Specjalne ostrzeżenia
Teicoplanin AptaPharma

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania teikoplaniny

Stosowanie teikoplaniny wymaga szczególnej ostrożności oraz znajomości potencjalnych zagrożeń związanych z leczeniem. Stosując ten antybiotyk glikopeptydowy należy uwzględnić szereg ważnych ostrzeżeń dotyczących zarówno drogi podania, jak i możliwych działań niepożądanych.Teikoplaniny pod żadnym pozorem nie należy podawać dokomorowo.¹

Reakcje nadwrażliwości

Stosowanie teikoplaniny wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich, zagrażających życiu reakcji nadwrażliwości, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu (np. wstrząs anafilaktyczny). W przypadku pojawienia się objawów nadwrażliwości konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiednich działań ratunkowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na wankomycynę z powodu możliwości wystąpienia nadwrażliwości krzyżowej, która może manifestować się nawet zakończonym zgonem wstrząsem anafilaktycznym.²

Należy jednak zaznaczyć, że wystąpienie w wywiadzie zespołu czerwonego człowieka (ang. „red man syndrome”) po podaniu wankomycyny nie jest przeciwwskazaniem do stosowania teikoplaniny.³

Reakcje związane z infuzją

Podczas podawania teikoplaniny rzadko obserwowano zespół czerwonego człowieka, charakteryzujący się objawami takimi jak: świąd, pokrzywka, rumień, obrzęk naczynioruchowy, tachykardia, niedociśnienie i duszność. Co istotne, objawy te mogą pojawić się nawet podczas podania pierwszej dawki leku. W przypadku wystąpienia takich reakcji, zatrzymanie lub spowolnienie infuzji często prowadzi do ustąpienia objawów. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia reakcji związanych z infuzją, zaleca się podawanie dawki dobowej w formie 30-minutowej infuzji zamiast w bolusie.⁴

Ciężkie reakcje skórne

W związku ze stosowaniem teikoplaniny raportowano występowanie ciężkich reakcji skórnych (ang. severe cutaneous adverse reactions, SCAR), które mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta lub prowadzić do zgonu. Do tych reakcji należą:

• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)
• Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS)
• Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)

Pacjent powinien zostać poinformowany o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych, takich jak postępująca wysypka skórna (często z pęcherzami lub zmianami na błonach śluzowych), wysypka krostkowa lub inne objawy nadwrażliwości skóry. Pacjenta należy ściśle monitorować podczas leczenia, a w przypadku pojawienia się objawów sugerujących wystąpienie ciężkiej reakcji skórnej, należy natychmiast odstawić teikoplaninę i rozważyć alternatywne metody leczenia.⁵

Spektrum działania przeciwbakteryjnego

Teikoplanina charakteryzuje się ograniczonym spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmującym głównie bakterie Gram-dodatnie. Z tego powodu nie jest ona odpowiednia do stosowania w monoterapii w leczeniu niektórych rodzajów zakażeń, chyba że patogen został już zidentyfikowany i potwierdzono jego wrażliwość na teikoplaninę, lub istnieje duże prawdopodobieństwo, że najbardziej prawdopodobny patogen będzie wrażliwy na leczenie tym antybiotykiem.⁶

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu teikoplaniny należy uwzględnić spektrum jej działania przeciwbakteryjnego, profil bezpieczeństwa oraz przydatność standardowego leczenia przeciwbakteryjnego w danym przypadku. Przewiduje się, że teikoplanina będzie najczęściej stosowana w leczeniu ciężkich zakażeń u pacjentów, dla których standardowe leczenie przeciwbakteryjne uznano za nieodpowiednie.⁷

Małopłytkowość

Podczas leczenia teikoplaniną obserwowano przypadki małopłytkowości. W związku z tym zaleca się regularne wykonywanie badań hematologicznych w trakcie terapii, w tym pełnej morfologii krwi.⁸

Nefrotoksyczność

U pacjentów leczonych teikoplaniną odnotowano przypadki nefrotoksyczności i niewydolności nerek. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci:

• Z niewydolnością nerek, otrzymujący teikoplaninę w schemacie podawania wysokiej dawki nasycającej
• Otrzymujący teikoplaninę w skojarzeniu lub kolejno z innymi produktami leczniczymi o znanym działaniu nefrotoksycznym (np. aminoglikozydy, kolistyna, amfoterycyna B, cyklosporyna i cisplatyna)

Pacjenci z powyższych grup ryzyka powinni być dokładnie kontrolowani, z uwzględnieniem badania słuchu. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawki teikoplaniny, ponieważ lek ten jest wydalany głównie przez nerki.⁹

Ototoksyczność

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków glikopeptydowych, stosowanie teikoplaniny wiąże się z ryzykiem ototoksyczności, manifestującej się jako głuchota i szumy uszne. Pacjenci, u których podczas leczenia teikoplaniną wystąpiły objawy przedmiotowe lub podmiotowe zaburzeń słuchu lub uszkodzenia ucha wewnętrznego, wymagają dokładnego monitorowania, szczególnie w przypadku:¹⁰

• Długotrwałego leczenia
• Współistniejącej niewydolności nerek

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów otrzymujących teikoplaninę w skojarzeniu lub kolejno z innymi produktami leczniczymi o znanym działaniu nefrotoksycznym i/lub neurotoksycznym i/lub ototoksycznym, takimi jak:

• Aminoglikozydy
• Kolistyna
• Amfoterycyna B
• Cyklosporyna
• Cisplatyna
• Furosemid
• Kwas etakrynowy

W przypadku pogorszenia słuchu u pacjentów otrzymujących takie skojarzone leczenie, należy dokonać oceny korzyści z kontynuowania terapii teikoplaniną. W przypadku pacjentów wymagających skojarzonego leczenia produktami o działaniu ototoksycznym i/lub nefrotoksycznym, zalecane jest regularne wykonywanie badań hematologicznych oraz badań czynności wątroby i nerek.¹¹

Nadkażenie

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, stosowanie teikoplaniny, szczególnie długotrwałe, może prowadzić do nadmiernego wzrostu drobnoustrojów niewrażliwych na ten lek. W przypadku wystąpienia nadkażenia w trakcie leczenia, konieczne jest wdrożenie odpowiednich środków terapeutycznych.¹²

Zawartość sodu

Preparat Teicoplanin AptaPharma 200 mg i 400 mg zawiera 10 mg (0,43 mmol) sodu na fiolkę, co odpowiada 0,5% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.¹³