Leki w grupie
„antybiotyk glikopeptydowy”

Antybiotyki glikopeptydowe to grupa leków stosowanych w leczeniu poważnych zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, w tym szczepy oporne na inne antybiotyki. Ich działanie polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z prekursorami peptydoglikanu, co uniemożliwia prawidłowe tworzenie mostków peptydowych i prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej.

Do najważniejszych antybiotyków glikopeptydowych należą: wankomycyna (preparaty: Vancomycin, Edicin, Vancocin), teikoplanina (Targocid), teławancyna (Vibativ), dalbawancyna (Dalvance, Xydalba) oraz orytawancyna (Orbactiv). Wankomycyna pozostaje „złotym standardem” w tej grupie i jest najczęściej stosowanym antybiotykiem glikopeptydowym w praktyce klinicznej.

Główną zaletą antybiotyków glikopeptydowych jest ich skuteczność wobec wieloopornych bakterii Gram-dodatnich, szczególnie metycylinoopornych szczepów Staphylococcus aureus (MRSA), koagulazonegatywnych gronkowców, enterokoków opornych na wankomycynę (VRE) oraz Clostridium difficile. Są one często lekami ostatniej szansy w przypadku zakażeń wywołanych przez te patogeny.

Wśród największych zagrożeń związanych ze stosowaniem antybiotyków glikopeptydowych wymienia się nefrotoksyczność i ototoksyczność, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek wankomycyny. Mogą również powodować zespół czerwonego człowieka (red man syndrome) – reakcję związaną z uwalnianiem histaminy podczas zbyt szybkiego wlewu dożylnego. Istotnym problemem jest także narastająca oporność niektórych szczepów bakteryjnych na te antybiotyki.

Antybiotyki glikopeptydowe można podzielić na dwie generacje. Do pierwszej generacji należą starsze związki, takie jak wankomycyna i teikoplanina, charakteryzujące się nieco węższym spektrum działania i mniej korzystnymi parametrami farmakokinetycznymi. Druga generacja obejmuje nowsze związki, tzw. lipoglikopeptydy (teławancyna, dalbawancyna i orytawancyna), które posiadają dodatkowy łańcuch lipidowy zwiększający ich aktywność wobec niektórych opornych szczepów, dłuższy okres półtrwania oraz możliwość podawania w pojedynczej dawce (dalbawancyna, orytawancyna).

Lista leków w tej grupie

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl