objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kłącze pluskwicy groniastej – Właściwości farmakokinetyczne
Preparat leczniczy Remifemin zawiera standaryzowany wyciąg izopropanolowy 40% (V/V) z kłącza pluskwicy groniastej (Cimicifugae racemosae rhizomae extractum fluidum) w ilości 0,018-0,026 ml na tabletkę, z stosunkiem surowca do ekstraktu wynoszącym 0,78-1,14:1. Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, w dostępnej literaturze oraz dokumentacji produktu brak jest danych dotyczących farmakokinetyki tego wyciągu, w tym parametrów takich jak biodostępność, Tmax, okres półtrwania (T1/2), objętość dystrybucji (Vd) czy klirens. Brak tych informacji utrudnia pełne zrozumienie mechanizmu działania oraz optymalizację dawkowania preparatu.
biodostępność, celuloza sproszkowana, charakterystyka farmakologiczna, czas stężenia maksymalnego, działanie terapeutyczne, efekty farmakodynamiczne, ekstrakt z pluskwicy groniastej, farmakokinetyka, kłącze pluskwicy groniastej, klirens, laktoza jednowodna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, wyciąg izopropanolowy, wyciąg z pluskwicy groniastej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Orizon 0,5 mg
Rysperydon, substancja czynna leku Orizon, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 1-2 godziny. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 70% (CV=25%), a względna dostępność biologiczna z tabletki 94% (CV=10%). Obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. Rysperydon jest intensywnie metabolizowany przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji przeciwpsychotycznej około 24 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez kał (14%).
9-hydroksyrysperydon, biotransformacja, ciężkie zaburzenia czynności nerek, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dostępność biologiczna, hydroksylacja, izoenzym CYP 2D6, klirens, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja rysperydonu, zaburzenia czynności nerek, zależność proporcjonalna do dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Diabrezide 80 mg
Gliklazyd, substancja czynna leku Diabrezide, charakteryzuje się zmienną farmakokinetyką z aktywnym wchłanianiem w przewodzie pokarmowym, wykazującym znaczną zmienność międzyosobniczą. Po podaniu dawki 80 mg u zdrowych mężczyzn (wiek 33 ±7 lat) osiąga maksymalne stężenie (Cmax) 2,652 ±0,651 mg/l w czasie tmax wynoszącym 9 (3-9) godzin. Stan stacjonarny ustala się po 2 dniach stosowania, a okres półtrwania wynosi około 10 godzin. Gliklazyd wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (95% związane z albuminami) i dystrybuuje się głównie do wątroby i nerek, z minimalnym przenikaniem do OUN i brakiem obecności w mleku. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez utlenianie do nieaktywnych metabolitów, które wraz z lekiem są eliminowane głównie przez nerki, przy czym mniej niż 20% dawki wydalane jest w postaci niezmienionej. U pacjentów z niewydolnością nerek nie obserwuje się istotnej konieczności modyfikacji dawkowania.
agregacja płytek krwi, aktywator plazminogenu, badanie biorównoważności, biotransformacja, cukrzyca insulinoniezależna, cukrzyca typu 2, Diabrezide, dysmutaza nadtlenkowa, działanie przeciwutleniające, gliklazyd, komórka beta trzustki, mięsień szkieletowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna sulfonylomocznika, powinowactwo do białek osocza, przewód pokarmowy, receptor insulinowy, retinopatia cukrzycowa, stan stacjonarny, stężenie glukozy we krwi, syntaza glikogenu, wchłanianie aktywne, wolny rodnik, wydzielanie insuliny, wytwarzanie glukozy w wątrobie, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ondemet 0,5 mg/ml
Farmakokinetyka budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji (Ondemet) charakteryzuje się biodostępnością ogólnoustrojową u dorosłych na poziomie około 15% dawki nominalnej oraz 40-70% dawki dostarczonej pacjentowi. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 2 mg osiąga około 4 nmol/l w ciągu 10-30 minut od rozpoczęcia nebulizacji. Objętość dystrybucji wynosi około 3 L/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza to 85-90%. Budezonid podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (około 90% ulega przekształceniu przez CYP3A4), co skutkuje powstaniem metabolitów o aktywności glikokortykosteroidowej poniżej 1%. Klirens układowy u zdrowych dorosłych wynosi około 1,2 L/min, a okres półtrwania po podaniu dożylnym to 2-3 godziny. Parametry farmakokinetyczne wykazują proporcjonalność do dawki.
AUC, biodostępność ogólnoustrojowa, Cmax, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, hydroksybudezonid, hydroksyprednizolon, izoenzym CYP 3A4, klirens budezonidu, klirens układowy, nebulizator pneumatyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania budezonidu, proporcjonalność do dawki, stężenie budezonidu, stężenie budezonidu w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivanoptim 15 mg
Rywaroksaban, stosowany w dawce 15 mg w postaci tabletek powlekanych (produkt Rivanoptim), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, natomiast dla dawki 20 mg przyjmowanej na czczo jest niższa (66%), co poprawia się przy jednoczesnym spożyciu posiłku (wzrost AUC o 39%). Zaleca się przyjmowanie dawek 15 mg i 20 mg podczas posiłku, aby zapewnić optymalną absorpcję. Farmakokinetyka rywaroksabanu jest niemal liniowa do dawki 15 mg, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%). W populacji pediatrycznej rywaroksaban podawany jest doustnie w formie tabletek lub zawiesiny, również podczas posiłku, z podobnym profilem wchłaniania jak u dorosłych. Objętość dystrybucji u dorosłych wynosi około 50 litrów, a u dzieci szacowana jest na 113 litrów dla osoby o masie 82,8 kg, zależna od masy ciała. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, głównie z albuminami.
białko BCRP, biodostępność, Cmax, CYP2J2, CYP3A4, czynnik Xa, eliminacja z osocza, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, podawanie rywaroksabanu, przesączanie kłębuszkowe, rywaroksaban, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Sufentanyl – Właściwości farmakokinetyczne
Sufentanyl, silny syntetyczny opioid, charakteryzuje się dwufazową dystrybucją z szybkim okresem półtrwania fazy dystrybucji wynoszącym 2,3-4,5 min oraz wolnym okresem półtrwania 35-73 min. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (VdSS) wynosi 344 l, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (92,5%), co ma znaczenie kliniczne przy współistniejącej hipoalbuminemii lub stosowaniu leków silnie wiążących się z białkami. Średni okres półtrwania eliminacji to 784 min (656-938 min), jednak po dawce 250 µg jest on krótszy (240 min) niż po dawkach 500-1500 µg (10-16 h). Klirens osoczowy wynosi 917 ml/min. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 250-1500 µg, co ułatwia przewidywanie efektów terapeutycznych. Po podaniu zewnątrzoponowym (3-30 µg) stężenia w osoczu są 4-6-krotnie niższe niż po podaniu dożylnym, a dodatek epinefryny (50-75 µg) zmniejsza szybkość wchłaniania o 25-50%. U pacjentów z marskością wątroby obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania o około 30%, co wymaga ostrożności i dłuższego monitorowania.
analgezja zewnątrzoponowa, biotransformacja, bupiwakaina, dializoterapia, farmakokinetyka sufentanylu, hipoalbuminemia, izoenzym 3A4, klirens osoczowy, klirens znormalizowany, krzywa trieksponencjalna, marskość wątroby, objętość dystrybucji, podanie nadtwardówkowe, podanie zewnątrzoponowe, półtrwania eliminacji, przeszczep nerki, sufentanyl, wiązanie z białkami, wolna frakcja leku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Memolek 20 mg
Memantyna, zawarta w produkcie Memolek w dawce 20 mg (ekwiwalent 16,62 mg memantyny), charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością doustną (~100%) oraz Tmax wynoszącym 3-8 godzin. W stanie równowagi farmakokinetycznej przy dawce 20 mg/dobę osiąga stężenia w osoczu 70-150 ng/ml (0,5-1 μmol), z dużą zmiennością indywidualną. Lek wykazuje dobrą penetrację do OUN, z współczynnikiem rozdziału płyn mózgowo-rdzeniowy/osocze na poziomie 0,52 oraz objętością dystrybucji około 10 l/kg. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (~45%). Metabolizm memantyny jest ograniczony, z około 80% substancji krążącej w formie niezmienionej, a główne metabolity nie wykazują antagonistycznego działania na receptory NMDA. Nie stwierdzono udziału enzymów cytochromu P450 w metabolizmie, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
alkalizacja moczu, antagonista receptora, białko transportujące, biodostępność, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, izotop znakowany, klirens całkowity, klirens nerkowy, memantyny chlorowodorek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, receptor NMDA, stała hamowania, stężenie leku w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, współczynnik rozdziału, zmienność osobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metcrean XR 1000 mg
Metcrean XR to preparat metforminy chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się opóźnionym wchłanianiem w porównaniu do formy o natychmiastowym uwalnianiu, z Tmax około 7 godzin (vs. 2,5 godziny dla formy natychmiastowej). Maksymalne stężenie (Cmax) i pole pod krzywą (AUC) nie rosną proporcjonalnie do dawki, a AUC po jednorazowej dawce 2000 mg Metcrean XR jest porównywalne do podania 1000 mg dwa razy dziennie formy natychmiastowej. Wchłanianie jest zmniejszone o 30% przy podaniu na czczo, natomiast posiłek zwiększa AUC i Cmax, szczególnie dla dawki 1000 mg (odpowiednio o 77% i 26%). Metcrean XR wykazuje brak kumulacji po wielokrotnym podawaniu, a zmienność farmakokinetyczna jest porównywalna do formy natychmiastowej.
AUC, białka osocza, biorównoważność, dystrybucja leku, erytrocyty, farmakokinetyka metforminy, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kompartment dystrybucji, kumulacja leku, metforminy chlorowodorek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przedłużone uwalnianie, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wydzielanie kanalikowe, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ivares 5 mg
Iwabradyna charakteryzuje się korzystnymi właściwościami farmakokinetycznymi, które wpływają na jej skuteczność kliniczną. Po podaniu doustnym lek jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 22 ng/ml (CV=29%) w ciągu około 1 godziny na czczo, przy dawce 5 mg dwa razy na dobę. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Spożycie pokarmu opóźnia wchłanianie o około 1 godzinę i zwiększa ekspozycję na lek o 20-30%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku podczas posiłków. Iwabradyna wiąże się z białkami osocza w około 70%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a głównym aktywnym metabolitem jest pochodna N-demetylowa (S 18982), której ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Lek wykazuje farmakokinetykę liniową w zakresie dawek 0,5-24 mg, a jego efektywny okres półtrwania wynosi około 11 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę.
biotransformacja wątrobowa, cytochrom P450 3A4, częstość rytmu serca, dostępność biologiczna bezwzględna, efekt pierwszego przejścia, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, inhibitor CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania efektywny, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie maksymalne w osoczu, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosucard 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne istotne w leczeniu zaburzeń lipidowych. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 5 godzinach, z bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~134 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~90%, głównie albuminami). Metabolizm rozuwastatyny jest niski (około 10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Główne metabolity to N-demetylowane pochodne o około 50% mniejszej aktywności oraz nieaktywne klinicznie pochodne laktonowe. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 19 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h (odchylenie 21,7%). Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (5% w postaci niezmienionej). Farmakokinetyka leku jest liniowa, bez kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę, a parametry nie ulegają zmianie po wielokrotnym podaniu.
białko BCRP, białko osocza, białko transportujące, białko transportujące OATP1B1, biodostępność, biotransformacja, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka liniowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, klirens osoczowy, N-demetylowana pochodna, OATP-C, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, zaburzenie lipidowe