Leki zawierające w składzie
wankomycyna

Wankomycyna to antybiotyk glikopeptydowy stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, w szczególności przez metycylinooporne szczepy Staphylococcus aureus (MRSA), Enterococcus faecium i Clostridium difficile. Działa poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, wiążąc się z terminalnym dipeptydem D-alanylo-D-alanina w prekursorach peptydoglikanu, co uniemożliwia prawidłowe formowanie się ściany komórkowej.

W Polsce wankomycyna dostępna jest pod nazwami handlowymi: Edicin, Vancomycin MIP, Vancomycin Kabi, Vancomycin Mylan, Vancomycin Pfizer. Jest stosowana głównie w postaci dożylnej w leczeniu szpitalnym, choć w przypadku zakażeń Clostridium difficile stosuje się również postać doustną, która działa miejscowo w jelicie.

Największą zaletą wankomycyny jest jej skuteczność w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie oporne na inne antybiotyki, szczególnie MRSA. Jest to często lek ostatniej szansy w przypadku ciężkich zakażeń wywołanych przez wielooporne bakterie Gram-dodatnie. Dodatkowo, wankomycyna charakteryzuje się stosunkowo niskim poziomem oporności bakteryjnej, mimo wielu lat stosowania w praktyce klinicznej.

Stosowanie wankomycyny wiąże się jednak z istotnymi zagrożeniami. Lek ma wąski indeks terapeutyczny, co wymaga monitorowania jego stężenia w surowicy dla uniknięcia toksyczności. Może powodować nefrotoksyczność, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami nefrotoksycznymi. Znanym powikłaniem jest „zespół czerwonego człowieka” (red man syndrome) – reakcja pseudoalergiczna objawiająca się zaczerwienieniem górnej części ciała, związana ze zbyt szybkim wlewem dożylnym. Poważniejsze działania niepożądane obejmują ototoksyczność, neutropenię oraz rzadko reakcje anafilaktyczne. Ze względu na te zagrożenia, wankomycyna powinna być stosowana pod ścisłym nadzorem medycznym i tylko w przypadkach, gdy inne antybiotyki są nieskuteczne.