Właściwości farmakokinetyczne
Metamizole Kabi 500 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne metamizolu

Metamizol (Metamizole Kabi, 500 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań) to substancja, która po podaniu ulega intensywnym procesom farmakokinetycznym. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych procesów z uwzględnieniem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku.¹

Wchłanianie metamizolu

Po podaniu domięśniowym metamizolu, biodostępność jego głównego aktywnego metabolitu – 4-N-metyloaminoantipyriny (MAA) – wynosi około 87%. Po zastosowaniu pojedynczej dawki 1 g drogą domięśniową, maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) dla metabolitów MAA i 4-N-aminoantipyriny (AA) osiągają wartości odpowiednio 11,4 mg/l oraz 1,6 mg/l. Warto zaznaczyć, że maksymalne stężenia w osoczu (tmax) dla tych metabolitów są osiągane w różnym czasie – dla MAA po około 1,7 godziny, natomiast dla AA po około 5,5 godziny.²

Dystrybucja w organizmie

Metabolity metamizolu wykazują zróżnicowany stopień wiązania z białkami osocza. Poszczególne metabolity wiążą się w następujących proporcjach:

• MAA w 58% – najwyższy stopień wiązania spośród wszystkich metabolitów
• AA w 48% – umiarkowany stopień wiązania
• 4-N-formyloaminoantipyrina (FAA) w 18% – niski stopień wiązania
• 4-N-acetyloaminoantipyrina (AAA) w 14% – najniższy stopień wiązania

Okres półtrwania metamizolu w osoczu in vitro wynosi zaledwie 16 minut, co wskazuje na szybką przemianę. Po podaniu dożylnym, średnia objętość dystrybucji MAA wynosi 33,5 l, co świadczy o dobrym przenikaniu do tkanek. Istotną właściwością metamizolu jest jego zdolność do przenikania przez ważne bariery fizjologiczne organizmu, w tym barierę krew-mózg oraz łożysko. Warto podkreślić, że wszystkie aktywne metabolity metamizolu przenikają do mleka ludzkiego w przypadku stosowania dawek terapeutycznych, co ma znaczenie przy podawaniu leku kobietom karmiącym.³

Metabolizm metamizolu

Metamizol podlega intensywnej biotransformacji, która zachodzi głównie w wątrobie. W wyniku tych przemian powstają metabolity o różnej aktywności farmakologicznej:

• 4-N-metyloaminoantipyrina (MAA) – główny metabolit, wykazujący wysoką aktywność farmakologiczną
• 4-aminoantypiryna (AA) – metabolit o umiarkowanej aktywności farmakologicznej
• 4-N-acetyloaminoantipyrina (AAA) – metabolit farmakologicznie nieaktywny
• 4-N-formyloaminoantipyrina (FAA) – metabolit farmakologicznie nieaktywny

Warto podkreślić, że działanie terapeutyczne preparatu Metamizole Kabi opiera się głównie na aktywności metabolitu MAA, ze wsparciem metabolitu AA, natomiast pozostałe dwa metabolity (AAA i FAA) nie wykazują aktywności farmakologicznej.⁴

Eliminacja leku

Eliminacja metamizolu zachodzi głównie przez nerki. Lek wydalany jest z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów: AAA i FAA. Badania z użyciem znakowanego izotopowo metamizolu podawanego dożylnie wykazały, że ponad 90% dawki wykryto w moczu, natomiast mniej niż 10% w kale, co wskazuje na dominującą rolę wydalania nerkowego. Okresy półtrwania w fazie eliminacji poszczególnych metabolitów wynoszą odpowiednio około 3 godziny dla jednego z metabolitów i 6 godzin dla drugiego.⁵

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się znaczące zmiany w parametrach farmakokinetycznych metamizolu. Pole powierzchni pod krzywą (AUC) jest u tych pacjentów 2-3 razy większe w porównaniu do osób młodszych. Z uwagi na te różnice, u pacjentów geriatrycznych należy unikać stosowania dużych dawek metamizolu, aby zapobiec nadmiernej ekspozycji na lek i jego metabolity.⁶

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dostępne dane kliniczne wskazują, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek występuje zmniejszona szybkość eliminacji niektórych metabolitów metamizolu, w szczególności AAA i FAA. Uwzględniając tę zmienioną farmakokinetykę, u pacjentów z niewydolnością nerek należy unikać wielokrotnego stosowania dużych dawek metamizolu, co pozwoli zapobiec kumulacji metabolitów w organizmie.⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych metamizolu. Okres półtrwania w fazie eliminacji głównego aktywnego metabolitu MAA jest około trzykrotnie dłuższy niż u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby. Podobnie jak w przypadku pacjentów z niewydolnością nerek, u osób z zaburzeniami czynności wątroby należy unikać wielokrotnego podawania dużych dawek metamizolu. Warto jednak podkreślić, że nie ma konieczności zmniejszenia dawki, gdy produkt leczniczy stosowany jest przez krótki okres.⁸