Właściwości farmakokinetyczne
Tetraksetan

Tetraksetan (DOTA), będący składnikiem kwasu gadoterowego, tworzy kompleks z gadolinem wykorzystywany jako środek kontrastowy w diagnostyce obrazowej. W preparacie Clariscan występuje w stężeniu 202,46 mg/ml w postaci soli megluminowej kwasu gadoterowego. Po dożylnym podaniu dystrybuuje się wyłącznie w płynie pozakomórkowym, z objętością dystrybucji około 18 litrów, odpowiadającą objętości płynu pozakomórkowego organizmu. Kwas gadoterowy nie wiąże się z białkami osocza, nie ulega metabolizmowi i jest eliminowany głównie przez nerki w formie niezmienionej, z okresem półtrwania około 1,6 godziny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. W ciągu 6 godzin usuwane jest 89% dawki, a po 24 godzinach 95%, co potwierdza efektywną eliminację nerkową i minimalne wydzielanie do mleka matki oraz przez barierę łożyskową.

Właściwości farmakokinetyczne tetraaksetanu

Tetraksetan (DOTA), stanowiący integralną część kwasu gadoterowego, jest związkiem tworzącym kompleks z gadolinem, wykorzystywanym jako środek kontrastowy w diagnostyce obrazowej. W produkcie Clariscan występuje w postaci soli megluminowej kwasu gadoterowego, gdzie tetraksetan występuje w stężeniu 202,46 mg w 1 ml roztworu.1

Dystrybucja

Po dożylnym podaniu, kwas gadoterowy zawierający tetraksetan ulega dystrybucji wyłącznie w płynie pozakomórkowym. Objętość dystrybucji wynosi około 18 litrów, co odpowiada w przybliżeniu objętości płynu pozakomórkowego organizmu. Istotną właściwością farmakokinetyczną kwasu gadoterowego jest brak wiązania z białkami osocza, w tym albuminami surowicy krwi.2

Ważną cechą farmakokinetyczną tetraaksetanu w postaci kompleksu gadoterowego jest jego ograniczona zdolność do przenikania przez bariery biologiczne. Badania wykazały, że kwas gadoterowy wykazuje słabe wydzielanie do mleka matki oraz powoli przenika przez barierę łożyskową.3

Metabolizm

W badaniach farmakokinetycznych nie wykryto żadnych metabolitów kwasu gadoterowego. Substancja nie podlega procesom biotransformacji w organizmie, co oznacza, że tetraksetan w kompleksie z gadolinem pozostaje w formie niezmienionej podczas całego procesu dystrybucji i eliminacji.4

Eliminacja

Kwas gadoterowy jest eliminowany z organizmu w sposób szybki i efektywny. W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że 89% podanej dawki jest usuwane z organizmu w ciągu pierwszych 6 godzin od podania, a po 24 godzinach eliminacji ulega już 95% podanej dawki. Wydalanie następuje w postaci niezmienionej głównie przez nerki, poprzez mechanizm filtracji kłębuszkowej.5

Istotne jest, że wydalanie ze stolcem jest nieistotne klinicznie, co potwierdza dominujący udział dróg nerkowych w eliminacji substancji. Okres półtrwania eliminacji u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wynosi około 1,6 godziny.6

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Pacjenci z nieprawidłową czynnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się istotne zmiany w parametrach farmakokinetycznych kwasu gadoterowego. Okres półtrwania eliminacji ulega znacznemu wydłużeniu w zależności od stopnia niewydolności nerek:7

8

Parametry fizykochemiczne roztworu zawierającego tetraksetan

Właściwości fizykochemiczne roztworu mają istotny wpływ na farmakokinetykę substancji. Preparat Clariscan zawierający kompleks gadolinowy tetraaksetanu charakteryzuje się następującymi parametrami:9

Parametr Wartość
Stężenie kwasu gadoterowego 279,32 mg/ml
Ekwiwalent molowy 0,5 mmol/ml
Osmolalność (w temp. 37°C) 1350 mOsm/kg
Lepkość (w temp. 20°C) 3,0 mPas*s
Lepkość (w temp. 37°C) 2,1 mPas*s
Zakres pH 6,5 – 8,0
Wygląd roztworu Przezroczysty, bezbarwny do jasnożółtego

Przedstawione parametry fizykochemiczne wpływają na zachowanie preparatu w organizmie po podaniu dożylnym, w tym na szybkość dystrybucji i eliminacji. Warto zwrócić uwagę na optymalne parametry lepkości w temperaturze ciała (37°C), co zapewnia efektywną dystrybucję substancji w przestrzeni pozakomórkowej.10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl