) oraz indapamid (1,25 mg). Farmakokinetyka obu substancji nie ulega zmianie przy podaniu łącznym, co wskazuje na brak interakcji farmakokinetycznych. Peryndopryl jest prolekiem, szybko wchłaniany po podaniu doustnym, z Tmax dla substancji macierzystej wynoszącym 1 godzinę, a dla aktywnego metabolitu peryndoprylatu 3-4 godziny. Okres półtrwania peryndoprylu to 1 godzina, natomiast peryndoprylatu około 17 godzin. Peryndoprylat wiąże się z białkami osocza w 20%, głównie z konwertazą angiotensyny, a jego objętość dystrybucji wynosi około 0,2 l/kg. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki, a stan stacjonarny osiągany jest po około 4 dniach stosowania. Spożycie pokarmu zmniejsza ilość powstającego peryndoprylatu, dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo.
biodostępność, dializa, faza eliminacji, indapamid, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens peryndoprylatu, klirens wątrobowy, konwertaza angiotensyny, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, parametr farmakokinetyczny, peryndopryl, peryndoprylat, prolek, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ketonal forte 100 mg
Ketoprofen, podawany doustnie w dawce 100 mg (Ketonal forte), charakteryzuje się wysoką biodostępnością (90%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax 10,4 µg/ml po 1 godz. 22 min). Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (99%, głównie albuminy) i niewielką objętość dystrybucji (0,1-0,2 l/kg). Farmakokinetyka ketoprofenu cechuje się szybkim metabolizmem wątrobowym (klirens osoczowy 1,16 ml/min/kg) oraz krótkim okresem półtrwania wynoszącym 2 godziny. Po podaniu dawki 100 mg, stężenia ketoprofenu w płynie stawowym są niższe niż w osoczu, ale utrzymują się dłużej (1,5 µg/ml po 3 godz., 0,8 µg/ml po 9 godz.), co wskazuje na powolne przenikanie i eliminację z przestrzeni stawowych. Stan równowagi stężenia leku osiągany jest po 24 godzinach regularnego podawania, a u osób starszych stężenie w stanie równowagi wynosi 6,3 µg/ml po 8,7 godziny.
absorpcja z przewodu pokarmowego, albuminy, białka osoczowe, biodostępność ketoprofenu, biologiczny okres półtrwania, enancjomer, enzymy mikrosomalne wątroby, Ketonal forte, ketoprofen, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, maksymalne stężenie w osoczu, maziówka, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, proces ADME, przestrzeń stawowa, stan równowagi stężenia, torebka stawowa, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranozek 500 mg
Ranolazyna, dostępna w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (375 mg, 500 mg, 750 mg), charakteryzuje się osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 4,5 godziny, a stan stacjonarny uzyskuje się po 3 dniach podawania 500 mg dwa razy na dobę, przy Cmax około 1770 ng/ml (SD 1040) i AUC₀₋₁₂ średnio 13 700 ng×godz./ml (SD 8290). Biodostępność doustna wynosi 35-50% z dużym zróżnicowaniem międzyosobniczym, a ekspozycja na lek rośnie nieproporcjonalnie do dawki (2,5-3-krotne zwiększenie AUC przy podwojeniu dawki). Ranolazyna wiąże się w 62% z białkami osocza, głównie z kwaśną alfa-1 glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vss) wynosi 180 l, co wskazuje na znaczną dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z wieloma metabolitami, a eliminacja odbywa się głównie drogą metaboliczną, z mniej niż 5% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi 2-3 godziny, natomiast po doustnym około 7 godzin, co jest efektem kinetyki flip-flop.
alfa-1-glikoproteina, biodostępność ranolazyny, CYP2D6, CYP3A4, ekspozycja na ranolazynę, flip-flop kinetics, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens ranolazyny, maksymalne stężenie w osoczu, mikrosom ludzkiej wątroby, N-dealkilacja, O-demetylacja, objętość dystrybucji, parametr farmakokinetyczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amoksiklav 500 mg + 100 mg
Farmakokinetyka amoksycyliny i kwasu klawulanowego po podaniu dożylnym w dawkach 500 mg + 100 mg oraz 1000 mg + 200 mg charakteryzuje się szybkim osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax odpowiednio 32,2 µg/ml i 105,4 µg/ml dla amoksycyliny; 10,5 µg/ml i 28,5 µg/ml dla kwasu klawulanowego) oraz krótkim okresem półtrwania (około 1 godzina). Obie substancje wykazują umiarkowane wiązanie z białkami osocza (amoksycylina 18%, kwas klawulanowy 25%) i objętość dystrybucji w zakresie 0,2-0,4 l/kg. Amoksycylina i kwas klawulanowy dystrybuują się do wielu tkanek i płynów ustrojowych, z wyjątkiem płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie amoksycylina przenika w niewielkim stopniu. Metabolizm amoksycyliny prowadzi do powstania nieaktywnego kwasu penicylinowego (10-25% dawki), natomiast kwas klawulanowy ulega intensywniejszemu metabolizmowi i jest eliminowany zarówno nerkowo, jak i pozanerkowo, w tym przez płuca.
amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk, bolus dożylny, klirens całkowity, kwas klawulanowy, kwas penicylinowy, mleko ludzkie, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, parametry funkcji wątroby, penicylina, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, płyn stawowy, probenecyd, retencja tkankowa, substancja czynna, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Diaflix 5 mg
Dapagliflozyna, substancja czynna leku Diaflix, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) około 158 ng/ml w ciągu 2 godzin po dawce 10 mg. Całkowita biodostępność wynosi 78%, a spożycie wysokotłuszczowego posiłku zmniejsza Cmax o 50% i wydłuża Tmax o około 1 godzinę, bez wpływu na AUC (628 ng·h/ml). Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~91%) i dobrą dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 118 l). Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (enzym UGT1A9), a okres półtrwania wynosi średnio 12,9 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z mniej niż 2% substancji wydalanej w postaci niezmienionej. Ekspozycja na dapagliflozynę wzrasta proporcjonalnie do dawki w zakresie 0,1–500 mg i pozostaje stabilna przy długotrwałym stosowaniu do 24 tygodni.
badania przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, biodostępność, ciśnienie wewnątrzkłębuszkowe, dapagliflozyna 3-O-glukuronid, filtracja kłębuszkowa, glukozuria, inhibitor SGLT2, kanalik proksymalny nerki, maksymalne stężenie, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osmoza diuretyczna, przewlekła choroba nerek, reabsorpcja sodu, rozszerzenie kanalików nerkowych, skala Child-Pugh, stężenie kwasu moczowego, toksyczność dawek, transporter glukozy, wskaźnik HOMA beta-cell, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sandostatin LAR 30 mg
Sandostatin LAR, zawierający oktreotyd w formie octanu, charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym po jednorazowym wstrzyknięciu domięśniowym. Początkowy, przejściowy szczyt stężenia (poniżej 0,5% dawki) pojawia się w ciągu pierwszej godziny, po czym stężenie spada do nieoznaczalnych wartości w ciągu 24 godzin. Po około 7 dniach następuje ponowne zwiększenie stężenia, osiągające stan równowagi około 14 dnia, utrzymujący się przez 3-4 tygodnie, a następnie stopniowy spadek po 42 dniach związany z degradacją matrycy polimerowej. U pacjentów z akromegalią stężenia w stanie równowagi po pojedynczym podaniu dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą odpowiednio 358 ng/l, 926 ng/l i 1710 ng/l, natomiast po wielokrotnym podaniu (3 iniekcje co 4 tygodnie) wzrastają do 1557 ng/l i 2384 ng/l dla dawek 20 mg i 30 mg. W przypadku rakowiaka stężenia po wielokrotnym podaniu dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą średnio 1231 ng/l, 2620 ng/l i 3928 ng/l, wykazując liniową zależność od dawki.
akromegalia, biodegradacja, farmakokinetyka oktreotydu, klirens całkowity, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd, oktreotyd octan, otyłość podwzgórzowa, preparat o przedłużonym uwalnianiu, profil farmakokinetyczny, rakowiak, Sandostatin LAR, stan równowagi farmakologicznej, stężenie w stanie stacjonarnym, uwalnianie substancji czynnej, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie domięśniowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Co-Olimestra 20 mg + 25 mg
Olmesartan medoksomil, prolek przekształcany szybko do aktywnego olmesartanu, charakteryzuje się biodostępnością doustną na poziomie 25,6% oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%) i jest eliminowany zarówno przez nerki (około 40%), jak i drogą wątrobowo-żółciową (około 60%), z okresem półtrwania 10-15 godzin. Hydrochlorotiazyd, podawany w dawkach 12,5 mg lub 25 mg, osiąga Cmax po 1,5-2 godzinach, wiąże się z białkami osocza w 68% i jest wydalany niemal całkowicie w postaci niezmienionej z moczem, z okresem półtrwania również 10-15 godzin. Wspólne podanie obu substancji powoduje umiarkowane, nieklinicznie istotne zmniejszenie biodostępności hydrochlorotiazydu o około 20%, bez wpływu na farmakokinetykę olmesartanu.
AUC olmesartanu, biodostępność olmesartanu, Cmax, dostępność ogólnoustrojowa, esteraza błony śluzowej, faza eliminacji, hydrochlorotiazyd, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, klirens olmesartanu, kolesewelam chlorowodorek, krążenie jelitowo-wątrobowe, maksymalne stężenie olmesartanu, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, pole powierzchni pod krzywą, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, substancja wiążąca kwasy żółciowe, wiązanie z białkami osocza, wydalanie wątrobowo-żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polsart 40 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Polsart dostępnego w dawkach 40 mg i 80 mg, jest wybiórczym antagonistą receptora angiotensyny II typu AT1, stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego. Charakteryzuje się biodostępnością około 50%, wysokim (>99,5%) wiązaniem z białkami osocza (albuminy i kwaśna alfa-1-glikoproteina) oraz dużą objętością dystrybucji (~500 l). Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie do nieaktywnych metabolitów glukuronidowych. Telmisartan wykazuje nieliniową farmakokinetykę, szczególnie dla dawek powyżej 40 mg, z nieproporcjonalnym wzrostem Cₘₐₓ i AUC. Pokarm zmniejsza AUC o 6% przy dawce 40 mg i o 19% przy dawce 160 mg, jednak stężenia w osoczu w pierwszych 3 godzinach pozostają podobne niezależnie od przyjęcia leku z jedzeniem lub na czczo. Okres półtrwania eliminacji przekracza 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a eliminacja następuje głównie z kałem (>99% w postaci niezmienionej), z minimalnym wydalaniem nerkowym (<1%).
albumina, antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność bezwzględna, dawkowanie dobowe, dializa, dystrybucja tkankowa, efekt hipotensyjny, efekt pierwszego przejścia, interakcja lekowa, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole powierzchni pod krzywą, przepływ wątrobowy krwi, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Daruph 111 mg
Dazatynib wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) w zakresie 0,5-3 godzin u dorosłych oraz 0,5-6 godzin u dzieci i młodzieży. Średni końcowy okres półtrwania wynosi 5-6 godzin u dorosłych i 2-5 godzin u pacjentów pediatrycznych. Objętość dystrybucji jest bardzo duża (2505 L, CV% 93%), co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w przestrzeni pozanaczyniowej. Dazatynib wiąże się z białkami osocza w około 96%. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a eliminacja zachodzi przede wszystkim przez przewód pokarmowy (85% dawki, z czego 19% w postaci niezmienionej), natomiast wydalanie przez nerki jest minimalne (4%, zaledwie 0,1% jako lek niezmieniony). Średni pozorny klirens po podaniu doustnym wynosi 363,8 L/godz. (CV% 81,3%), co świadczy o szybkim metabolizmie leku. Wpływ pokarmu na farmakokinetykę jest niewielki, z 11% wzrostem AUC po posiłku bogatotłuszczowym, bez istotnego znaczenia klinicznego.
AUC, białaczka limfoblastyczna Ph+, białaczka oporna na leczenie, biodostępność, Cmax, CYP3A4, dazatynib, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka proporcjonalna, klirens, objętość dystrybucji, okres półtrwania, posiłek wysokotłuszczowy, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Minovivax 5% 50 mg/ml
Minovivax 5% (50 mg/ml) to roztwór minoksydylu przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę, charakteryzujący się ograniczonym wchłanianiem ogólnoustrojowym na poziomie 1-2% dawki, co jest znacząco niższe niż po podaniu doustnym (90-100%). Farmakokinetyka minoksydylu po aplikacji miejscowej wykazuje średnie wartości AUC 7,54 ng × h/ml, Cmax 1,25 ng/ml oraz Tmax 5,79 h, podczas gdy po podaniu doustnym w dawce 2,5 mg odpowiednio 35 ng × h/ml i 18,5 ng/ml. Minoksydyl wiąże się odwracalnie z białkami osocza w 37-39%, jednak ze względu na niskie wchłanianie miejscowe, to wiązanie nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi około 70 l, co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w organizmie.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Perindanor 8 mg
Perindopryl, zawarty w preparacie Perindanor w dawce 8 mg jako prolek z tert-butyloaminą, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po 1 godzinie oraz biodostępnością na poziomie 65-70%. Tylko 27% dawki ulega absorpcji i przekształceniu do aktywnego metabolitu – peryndoprylatu, którego maksymalne stężenie pojawia się po 3-4 godzinach. Peryndoprylat wykazuje objętość dystrybucji około 0,2 l/kg, niskie wiązanie z białkami osocza oraz z enzymem konwertazy angiotensyny (<30%, zależne od stężenia). Eliminacja peryndoprylatu odbywa się głównie przez nerki, z okresem półtrwania około 17 godzin, a stan stacjonarny osiągany jest po 4 dniach regularnego stosowania. Spożycie posiłku hamuje konwersję proleku do aktywnego metabolitu, dlatego zaleca się podawanie leku na czczo, przed porannym posiłkiem.
biodostępność leku, dializa, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, konwertaza angiotensyny, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peryndopryl, peryndopryl z tert-butyloaminą, peryndoprylat, prolek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne leku, wiązanie z białkami