Właściwości farmakokinetyczne
Cefuroxime Dali Pharma 1500 mg

Wprowadzenie do właściwości farmakokinetycznych

Cefuroksym, dostępny jako Cefuroxime Dali Pharma w dawkach 750 mg i 1500 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji, jest antybiotykiem cefalosporynowym II generacji. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane farmakokinetyczne opisujące jego zachowanie w organizmie po podaniu pozajelitowym, z uwzględnieniem różnych grup pacjentów i parametrów farmakokinetycznych.¹

Parametry wchłaniania

Po podaniu domięśniowym (im.) cefuroksymu zdrowym ochotnikom, maksymalne stężenia w surowicy wynoszą od 27 do 35 μg/mL po dawce 750 mg, natomiast po dawce 1000 mg osiągają wartości od 33 do 40 μg/mL. Stężenia te występują stosunkowo szybko – w ciągu 30 do 60 minut po podaniu leku.²

W przypadku podania dożylnego (iv.), stężenia leku w surowicy są znacznie wyższe i wynoszą odpowiednio 50 μg/mL po dawce 750 mg oraz 100 μg/mL po dawce 1500 mg, już po 15 minutach od podania.³

Istotną charakterystyką farmakokinetyki cefuroksymu jest liniowa zależność między dawką a parametrami farmakokinetycznymi. Wartości AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) oraz Cmax (maksymalne stężenie w osoczu) wzrastają liniowo wraz ze zwiększaniem dawki w zakresie od 250 do 1000 mg, zarówno przy podaniu domięśniowym, jak i dożylnym.⁴

Ważną właściwością kliniczną cefuroksymu jest brak kumulacji leku w organizmie podczas wielokrotnego podawania. Badania u zdrowych ochotników po wielokrotnym dożylnym podawaniu dawek 1500 mg co 8 godzin nie wykazały dowodów na kumulowanie się cefuroksymu w surowicy.⁵

Dystrybucja w organizmie

Cefuroksym wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza. W zależności od zastosowanej metodologii badawczej, określono stopień wiązania cefuroksymu z białkami osocza na poziomie 33 do 50%.⁶

Średnia objętość dystrybucji cefuroksymu mieści się w zakresie od 9,3 do 15,8 l/1,73 m² po podaniu domięśniowym lub dożylnym dawek od 250 do 1000 mg, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek.⁷

Przenikanie do tkanek

Cefuroksym charakteryzuje się dobrą penetracją do różnych tkanek i płynów ustrojowych. Stężenia leku przekraczające minimalne stężenia hamujące (MIC) dla powszechnie występujących patogenów bakteryjnych można osiągnąć w następujących strukturach anatomicznych i płynach ustrojowych:⁸

• Migdałki
• Tkanka zatok przynosowych
• Błona śluzowa oskrzeli
• Kości
• Płyn opłucnowy
• Płyn stawowy
• Płyn maziowy
• Płyn śródmiąższowy
• Żółć
• Plwocina
• Ciało szkliste

Warto podkreślić, że cefuroksym przenika przez barierę krew-mózg w warunkach zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, co ma istotne znaczenie w leczeniu zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.⁹

Metabolizm

Cefuroksym wyróżnia się spośród innych antybiotyków tym, że nie ulega metabolizmowi w organizmie. Jest wydalany w postaci niezmienionej, co ma istotne znaczenie dla jego profilu działania i bezpieczeństwa.¹⁰

Eliminacja

Cefuroksym jest wydalany z organizmu głównie przez nerki poprzez dwa mechanizmy: przesączanie kłębuszkowe oraz wydzielanie kanalikowe.¹¹

Okres półtrwania cefuroksymu w surowicy po wstrzyknięciu domięśniowym lub dożylnym wynosi w przybliżeniu 70 minut, co umożliwia stosowanie leku w schematach dawkowania co 8 godzin.¹²

Cefuroksym jest niemal całkowicie wydalany z moczem w postaci niezmienionej – po 24 godzinach od podania można odzyskać 85-90% aktywnego leku. Większość cefuroksymu jest wydalana w pierwszych 6 godzinach po podaniu.¹³

Średni klirens nerkowy cefuroksymu wynosi od 114 do 170 mL/min/1,73 m² po podaniu domięśniowym lub dożylnym w zakresie dawek od 250 do 1000 mg, co świadczy o efektywnej eliminacji leku przez nerki.¹⁴

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Różnice związane z płcią

Badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych cefuroksymu u kobiet i mężczyzn. Po podaniu dożylnym w pojedynczym szybkim wstrzyknięciu 1000 mg cefuroksymu sodowego, profile farmakokinetyczne były porównywalne u obu płci.¹⁵

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową funkcją nerek parametry farmakokinetyczne cefuroksymu są porównywalne z parametrami obserwowanymi u młodszych pacjentów. Wchłanianie, dystrybucja i wydalanie cefuroksymu po podaniu domięśniowym lub dożylnym u osób starszych z równoważną wydolnością nerek są podobne jak u młodszych pacjentów.¹⁶

Należy jednak zwrócić uwagę, że u pacjentów w podeszłym wieku ryzyko występowania zmniejszonej wydolności nerek jest wyższe, co może wpływać na farmakokinetykę cefuroksymu. W takich przypadkach konieczne jest uważne dobranie dawki leku i rozważenie monitorowania czynności nerek.¹⁷

Dzieci

Farmakokinetyka cefuroksymu u dzieci wykazuje pewne specyficzne cechy, zależne od wieku:¹⁸

• Noworodki: Okres półtrwania cefuroksymu w surowicy jest znacznie wydłużony w porównaniu do starszych dzieci i dorosłych. Długość okresu półtrwania zależy od wieku ciążowego noworodka.
• Starsze niemowlęta i dzieci: U niemowląt w wieku powyżej 3 tygodni oraz u dzieci okres półtrwania cefuroksymu w surowicy wynosi 60 do 90 minut, co jest porównywalne z wartościami obserwowanymi u dorosłych.¹⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ponieważ cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki, u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <20 mL/min) wymagane jest dostosowanie dawkowania. Zmniejszenie dawki jest niezbędne, aby zrównoważyć wolniejsze wydalanie leku u tych pacjentów.²⁰

Warto zaznaczyć, że cefuroksym jest skutecznie usuwany zarówno podczas hemodializy, jak i dializy otrzewnowej, co ma istotne znaczenie dla pacjentów dializowanych wymagających terapii tym antybiotykiem.²¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Ze względu na to, że cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki i nie podlega metabolizmowi wątrobowemu, zaburzenia czynności wątroby nie mają istotnego wpływu na farmakokinetykę tego leku. Dlatego u pacjentów z chorobami wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawkowania cefuroksymu.²²

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Dla cefuroksymu, podobnie jak dla innych cefalosporyn, najważniejszym wskaźnikiem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym (PK/PD), który koreluje ze skutecznością kliniczną, jest czas utrzymywania się stężenia niezwiązanego leku powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla docelowego patogenu. Wskaźnik ten wyrażany jest jako procent odstępu między dawkami (%T>MIC).²³

Ten parametr ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji schematów dawkowania cefuroksymu w różnych wskazaniach i u różnych grup pacjentów, zapewniając utrzymanie stężeń terapeutycznych przez odpowiednio długi czas między kolejnymi dawkami.