Właściwości farmakokinetyczne
IBU-SPA 400 mg + 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne IBU-SPA

IBU-SPA to produkt leczniczy zawierający w każdej tabletce powlekanej 400 mg ibuprofenu i 100 mg kofeiny. Poznanie właściwości farmakokinetycznych obu substancji czynnych jest kluczowe dla zrozumienia działania tego produktu leczniczego w organizmie.¹

Farmakokinetyka ibuprofenu

Wchłanianie ibuprofenu

Po podaniu doustnym ibuprofen charakteryzuje się prawie całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po przyjęciu dawki 400 mg, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga wartość 31,0 ± 17,2 µg/ml w czasie 1,5–1,9 godzin (tmax). Istotne jest, że jednoczesne przyjmowanie ibuprofenu z posiłkiem może skutkować około dwukrotnym wydłużeniem czasu osiągnięcia maksymalnego stężenia. Dla dawki 400 mg średnia geometryczna pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia leku od czasu (AUC0-t) została oszacowana na 133,0 ± 22,2 µg/ml/h.²

Dystrybucja ibuprofenu

Ibuprofen silnie wiąże się z białkami osocza – na poziomie około 99%. Pozorna objętość dystrybucji po podaniu doustnym wynosi około 0,1–0,2 l/kg. Substancja ta przenika do mleka kobiet karmiących piersią, przy czym jej stężenie zmniejsza się wraz ze stężeniem białka i czasem trwania laktacji. Względna dawka ibuprofenu, jaką otrzymują niemowlęta karmione piersią, nie przekracza 10%, co uznaje się za poziom bezpieczny nawet dla wcześniaków. Ibuprofen przenika również przez barierę krew-mózg oraz barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy. W płynie stawowym odnotowuje się stabilne stężenia ibuprofenu wynoszące 5–8 mg/l między 2. a 8. godziną po podaniu, przy czym maksymalne stężenie w płynie stawowym stanowi około jednej trzeciej stężenia maksymalnego w osoczu.³

Metabolizm ibuprofenu

Metabolizm ibuprofenu zachodzi głównie w wątrobie i obejmuje dwa podstawowe procesy: sprzęganie z kwasem glukuronowym oraz utlenianie. W wyniku tych przemian powstają dwa główne nieaktywne metabolity: 2-hydroksyibuprofen i karboksyibuprofen. Za rozpad ibuprofenu odpowiedzialne są enzymy cytochromu P450, przede wszystkim CYP2C9, CYP2C8 oraz CYP2C19.⁴

Eliminacja ibuprofenu

W ciągu 24 godzin od podania dawki 400 mg ibuprofenu, 74,5% ± 9,6% dawki można wykryć w moczu, przy czym wolny, aktywny ibuprofen stanowi zaledwie 8% tej ilości. Okres półtrwania w fazie eliminacji u osób zdrowych oraz u pacjentów z chorobami wątroby i nerek wynosi 1,8–3,5 godziny. Pozorny klirens ibuprofenu po podaniu doustnym kształtuje się na poziomie około 0,05–0,1 l/h/kg.⁵

Liniowość farmakokinetyczna ibuprofenu

W zakresie dawek od 200 do 400 mg ibuprofen wykazuje liniową farmakokinetykę, co oznacza, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do podanej dawki.⁶

Farmakokinetyka kofeiny

Wchłanianie kofeiny

Kofeina charakteryzuje się łatwym i całkowitym wchłanianiem, z okresem półtrwania w fazie wchłaniania wynoszącym około 10 minut. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest stosunkowo szybko, po około 30–40 minutach od przyjęcia.⁷

Dystrybucja kofeiny

Kofeina jest dystrybuowana do większości tkanek organizmu. Przekracza barierę krew-mózg, przenika przez łożysko oraz do mleka kobiet karmiących piersią. W przeciwieństwie do ibuprofenu, kofeina charakteryzuje się relatywnie niskim poziomem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 30–40%.⁸

Metabolizm kofeiny

Kofeina podlega prawie całkowitemu metabolizmowi w wątrobie, gdzie przekształcana jest do głównych metabolitów: dimetyloksantyn, paraksantyny, teobrominy i teofiliny. Kluczowym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm kofeiny jest CYP1A2, który odpowiada za ponad 95% klirensu tej substancji.⁹

Eliminacja kofeiny

Okres półtrwania kofeiny w fazie eliminacji jest dość zmienny i waha się od 2 do 12 godzin. Kofeina i jej metabolity (pochodne kwasu moczowego i ksantyny) są wydalane głównie przez nerki – w ciągu 48 godzin wydalane jest 86% przyjętej dawki. Jedynie niewielka ilość kofeiny (0,5% do 2% podanej dawki) jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej.¹⁰

Farmakokinetyka przy jednoczesnym podaniu ibuprofenu i kofeiny

Przeprowadzone badania wykazały, że w warunkach na czczo produkt leczniczy IBU-SPA, zawierający ibuprofen i kofeinę, jest biorównoważny do produktów zawierających sam ibuprofen. Istotne jest, że profil farmakokinetyczny kofeiny nie ulega zmianie w obecności ibuprofenu i odwrotnie.¹¹

Porównanie z ibuprofenem z lizyną

W warunkach na czczo (brak posiłku od wieczora poprzedniego dnia, przez co najmniej 10 godzin) maksymalne stężenie ibuprofenu w produkcie IBU-SPA jest niższe o 41,9%, a czas do osiągnięcia tego stężenia jest dłuższy (1,88 h vs 0,50 h) w porównaniu z ibuprofenem z lizyną. Ogólna ekspozycja na substancję czynną jest natomiast taka sama dla obu produktów.^{=10 h)) Cmax jest niższe (o 41,9%), a Tmax jest dłuższy (1,88 h vs 0,50 h) dla ibuprofenu zawartego w produkcie IBU-SPA w porównaniu z ibuprofenem z lizyną. Ekspozycja była taka sama w przypadku obu produktów.”>12}

Z kolei w warunkach po posiłku maksymalne stężenie ibuprofenu w produkcie IBU-SPA jest wyższe o 12,7%, a czas do osiągnięcia tego stężenia jest krótszy (1,25 h vs 1,625 h) w porównaniu z tabletkami zawierającymi ibuprofen z lizyną. Podobnie jak w warunkach na czczo, ogólna ekspozycja na substancję czynną jest taka sama dla obu produktów.¹³

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Badania wykazały, że pozorny klirens, pozorna objętość dystrybucji oraz średni czas przebywania ibuprofenu w organizmie u pacjentów w podeszłym wieku (65 do 85 lat) nie różnią się istotnie od wartości obserwowanych u młodszych pacjentów (22 do 35 lat).¹⁴

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów poddawanych hemodializom okres półtrwania ibuprofenu wynosi 1,3–1,9 h, co mieści się w zakresie obserwowanym u osób zdrowych. Warto zauważyć, że odzysk substancji w wyniku hemodializy stanowi niewielki ułamek całkowitej przyjętej dawki (poniżej 4%). Brak eliminacji ibuprofenu poprzez dializę jest prawdopodobnie związany z wysokim stopniem wiązania z białkami. U pacjentów z mocznicą czas do uzyskania stężeń terapeutycznych może być dłuższy, jednak nie jest konieczna modyfikacja dawki. U pacjentów w podeszłym wieku z zaburzeniami czynności nerek okres półtrwania w fazie eliminacji obliczono na 3,25 h.<sup data-drug="IBU-SPA" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Okres półtrwania ibuprofenu u pacjentów poddawanych hemodializom, tj. 1,3–1,9 h, znajduje się w zakresie notowanym dla zdrowych osób. Odzysk substancji w wyniku hemodializy stanowi niewielki ułamek całkowitej przyjętej dawki, tj. 15

Zaburzenia czynności wątroby

Zaburzona czynność wątroby nie wpływa na profil farmakokinetyczny ibuprofenu, czyli na AUC i t1/2, po podaniu doustnym. W związku z tym modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna.¹⁶