Właściwości farmakokinetyczne
Daruph 111 mg

Dazatynib wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) w zakresie 0,5-3 godzin u dorosłych oraz 0,5-6 godzin u dzieci i młodzieży. Średni końcowy okres półtrwania wynosi 5-6 godzin u dorosłych i 2-5 godzin u pacjentów pediatrycznych. Objętość dystrybucji jest bardzo duża (2505 L, CV% 93%), co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w przestrzeni pozanaczyniowej. Dazatynib wiąże się z białkami osocza w około 96%. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a eliminacja zachodzi przede wszystkim przez przewód pokarmowy (85% dawki, z czego 19% w postaci niezmienionej), natomiast wydalanie przez nerki jest minimalne (4%, zaledwie 0,1% jako lek niezmieniony). Średni pozorny klirens po podaniu doustnym wynosi 363,8 L/godz. (CV% 81,3%), co świadczy o szybkim metabolizmie leku. Wpływ pokarmu na farmakokinetykę jest niewielki, z 11% wzrostem AUC po posiłku bogatotłuszczowym, bez istotnego znaczenia klinicznego.

Właściwości farmakokinetyczne dazatynibu

Właściwości farmakokinetyczne dazatynibu zostały gruntownie zbadane zarówno w grupie 229 zdrowych, dorosłych ochotników, jak i w grupie 84 pacjentów. Poniższa charakterystyka prezentuje szczegółową analizę procesu wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu, a także uwzględnia wpływ czynników takich jak zaburzenia czynności wątroby czy nerek oraz zastosowanie u populacji pediatrycznej.1

Wchłanianie

Dazatynib charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest w stosunkowo krótkim czasie, wynoszącym od 0,5 do 3 godzin po przyjęciu leku. U pacjentów średni końcowy okres półtrwania dazatynibu wynosi około 5-6 godzin. Istotną właściwością farmakokinetyczną dazatynibu jest niemal proporcjonalny wzrost ekspozycji (mierzonej jako AUC) w stosunku do zwiększania dawki leku Daruph, co wykazano u zdrowych ochotników przy dawkach w zakresie od 16 mg do 111 mg.2

Wpływ pokarmu na wchłanianie dazatynibu został szczegółowo zbadany. Dane uzyskane od zdrowych ochotników po podaniu jednorazowej dawki 111 mg Daruph w 30 minut po posiłku bogatotłuszczowym wykazały jedynie 11% wzrost średniej wartości AUC dazatynibu. Ten efekt nie jest uznawany za klinicznie istotny. Warto jednak zauważyć, że zmienność ekspozycji na Daruph jest znacząco wyższa w przypadku podawania na czczo (38% współczynnik zmienności) w porównaniu do podawania z posiłkiem wysokotłuszczowym (24% współczynnik zmienności).3

Analiza farmakokinetyki populacyjnej wykazała, że zmienność ekspozycji na dazatynib wynika głównie z różnic w biodostępności (44% współczynnik zmienności), a w mniejszym stopniu ze zmienności osobniczej w biodostępności i klirensie (odpowiednio 30% i 32% współczynnik zmienności). Te losowe różnice w ekspozycji nie powinny wpływać na łączną ekspozycję, skuteczność czy bezpieczeństwo stosowania leku.4

Dystrybucja

Dazatynib charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji u pacjentów, wynoszącą 2505 litrów, z wysokim współczynnikiem zmienności (CV% 93%). Ta wartość wskazuje na szerokie rozprowadzanie leku w przestrzeni pozanaczyniowej. Badania in vitro wykazały, że dazatynib w stężeniach istotnych klinicznie wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza, sięgający około 96%.5

Metabolizm

Dazatynib podlega intensywnemu metabolizmowi w organizmie człowieka przy udziale wielu enzymów. Badania z wykorzystaniem dazatynibu znakowanego węglem [¹⁴C] w dawce 100 mg (co odpowiada 79 mg Daruph) u zdrowych ochotników wykazały, że dazatynib w postaci niezmienionej stanowił 29% całkowitej radioaktywności krążącej w osoczu. Analiza stężeń metabolitów w osoczu oraz ich aktywności mierzonej in vitro wskazuje, że nie odgrywają one istotnej roli w działaniu farmakologicznym dazatynibu. Głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm dazatynibu jest izoenzym CYP3A4.6

Eliminacja

Średni końcowy okres półtrwania dazatynibu wynosi od 3 do 5 godzin. Średni pozorny klirens po podaniu doustnym jest stosunkowo wysoki i wynosi 363,8 L/godz., z dużym współczynnikiem zmienności (CV% 81,3%). Eliminacja dazatynibu zachodzi głównie przez przewód pokarmowy, przede wszystkim w postaci metabolitów. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki dazatynibu znakowanego węglem [¹⁴C], w ciągu 10 dni wydalane jest około 89% podanej dawki, przy czym 4% radioaktywności stwierdzano w moczu, a 85% w kale. Dazatynib w postaci niezmienionej stanowił zaledwie 0,1% całości wydalanej z moczem i 19% całości wydalanej w kale, podczas gdy pozostałą część stanowiły metabolity.7

Wpływ zaburzeń czynności wątroby i nerek

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę dazatynibu został szczegółowo zbadany po podaniu jednorazowym u dwóch grup pacjentów:

  • 8 osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, którym podano dawkę 50 mg (co odpowiada 40 mg Daruph)
  • 5 osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, którym podano dawkę 20 mg (co odpowiada 16 mg Daruph)

Wyniki porównano z odpowiednio dobranymi zdrowymi osobami, którym podano dawkę 70 mg (co odpowiada 55 mg Daruph) dazatynibu.8

U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, w porównaniu do osób z prawidłową czynnością wątroby, zaobserwowano zmniejszenie średnich wartości Cmax i AUC dazatynibu (po dostosowaniu do dawki 70 mg, co odpowiada 55 mg Daruph) odpowiednio o 47% i 8%. Natomiast u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, po porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby, średnie wartości Cmax i AUC dazatynibu (po dostosowaniu do dawki 70 mg, co odpowiada 55 mg Daruph) były zmniejszone odpowiednio o 43% i 28%.9

W przypadku zaburzeń czynności nerek, przeprowadzone badania wykazały, że dazatynib i jego metabolity są w znikomym stopniu wydalane przez nerki, co sugeruje minimalny wpływ zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę leku.10

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Właściwości farmakokinetyczne dazatynibu oceniano u łącznie 104 dzieci i młodzieży z białaczką lub guzami litymi. Z tej grupy 72 pacjentów otrzymywało produkt w postaci tabletek, a 32 w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej.11

W badaniu farmakokinetyki z udziałem dzieci i młodzieży wykazano, że ekspozycja na dazatynib z normalizacją dawki (wyrażona jako Cavg, Cmin i Cmax) była zbliżona u 21 pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową w fazie przewlekłej (CP CML) oraz 16 pacjentów z Ph+ ALL.12

Farmakokinetykę dazatynibu w postaci tabletek szczegółowo oceniono u 72 dzieci i młodzieży z nawrotową lub oporną na leczenie białaczką lub z guzami litymi. Lek podawano w zróżnicowanych schematach dawkowania:

  • W dawkach doustnych od 60 do 120 mg/m² pc. (co odpowiada 47-95 mg/m² pc. Daruph) raz na dobę
  • W dawkach od 50 do 110 mg/m² pc. (co odpowiada 40-87 mg/m² pc. Daruph) dwa razy na dobę

Połączone dane z dwóch badań klinicznych wykazały, że dazatynib był szybko wchłaniany u dzieci i młodzieży. Średni czas osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynosił od 0,5 do 6 godzin, a średni czas półtrwania mieścił się w zakresie od 2 do 5 godzin, niezależnie od poziomu dawkowania i grupy wiekowej. Stwierdzono także proporcjonalność farmakokinetyki dazatynibu do dawki, z zależnym od dawki zwiększeniem ekspozycji u dzieci i młodzieży.13

Co istotne, nie zaobserwowano znaczących różnic w farmakokinetyce dazatynibu pomiędzy dziećmi a młodzieżą. Średnia geometryczna wartości Cmax, AUC (0-T) i AUC (INF) znormalizowanych względem dawki dazatynibu okazała się podobna u dzieci i młodzieży, niezależnie od zastosowanego poziomu dawkowania.14

Na podstawie symulacji opartej na modelu farmakokinetyki populacyjnej ustalono, że zalecane dawkowanie zależne od przedziałów masy ciała, opisane dla tabletek, powinno zapewnić podobną ekspozycję jak dawka tabletek wynosząca 60 mg/m² pc. (co odpowiada 47 mg/m² pc. Daruph). Należy wziąć pod uwagę te dane w przypadku gdy u pacjentów planuje się zmianę postaci leku z tabletek na proszek do sporządzania zawiesiny doustnej lub odwrotnie.15

Kluczowe parametry farmakokinetyczne dazatynibu

Parametr Wartość Uwagi
Tmax 0,5-3 godz. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu u dorosłych
Średni końcowy okres półtrwania 5-6 godz. (dorośli)
2-5 godz. (dzieci)
Czas potrzebny do eliminacji połowy dawki leku
Objętość dystrybucji 2505 L (CV% 93%) Wskazuje na szerokie rozprowadzanie w przestrzeni pozanaczyniowej
Wiązanie z białkami osocza ~96% W klinicznie istotnych stężeniach
Średni pozorny klirens po podaniu doustnym 363,8 L/godz. (CV% 81,3%) Wskazuje na szybki metabolizm
Główny szlak eliminacji Z kałem (85%) W tym 19% jako lek w postaci niezmienionej
Eliminacja przez nerki 4% W tym tylko 0,1% jako lek w postaci niezmienionej
Główny enzym metabolizujący CYP3A4 Odpowiedzialny za większość przemian metabolicznych
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl