Właściwości farmakokinetyczne
Niko-Lek Lemon 4 mg

Produkt leczniczy Niko-Lek Lemon w formie gumy do żucia zawiera nikotynę w dawkach 2 mg i 4 mg, z uwalnianiem odpowiednio około 1,4 mg i 3,4 mg substancji czynnej. Nikotyna jest głównie wchłaniana przez śluzówkę jamy ustnej, co zapewnia wyższą biodostępność niż wchłanianie z przewodu pokarmowego, gdzie występuje efekt pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie nikotyny we krwi osiągane jest po około 30 minutach żucia, z poziomem porównywalnym do stężenia po 20-30 minutach palenia papierosa o średniej mocy. Objętość dystrybucji nikotyny wynosi 2-3 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (<5%), co oznacza, że zmiany stężenia białek osocza nie wpływają istotnie na farmakokinetykę nikotyny.

Właściwości farmakokinetyczne leku Niko-Lek Lemon

Niko-Lek Lemon jest produktem leczniczym w postaci gumy do żucia zawierającym nikotynę, występującym w dwóch dawkach: 2 mg oraz 4 mg. Nikotyna występuje w postaci nikotyny z kationitem (13,2 mg dla dawki 2 mg oraz 26,5 mg dla dawki 4 mg). Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego produktu leczniczego.1

Wchłanianie nikotyny

Biodostępność nikotyny z gumy do żucia jest uwarunkowana kilkoma czynnikami. Ilość nikotyny wchłanianej po zastosowaniu produktu Niko-Lek Lemon zależy przede wszystkim od ilości nikotyny uwolnionej w jamie ustnej oraz od ilości, która została połknięta. Główna część nikotyny wchłaniana jest przez śluzówkę jamy ustnej. Warto podkreślić, że biodostępność nikotyny wchłanianej z układu pokarmowego jest mniejsza, co wynika z efektu pierwszego metabolicznego przejścia przez wątrobę.2

Z gumy Niko-Lek Lemon uwalnia się następująca ilość substancji czynnej:

  • Z gumy zawierającej 2 mg nikotyny uwalnia się około 1,4 mg nikotyny3
  • Z gumy zawierającej 4 mg nikotyny uwalnia się około 3,4 mg nikotyny4

Istotną cechą farmakokinetyczną jest to, że nikotyna osiąga maksymalne stężenie we krwi po 30 minutach żucia gumy. Stężenie to jest porównywalne ze stężeniem osiąganym po 20-30 minutach od zapalenia papierosa o średniej mocy. Warto podkreślić, że duże i gwałtowne wzrosty stężenia nikotyny, które są charakterystyczne dla palenia papierosów, rzadko występują podczas stosowania nikotynowej gumy do żucia.5

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu nikotyna ulega dystrybucji w organizmie. Objętość dystrybucji nikotyny po podaniu dożylnym wynosi około 2-3 l/kg. Charakterystyczny dla nikotyny jest niski stopień wiązania z białkami osocza – wynosi on poniżej 5%. Ta cecha ma znaczenie kliniczne, ponieważ choroby oraz leki, które wpływają na stężenie białek osocza, nie mają istotnego wpływu na farmakokinetykę nikotyny.<sup data-drug="Niko-Lek Lemon" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Objętość dystrybucji nikotyny po podaniu dożylnym wynosi około 2-3 l/kg. Wiązanie nikotyny z białkami osocza wynosi 6

Metabolizm nikotyny

Nikotyna podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Jej metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, a klirens osoczowy wynosi średnio 70 l/godz. Dodatkowo nikotyna jest metabolizowana również w nerkach i płucach.7

W procesie metabolizmu nikotyny powstaje ponad 20 różnych metabolitów, które są uważane za mniej aktywne farmakologicznie niż substancja macierzysta. Głównym metabolitem nikotyny jest kotynina, charakteryzująca się czasem połowicznej eliminacji wynoszącym 15-20 godz. Maksymalne stężenie kotyniny we krwi jest około 10-krotnie wyższe w porównaniu ze stężeniem nikotyny.8

Eliminacja nikotyny

Nikotyna i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. Główne metabolity nikotyny wydalane z moczem to:

  • Kotynina – stanowi około 15% dawki9
  • Trans-3-hydroksykotynina – stanowi około 45% dawki10

Około 10% nikotyny wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej. Jednak w przypadku zwiększonego wytwarzania moczu i kwasowości moczu poniżej pH 5, ilość nikotyny wydalanej w postaci niezmienionej może wzrosnąć nawet do 30%. Czas połowicznej eliminacji nikotyny wynosi około 2 godzin.11

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Wpływ niewydolności nerek i wątroby

Właściwości farmakokinetyczne nikotyny mogą ulegać modyfikacji u pacjentów z chorobami nerek i wątroby:

  • Ciężka niewydolność nerek – wpływa na całkowity klirens nikotyny12
  • Marskość wątroby z łagodną niewydolnością (wynik w skali Childa-Pugh = 5) – farmakokinetyka nikotyny nie ulega zmianie13
  • Marskość z umiarkowaną niewydolnością wątroby (wynik w skali Childa-Pugh = 7) – przemiany metaboliczne nikotyny są wolniejsze14
  • Hemodializa – u palących pacjentów poddawanych hemodializie obserwowano zwiększenie stężenia nikotyny15

Wpływ wieku i płci

Badania farmakokinetyczne nikotyny wskazują na pewne zależności związane z wiekiem i płcią:

  • Osoby w podeszłym wieku – u zdrowych osób starszych zaobserwowano niewielkie zmniejszenie całkowitego klirensu nikotyny, jednak nie jest konieczne dostosowywanie dawki w tej grupie pacjentów16
  • Płeć – nie stwierdzono zależnych od płci różnic w farmakokinetyce nikotyny17
Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Uwalnianie nikotyny z gumy 2 mg ~1,4 mg 70% zawartości nominalnej
Uwalnianie nikotyny z gumy 4 mg ~3,4 mg 85% zawartości nominalnej
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia 30 minut Po rozpoczęciu żucia gumy
Objętość dystrybucji 2-3 l/kg Po podaniu dożylnym
Wiązanie z białkami osocza <5% Niski stopień wiązania
Klirens osoczowy ~70 l/godz Główny metabolizm w wątrobie
Czas połowicznej eliminacji nikotyny ~2 godziny Znacznie krótszy niż kotyniny
Czas połowicznej eliminacji kotyniny 15-20 godzin Główny metabolit nikotyny
Eliminacja nikotyny w formie niezmienionej 10-30% Zależne od pH moczu i szybkości wytwarzania moczu
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl