Właściwości farmakodynamiczne
IBU-SPA 400 mg + 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku IBU-SPA

IBU-SPA to produkt leczniczy w formie białych, podłużnych tabletek powlekanych o wymiarach 17,8 mm x 8,6 mm, zawierający dwie substancje czynne: 400 mg ibuprofenu oraz 100 mg kofeiny. Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej niesteroidowych leków przeciwzapalnych i przeciwreumatycznych, pochodnych kwasu propionowego (kod ATC: M01AE51).¹

Mechanizm działania substancji czynnych

Ibuprofen – mechanizm działania

Ibuprofen jest przedstawicielem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), którego skuteczność opiera się na hamowaniu syntezy prostaglandyn. Mechanizm ten został potwierdzony w konwencjonalnych badaniach przeprowadzonych na zwierzęcych modelach stanu zapalnego.²

Kofeina – mechanizm działania

Kofeina należy do grupy metyloksantyn i wykazuje działanie antynocyceptywne (przeciwbólowe). Jej efekt farmakologiczny wynika głównie z działania antagonistycznego wobec receptorów adenozyny oraz hamowania syntezy prostaglandyn (PG).³

Działanie farmakodynamiczne

Działanie farmakodynamiczne ibuprofenu

U ludzi ibuprofen wywiera trzy główne efekty terapeutyczne: zmniejsza ból związany ze stanem zapalnym, redukuje obrzęk oraz obniża gorączkę. Dodatkowo substancja ta wykazuje zdolność odwracalnego hamowania agregacji płytek krwi indukowanej przez ADP i kolagen.⁴

Dane eksperymentalne wskazują na możliwość kompetycyjnego hamowania przez ibuprofen działania małych dawek kwasu acetylosalicylowego na agregację płytek krwi, gdy substancje te są podawane jednocześnie. Badania farmakodynamiczne wykazały, że podanie pojedynczej dawki 400 mg ibuprofenu w ciągu 8 godzin przed lub 30 minut po podaniu kwasu acetylosalicylowego o natychmiastowym uwalnianiu (81 mg) powoduje osłabienie działania kwasu acetylosalicylowego na powstawanie tromboksanu lub agregację płytek. Mimo że nie ma pewności, czy dane te można bezpośrednio przenieść na praktykę kliniczną, nie można wykluczyć, że regularne, długotrwałe stosowanie ibuprofenu może ograniczać kardioprotekcyjne działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego. Istotne jest natomiast, że sporadyczne stosowanie ibuprofenu prawdopodobnie nie ma znaczącego wpływu klinicznego.⁵

Działanie farmakodynamiczne kofeiny

Kofeina działa jako łagodny środek pobudzający i jest stosowana jako adiuwant w terapii przeciwbólowej, wzmacniając działanie podstawowych leków przeciwbólowych.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Modele bólu i działanie terapeutyczne

Korzyści terapeutyczne ze stosowania produktu IBU-SPA zostały potwierdzone przede wszystkim u pacjentów z ostrym bólem zębów, który stanowi model bólu somatycznego. Należy podkreślić, że efektywność działania produktu może wykazywać zróżnicowanie ilościowe w zależności od rodzaju bólu. W szczególności nie określono jednoznacznie korzyści ze stosowania IBU-SPA w przypadku ostrego bólu dolnej części pleców lub bólu szyi.⁷

Badania kliniczne

Skuteczność połączenia ibuprofenu 400 mg z kofeiną 100 mg oceniano w randomizowanym, kontrolowanym badaniu klinicznym prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby. Badanie obejmowało 562 pacjentów z ostrym bólem o nasileniu umiarkowanym do silnego po ekstrakcji zęba. U pacjentów stosujących produkt złożony wykazano statystycznie i klinicznie istotnie większą redukcję nasilenia bólu (≥1 punkt na skali numerycznej NRS) w porównaniu z monoterapią ibuprofenem w czasie 0,5–2 godzin po podaniu. W okresie do czterech godzin po podaniu wyniki utrzymywały istotność statystyczną, jednak średnia różnica nasilenia bólu była już mniejsza, wynosząc poniżej 1 punktu na skali NRS.⁸

Istotnym klinicznie parametrem okazał się czas do odczuwalnej ulgi w bólu, który był znacząco krótszy po skojarzonym zastosowaniu ibuprofenu i kofeiny – nastąpił on aż o 55 minut szybciej w porównaniu do grupy otrzymującej sam ibuprofen.⁹

W przytoczonym badaniu przeprowadzono również ocenę bezpieczeństwa i tolerancji skojarzonego stosowania ibuprofenu 400 mg z kofeiną 100 mg w leczeniu trwającym 5 dni. Zaobserwowano, że częstość występowania zdarzeń niepożądanych była ilościowo większa w grupie stosującej kombinację substancji czynnych niż w grupie otrzymującej sam ibuprofen.¹⁰

Badanie dotyczące bólu pleców i szyi

Przeprowadzono również inne międzynarodowe, wieloośrodkowe, randomizowane badanie w grupach równoległych z kontrolą placebo i aktywnym lekiem, mające na celu ocenę działania produktu złożonego zawierającego 400 mg ibuprofenu i 100 mg kofeiny w porównaniu z 400 mg ibuprofenu oraz placebo u pacjentów z ostrym bólem w dolnej części pleców lub bólem szyi.¹¹

W badaniu tym pierwszorzędowym punktem końcowym była zmiana nasilenia bólu podczas ruchu (parametr POMWP, ang. pain on movement on worst procedure) między oceną wyjściową a oceną przeprowadzoną dzień po rozpoczęciu leczenia. Wyniki wykazały zbliżoną redukcję parametru POMWP zarówno w przypadku produktu złożonego, jak i monoterapii ibuprofenem.¹²

Drugorzędowym celem badania była ocena bezpieczeństwa i tolerancji 400 mg ibuprofenu/100 mg kofeiny w porównaniu z 400 mg ibuprofenu w tabletce i placebo. Ogólny odsetek uczestników doświadczających działań niepożądanych po rozpoczęciu leczenia był niski we wszystkich grupach (placebo: 5,6%, ibuprofen: 7,1%, ibuprofen+kofeina: 7,8%).¹³

Istotnie, badanie to nie wykazało przewagi produktu złożonego zawierającego 400 mg ibuprofenu i 100 mg kofeiny nad 400 mg ibuprofenu lub placebo pod względem działania przeciwbólowego u pacjentów z bólem pleców lub szyi.¹⁴