Właściwości farmakokinetyczne
Nootropil 1200 mg

Właściwości farmakokinetyczne piracetamu

Piracetam charakteryzuje się liniową farmakokinetyką, która pozostaje stabilna w czasie. Badania obejmujące szeroki zakres dawek wykazały niewielką zmienność międzyosobniczą, co potwierdza wysoką przenikalność, dobrą rozpuszczalność oraz minimalny metabolizm substancji czynnej. Okres półtrwania piracetamu w osoczu wynosi 5 godzin, zarówno u zdrowych ochotników, jak i pacjentów. Stan stacjonarny lek osiąga w ciągu 3 dni od rozpoczęcia terapii.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym piracetam wchłania się szybko i w znacznym stopniu. Przyjęty na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu po upływie jednej godziny. Biodostępność bezwzględna form doustnych jest bliska 100%. Spożywanie posiłków nie wpływa na całkowity zakres wchłaniania, jednak zmniejsza wartość Cmax o 17% i wydłuża czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (tmax) z 1 do 1,5 godziny. Maksymalne stężenie w osoczu wynosi zwykle 84 µg/ml po pojedynczej dawce doustnej 3,2 g oraz 115 µg/ml przy wielokrotnym podawaniu 3,2 g trzy razy na dobę.²

Dystrybucja

Piracetam charakteryzuje się brakiem wiązania z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 0,6 l/kg. Substancja czynna skutecznie przenika przez barierę krew-mózg, co potwierdzono poprzez wykrycie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym po podaniu dożylnym. W płynie mózgowo-rdzeniowym czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (tmax) wynosi około 5 godzin, a okres półtrwania około 8,5 godziny. W badaniach na zwierzętach najwyższe stężenia piracetamu w mózgu obserwowano w korze mózgu (zwłaszcza w płatach czołowym, ciemieniowym i potylicznym), w korze móżdżku oraz zwojach podstawy mózgu. Lek przenika do wszystkich tkanek, z wyjątkiem tkanki tłuszczowej, a także przez barierę łożyskową oraz przez błony komórkowe izolowanych erytrocytów.³

Biotransformacja

Dostępne dane nie wskazują na metabolizowanie piracetamu w organizmie. Brak metabolizmu potwierdza znacząco wydłużony okres półtrwania w osoczu u pacjentów z bezmoczem oraz fakt wykrywania większości przyjętej dawki leku w postaci niezmienionej w moczu.⁴

Wydalanie

Okres półtrwania piracetamu w osoczu u dorosłych wynosi około 5 godzin, niezależnie od drogi podania (doustnej czy dożylnej). Całkowity klirens ustrojowy oszacowano na 80-90 ml/min. Lek jest wydalany głównie przez nerki (80-100% dawki) w procesie przesączania kłębuszkowego.⁵

Liniowość

Właściwości farmakokinetyczne piracetamu wykazują liniowość w szerokim zakresie dawkowania od 0,8 do 12 g. Kluczowe parametry farmakokinetyczne, takie jak okres półtrwania czy klirens, pozostają niezmienne niezależnie od wielkości dawki oraz czasu trwania leczenia.⁶

Farmakokinetyka w różnych grupach pacjentów

Płeć

W badaniach biorównoważności różnych postaci leku w dawce 2,4 g zaobserwowano różnice międzypłciowe w parametrach farmakokinetycznych. U kobiet (N=6) wartości Cmax i AUC były około 30% wyższe niż u mężczyzn (N=6). Jednakże po uwzględnieniu różnic w masie ciała, wartości klirensu były porównywalne dla obu płci.⁷

Rasa

Nie przeprowadzono dedykowanych badań oceniających farmakokinetykę leku u osób różnych ras. Porównania danych uzyskanych od osób rasy białej i żółtej uczestniczących w różnych badaniach wskazują na zbliżone wartości parametrów farmakokinetycznych. Biorąc pod uwagę fakt, że piracetam jest wydalany głównie przez nerki, a nie występują istotne różnice rasowe w klirensie kreatyniny, nie przewiduje się znaczącego zróżnicowania farmakokinetyki leku u osób o różnym pochodzeniu etnicznym.⁸

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania piracetamu, co jest bezpośrednio związane z fizjologicznym zmniejszeniem funkcji nerek w tej grupie pacjentów.⁹

Dzieci

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki piracetamu w populacji pediatrycznej, gdyż nie przeprowadzono odpowiednich badań w tej grupie wiekowej.¹⁰

Zaburzenie czynności nerek

Klirens piracetamu wykazuje ścisłą korelację z klirensem kreatyniny. Z tego względu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się odpowiednią modyfikację dawki dobowej piracetamu, dostosowując ją do wartości klirensu kreatyniny. U pacjentów z bezmoczem w schyłkowym stadium niewydolności nerek okres półtrwania piracetamu ulega znacznemu wydłużeniu do 59 godzin. W trakcie standardowej 4-godzinnej sesji dializy usuwane jest 50-60% podanej dawki piracetamu.¹¹

Zaburzenie czynności wątroby

Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę piracetamu. Ponieważ 80-100% dawki leku jest wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, nie przewiduje się istotnego wpływu zaburzeń czynności wątroby na eliminację piracetamu.¹²