Właściwości farmakokinetyczne
Memolek 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Memolek (memantyny chlorowodorek)

Memolek to produkt leczniczy zawierający 20 mg memantyny chlorowodorku (ekwiwalent 16,62 mg memantyny) w postaci tabletek powlekanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tej substancji leczniczej, obejmujące procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie memantyny

Biodostępność memantyny po podaniu doustnym jest bardzo wysoka i wynosi około 100%. Oznacza to, że praktycznie cała podana dawka leku dociera do krążenia ogólnego. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Tmax) osiągane jest w przedziale od 3 do 8 godzin po przyjęciu preparatu. Istotny jest fakt, że pokarm nie wpływa na proces wchłaniania memantyny, co eliminuje konieczność ścisłego przestrzegania przyjmowania leku względem posiłków.²

Dystrybucja w organizmie

Przy stosowaniu memantyny w dawce dobowej 20 mg osiągane są stężenia leku w osoczu w stanie równowagi dynamicznej w zakresie od 70 do 150 ng/ml (0,5-1 μmol). Należy zwrócić uwagę na znaczną zmienność osobniczą tego parametru, co może tłumaczyć różnice w odpowiedzi klinicznej na lek u poszczególnych pacjentów.³

Memantyna charakteryzuje się dobrą penetracją do ośrodkowego układu nerwowego, co jest kluczowe dla jej działania farmakologicznego. Przy dawkowaniu w zakresie od 5 do 30 mg na dobę, obliczony średni współczynnik rozdziału pomiędzy płynem mózgowo-rdzeniowym a osoczem wynosi 0,52. Objętość dystrybucji memantyny jest relatywnie duża i kształtuje się na poziomie około 10 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane i wynosi około 45%.⁴

Metabolizm memantyny

Memantyna wykazuje stosunkowo niewielki stopień metabolizmu w organizmie człowieka. Około 80% substancji czynnej krąży w postaci niezmienionej, co może mieć znaczenie dla profilu działań niepożądanych i interakcji lekowych.⁵

Główne metabolity memantyny u ludzi to:

• N-3,5-dimetylogludantan
• mieszanina izomerów 4- i 6-hydroksymemantyny
• 1-nitrozo-3,5-dimetyloadamantan

Istotne klinicznie jest to, że wymienione metabolity nie wykazują działania antagonistycznego w stosunku do receptorów NMDA, które jest głównym mechanizmem działania memantyny. W badaniach in vitro nie wykazano udziału enzymów cytochromu P450 w przemianach metabolicznych memantyny, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych na poziomie metabolizmu z innymi lekami.⁶

Badania z użyciem znakowanej izotopowo 14C-memantyny podawanej doustnie wykazały, że średnio 84% podanej dawki leku zostaje odzyskane w ciągu 20 dni. Z tej ilości ponad 99% jest wydalane przez nerki, co wskazuje na dominującą rolę eliminacji nerkowej w usuwaniu leku i jego metabolitów z organizmu.⁷

Eliminacja leku

Eliminacja memantyny przebiega według modelu jednoprzedziałowego, co oznacza, że stężenie leku w osoczu spada wykładniczo wraz z upływem czasu. Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) jest relatywnie długi i wynosi od 60 do 100 godzin. U osób z prawidłową funkcją nerek całkowity klirens memantyny (Cltot) wynosi 170 ml/min/1,73 m2.⁸

Klirens nerkowy jest częściowo wynikiem wydalania kanalikowego. W nerkach zachodzi również proces wchłaniania zwrotnego z kanalików, prawdopodobnie przy udziale białek transportujących kationy. Ta właściwość farmakokinetyczna ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ w przypadku alkalizacji moczu szybkość wydalania memantyny przez nerki może ulec znacznemu zwolnieniu (7-9-krotnemu). Do alkalizacji moczu może dojść na skutek istotnych zmian w diecie (np. przejście z diety mięsnej na wegetariańską) lub przyjmowania znacznych ilości leków alkalizujących treść żołądkową.⁹

Liniowość kinetyki

Badania prowadzone u zdrowych ochotników potwierdziły liniową farmakokinetykę memantyny w zakresie dawek od 10 mg do 40 mg. Oznacza to, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do zastosowanej dawki w tym przedziale dawkowania, co ułatwia przewidywanie stężeń leku po modyfikacji dawki.¹⁰

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Przy dawkowaniu memantyny w wysokości 20 mg na dobę, stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym osiąga wartość równą stałej hamowania (ki). W korze płatów czołowych ludzkiego mózgu ki dla memantyny wynosi 0,5 μmol. Osiągnięcie tego stężenia ma kluczowe znaczenie dla uzyskania efektu terapeutycznego poprzez antagonistyczne działanie wobec receptorów NMDA.¹¹