zakaźne zapalenie wsierdzia
Wskazanie

Zakaźne zapalenie wsierdzia (infekcyjne zapalenie wsierdzia, IZW) to poważna infekcja wyściółki wewnętrznych jam serca, szczególnie zastawek serca. Choroba rozwija się, gdy bakterie, grzyby lub inne drobnoustroje dostają się do krwiobiegu i osadzają na uszkodzonych zastawkach serca lub uszkodzonym endokardium. IZW może wystąpić u osób z wrodzonymi wadami serca, nabytymi wadami zastawkowymi, po implantacji sztucznych zastawek, u osób uzależnionych od narkotyków dożylnych oraz u pacjentów z obniżoną odpornością.

Diagnostyka zakaźnego zapalenia wsierdzia opiera się na badaniach klinicznych, mikrobiologicznych (posiewy krwi) oraz obrazowych, z których najważniejsze jest badanie echokardiograficzne. W rozpoznaniu stosuje się zmodyfikowane kryteria Duke’a. Kluczowe jest szybkie zidentyfikowanie patogenu i wdrożenie celowanej antybiotykoterapii.

Leczenie IZW obejmuje długotrwałą antybiotykoterapię dożylną, często trwającą 4-6 tygodni. W Polsce stosuje się preparaty takie jak: Tarcefoksym, Biodacyna, Vancomycin Kabi, Gentamycin WZF, Diflucan, Cipronex, Bactrim, Rifampicyna TZF, Zinacef. Wybór antybiotyku zależy od zidentyfikowanego patogenu i jego wrażliwości. W niektórych przypadkach konieczna jest interwencja chirurgiczna, szczególnie przy niewydolności zastawek, dużych wegetacjach, nawracających zatorach czy niepowodzeniu leczenia zachowawczego.

Największe trudności w leczeniu zakaźnego zapalenia wsierdzia obejmują: rosnącą antybiotykooporność patogenów, opóźnioną diagnozę (niespecyficzne objawy mogą prowadzić do opóźnienia rozpoznania), powikłania zatorowe (fragmenty wegetacji mogą odrywać się i powodować zatory w różnych narządach), niewydolność serca oraz niepowodzenie antybiotykoterapii wymagające interwencji chirurgicznej. Szczególnie trudne jest leczenie pacjentów z IZW na sztucznych zastawkach oraz zakażeń wywołanych przez grzyby i bakterie oporne na antybiotyki.

Profilaktyka IZW ma kluczowe znaczenie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka i obejmuje stosowanie profilaktyki antybiotykowej przed wybranymi zabiegami stomatologicznymi oraz utrzymanie dobrej higieny jamy ustnej. Monitorowanie pacjentów po przebytym IZW jest istotne ze względu na ryzyko nawrotu choroby, które wynosi około 2-6% rocznie.