Właściwości farmakokinetyczne
Teicoplanin AptaPharma 200 mg

Właściwości farmakokinetyczne teikoplaniny

Teicoplanin AptaPharma, dostępny w dawkach 200 mg i 400 mg jako proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji, wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny, który determinuje jego skuteczność kliniczną. Właściwości farmakokinetyczne obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Wchłanianie

Teikoplanina jest podawana wyłącznie pozajelitowo, poprzez dożylne lub domięśniowe podanie. Przy podaniu domięśniowym biodostępność leku jest niemal całkowita, osiągając wartość 90% w porównaniu z podaniem dożylnym. Po zastosowaniu schematu 6 codziennych podań domięśniowych w dawce 200 mg, maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) wynosi średnio 12,1 mg/L (SD=0,9) i pojawia się po 2 godzinach od podania.²

W przypadku podania dożylnego dawki nasycającej 6 mg/kg masy ciała 3-5 razy co 12 godzin, osiągane wartości Cmax wynoszą od 60 do 70 mg/L, a minimalne stężenia (Cmin) utrzymują się zwykle powyżej 10 mg/L. Gdy dawka nasycająca wzrasta do 12 mg/kg masy ciała podawana 3 razy co 12 godzin, średnie wartości Cmax i Cmin szacuje się odpowiednio na około 100 mg/L i 20 mg/L.³

Przy stosowaniu dawki podtrzymującej 6 mg/kg masy ciała raz na dobę, stężenia Cmax i Cmin wynoszą odpowiednio około 70 mg/L i 15 mg/L. Przy zwiększeniu dawki podtrzymującej do 12 mg/kg masy ciała raz na dobę, minimalne stężenia (Cmin) mieszczą się w zakresie od 18 do 30 mg/L.⁴

Istotnym aspektem farmakokinetyki teikoplaniny jest brak jej wchłaniania z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że po podaniu doustnym pojedynczej dawki 250 lub 500 mg, teikoplanina nie jest wykrywana ani w surowicy, ani w moczu. Lek jest natomiast wydalany z kałem w postaci niezmienionej (około 45% podanej dawki).⁵

Dystrybucja

Teikoplanina charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami surowicy krwi, osiągającym wartości od 87,6% do 90,8%, niezależnie od stężenia leku. Głównym białkiem wiążącym teikoplaninę jest albumina surowicy. Lek nie jest przenoszony przez krwinki czerwone.⁶

Objętość dystrybucji teikoplaniny w stanie stacjonarnym (Vss) waha się w zakresie od 0,7 do 1,4 L/kg. Wyższe wartości Vss są obserwowane w badaniach z dłuższym okresem pobierania próbek (powyżej 8 dni). Dystrybucja teikoplaniny w organizmie nie jest równomierna – lek kumuluje się głównie w płucach, mięśniu sercowym i tkance kostnej, gdzie stosunek stężenia w tkance do stężenia w surowicy przekracza wartość 1.⁷

W płynie pęcherzy skórnych, mazi stawowej oraz płynie otrzewnowym stosunek stężenia w tkance do stężenia w surowicy wynosi od 0,5 do 1. Eliminacja teikoplaniny z płynu otrzewnowego przebiega z taką samą szybkością jak z surowicy. W płynie opłucnowym i podskórnej tkance tłuszczowej stosunek stężenia w tkance do stężenia w surowicy jest niższy i zawiera się w przedziale od 0,2 do 0,5.⁸

Należy podkreślić, że teikoplanina nie przenika łatwo do płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF), co jest istotną informacją przy planowaniu terapii zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.⁹

Metabolizm

Teikoplanina podlega minimalnemu metabolizmowi w organizmie. W osoczu i moczu zidentyfikowano głównie postać niezmienioną leku. Zidentyfikowano dwa metabolity teikoplaniny, które powstają prawdopodobnie w procesie hydroksylacji. Metabolity te stanowią jedynie niewielki odsetek podanej dawki – od 2 do 3%.¹⁰

Eliminacja

Teikoplanina w postaci niezmienionej jest wydalana głównie przez nerki – około 80% podanej dawki jest wydalane z moczem w ciągu 16 dni po podaniu. Mniejsza część leku (2,7% podanej dawki) jest wydalana z kałem (poprzez żółć) w ciągu 8 dni po podaniu.¹¹

W nowszych badaniach, gdzie czas pobierania próbek krwi wynosił od 8 do 35 dni, określono, że okres półtrwania teikoplaniny w fazie eliminacji wynosi od 100 do 170 godzin. Lek charakteryzuje się małym klirensem całkowitym wynoszącym od 10 do 14 mL/h/kg masy ciała oraz klirensem nerkowym w zakresie od 8 do 12 mL/h/kg masy ciała. Wartości te potwierdzają, że teikoplanina jest eliminowana głównie przez nerki.¹²

Liniowość farmakokinetyki

W zakresie dawek od 2 do 25 mg/kg masy ciała teikoplanina wykazuje liniową farmakokinetykę, co oznacza, że wzrost dawki prowadzi do proporcjonalnego zwiększenia stężenia leku w osoczu.¹³

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ze względu na dominującą rolę nerek w eliminacji teikoplaniny, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się zmniejszenie eliminacji leku. Stopień tego zmniejszenia jest proporcjonalny do stopnia zaburzenia czynności nerek. Całkowity klirens nerkowy teikoplaniny wykazuje bezpośrednią zależność od klirensu kreatyniny, co należy uwzględnić przy doborze dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁴

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku farmakokinetyka teikoplaniny zasadniczo nie ulega zmianie w porównaniu do młodszych dorosłych, o ile nie występują u nich zaburzenia czynności nerek. Należy jednak pamiętać, że u osób starszych często dochodzi do fizjologicznego obniżenia funkcji nerek, co może wpływać na eliminację leku.¹⁵

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka teikoplaniny u dzieci i młodzieży różni się od tej obserwowanej u dorosłych. Główne różnice dotyczą:

• Zwiększonego klirensu całkowitego – u noworodków wynosi on 15,8 mL/h/kg masy ciała, a u dzieci w średnim wieku 8 lat osiąga wartość 14,8 mL/h/kg masy ciała
• Krótszego okresu półtrwania w fazie eliminacji – u noworodków wynosi on 40 godzin, a u dzieci w wieku 8 lat 58 godzin

Te różnice farmakokinetyczne wskazują na potrzebę modyfikacji dawkowania u pacjentów pediatrycznych w celu osiągnięcia optymalnych stężeń terapeutycznych.¹⁶