Działania niepożądane leku Teicoplanin AptaPharma

W poniższym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Teicoplanin AptaPharma. Analiza bezpieczeństwa obejmuje dane kliniczne oraz obserwacje z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu. Lek ten występuje w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji w dawkach 200 mg i 400 mg, co należy uwzględnić przy ocenie potencjalnych działań niepożądanych.¹

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane teikoplaniny zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z konwencją przyjętą w badaniach klinicznych:²

• Bardzo często: występujące u ≥1/10 pacjentów
• Często: występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
• Niezbyt często: występujące u ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
• Rzadko: występujące u ≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów
• Bardzo rzadko: występujące u <1/10 000 pacjentów
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych teikoplaniny

Poniższa tabela prezentuje działania niepożądane teikoplaniny w podziale na układy i narządy oraz częstość występowania. W obrębie każdej grupy działania niepożądane zostały uszeregowane według malejącego nasilenia.³

Szczegółowe dane dotyczące wybranych działań niepożądanych

Nefrotoksyczność teikoplaniny

Na podstawie danych literaturowych oszacowano, że wskaźnik nefrotoksyczności u pacjentów otrzymujących niską dawkę nasycającą (średnio 6 mg/kg dwa razy na dobę, następnie dawka podtrzymująca średnio 6 mg/kg raz na dobę) wynosi około 2%.⁴

W obserwacyjnym badaniu bezpieczeństwa po dopuszczeniu leku do obrotu (300 pacjentów, średnia wieku 63 lata, leczonych z powodu zakażenia kości i stawów, zapalenia wsierdzia lub innych ciężkich zakażeń) stwierdzono znacznie wyższy wskaźnik nefrotoksyczności przy zastosowaniu wysokich dawek:⁵

• 11,0% (95% CI=[7,4%; 15,5%]) w ciągu pierwszych 10 dni terapii przy dawce nasycającej 12 mg/kg dwa razy na dobę (średnio 5 dawek), a następnie dawce podtrzymującej 12 mg/kg raz na dobę
• 20,6% (95% CI=[16,0%; 25,8%]) – skumulowany wskaźnik nefrotoksyczności od początku leczenia do 60 dni po podaniu ostatniej dawki
• 27% (95% CI=[20,7%; 35,3%]) – skumulowany wskaźnik nefrotoksyczności u pacjentów otrzymujących więcej niż 5 wysokich dawek nasycających, liczony od początku leczenia do 60 dni po ostatnim podaniu⁶

Reakcje nadwrażliwości i związane z wlewem

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne reakcje nadwrażliwości, które mogą obejmować:

• Reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny – występują rzadko, ale stanowią poważne zagrożenie dla życia⁷
• Zespół czerwonego człowieka (ang. red man syndrome) – charakteryzuje się zaczerwienieniem górnej części ciała, może występować podczas podawania leku⁸
• Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS) – rzadkie, ale poważne powikłanie⁹

Ciężkie reakcje skórne

Teikoplanina może powodować poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne o nieznanej częstości występowania, takie jak:¹⁰

• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – charakteryzuje się rozległym złuszczaniem naskórka, przypominającym oparzenie II stopnia
• Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja obejmująca pęcherze i krwawienia w obrębie skóry, ust, oczu i narządów płciowych
• Rumień wielopostaciowy – charakterystyczne zmiany skórne o kształcie tarczy strzelniczej
• Złuszczające zapalenie skóry – zapalenie skóry prowadzące do jej złuszczania
• Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych i tkanek podśluzówkowych
• Pokrzywka – swędząca wysypka z bąblami podobnymi do tych po oparzeniu pokrzywą

Zaburzenia słuchu

Raportowano przypadki ototoksyczności związanej ze stosowaniem teikoplaniny, obejmujące:¹¹

• Całkowita lub częściowa utrata słuchu – może być trwała lub odwracalna
• Szumy uszne – słyszenie dźwięków (szumów, dzwonienia, brzęczenia) przy braku zewnętrznego bodźca dźwiękowego
• Zaburzenia przedsionkowe – problemy z równowagą i koordynacją związane z uszkodzeniem układu przedsionkowego

Zaburzenia hematologiczne

Niezbyt często raportowano zaburzenia hematologiczne związane ze stosowaniem teikoplaniny, takie jak:¹²

• Leukopenia – zmniejszenie liczby białych krwinek, może zwiększać podatność na infekcje
• Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi, może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień
• Eozynofilia – zwiększenie liczby eozynofilów, często związane z reakcjami alergicznymi
• Agranulocytoza – ciężki niedobór granulocytów, znacznie zwiększający ryzyko infekcji
• Neutropenia – zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększające podatność na infekcje bakteryjne
• Pancytopenia – zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi

Zaburzenia żylne

Z nieznaną częstością mogą wystąpić zaburzenia naczyniowe:¹³

• Zapalenie żył – stan zapalny ściany żyły, często w miejscu podania leku
• Zakrzepowe zapalenie żył – zapalenie żyły z towarzyszącym tworzeniem się skrzepliny, może prowadzić do zatorów

Reakcje w miejscu podania

Z nieznaną częstością mogą wystąpić reakcje w miejscu podania, takie jak:¹⁴

• Ból w miejscu wstrzyknięcia lub infuzji
• Ropień w miejscu wstrzyknięcia – miejscowe zbieranie się ropy wymagające zwykle interwencji

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Odnotowano następujące zaburzenia żołądkowo-jelitowe o nieznanej częstości:¹⁵

• Biegunka – może być łagodna lub ciężka, w niektórych przypadkach związana z nadkażeniem Clostridioides difficile
• Nudności i wymioty – zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego

Nieprawidłowości parametrów laboratoryjnych

Podczas terapii teikoplanina mogą wystąpić następujące zaburzenia parametrów laboratoryjnych o nieznanej częstości:¹⁶

• Wzrost aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT) – zwykle przemijający, stanowiący marker uszkodzenia komórek wątrobowych
• Wzrost stężenia fosfatazy zasadowej – zwykle przemijający
• Wzrost stężenia kreatyniny we krwi – marker zaburzenia czynności nerek¹⁷

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁸