prątki trądu
Prątki trądu (Mycobacterium leprae) to bakterie odpowiedzialne za wywołanie trądu (choroby Hansena) – przewlekłej choroby zakaźnej, która atakuje głównie skórę, nerwy obwodowe, górne drogi oddechowe oraz oczy. Bakterie te charakteryzują się wyjątkowo długim czasem namnażania (12-14 dni) i nie udało się ich wyhodować na sztucznych pożywkach laboratoryjnych.
Trąd występuje w dwóch głównych postaciach klinicznych: tuberkuloidowej (paucibacillary) z silną odpowiedzią immunologiczną i niewielką liczbą prątków oraz lepromatycznej (multibacillary) z dużą liczbą prątków i słabą odpowiedzią układu odpornościowego. Zakażenie prątkami trądu najczęściej szerzy się drogą kropelkową przy długotrwałym bliskim kontakcie z osobą chorą, jednak zakaźność jest stosunkowo niska.
Współczesne leczenie trądu opiera się na wielolekowej terapii przeciwprątkowej (MDT – Multi-Drug Therapy) składającej się z kombinacji dapsonu, ryfampicyny i klofazyminy. Wczesne wykrycie i właściwe leczenie może całkowicie wyleczyć chorobę i zapobiec trwałym uszkodzeniom. Pomimo że liczba przypadków trądu na świecie znacząco spadła, choroba nadal stanowi problem zdrowotny w niektórych regionach Azji, Afryki i Ameryki Południowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rifampicyna TZF 300 mg
Ryfampicyna jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, kluczowym w leczeniu gruźlicy, w tym postaci nowo zdiagnozowanej, zaawansowanej, przewlekłej oraz lekoopornej, zawsze w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwprątkowymi. Ponadto wykazuje aktywność wobec atypowych prątków z rodzaju Mycobacterium oraz jest stosowana w leczeniu trądu (choroby Hansena) w postaciach licznoprątkowej i skąpoprątkowej, również w terapii skojarzonej. Ryfampicyna znajduje zastosowanie w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych, takich jak bruceloza, legionelloza oraz ciężkie zakażenia gronkowcowe, gdzie zawsze powinna być łączona z innym antybiotykiem, aby zapobiec rozwojowi oporności. Ponadto lek jest stosowany w zapobieganiu meningokokowemu zapaleniu opon mózgowych poprzez eliminację nosicielstwa Neisseria meningitidis oraz w eradykacji i chemioprofilaktyce zakażeń Haemophilus influenzae u dzieci do 4 lat.
antybiotyk o szerokim spektrum, bakteria Brucella, bruceloza, chemioprofilaktyka, choroba Hansena, drobnoustrój, eradykacja nosicielstwa, eradykacja zakażenia, gruźlica, gruźlica lekooporna, Haemophilus influenzae, kapsułka twarda, łańcuch epidemiologiczny, Legionella pneumophila, legionelloza, meningokokowe zapalenie opon mózgowych, Mycobacterium leprae, Mycobacterium tuberculosis, Neisseria meningitidis, oporność bakterii, postać licznoprątkowa, postać skąpoprątkowa, prątki trądu, racjonalna antybiotykoterapia, ryfampicyna, szczep oporny, terapia skojarzona, terapia wielolekowa, trąd, zakażenie bakteryjne, zakażenie gronkowcowe, zakażenie meningokokowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rifamazid 300 mg + 150 mg
Rifamazid to preparat złożony, zawierający ryfampicynę (150 mg lub 300 mg) oraz izoniazyd (100 mg lub 150 mg), stosowany w terapii gruźlicy, mykobakterioz i trądu (kod ATC: J04AM02). Ryfampicyna, będąca antybiotykiem ansamycynowym, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie polimerazy RNA zależnej od DNA, co skutkuje eliminacją prątków Mycobacterium tuberculosis zarówno w środowisku zewnątrz-, jak i wewnątrzkomórkowym. Ponadto wykazuje aktywność przeciwko prątkom atypowym, prątkom trądu oraz wybranym bakteriom Gram-dodatnim (np. Staphylococcus aureus) i Gram-ujemnym (np. Neisseria meningitidis). Izoniazyd natomiast hamuje syntezę kwasów mikolowych ściany komórkowej prątków, wykazując silne działanie bakteriobójcze wobec prątków zewnątrzkomórkowych, zwłaszcza tych w fazie podziału i wzrostu, zlokalizowanych w ścianach jam gruźliczych.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, działanie bakteriobójcze, gruźlica, Haemophilus influenzae, izoniazyd, leczenie gruźlicy, legionella, lekooporność prątków, Mycobacterium tuberculosis, mykobakterioza, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, polimeraza RNA, prątki atypowe, prątki gruźlicy, prątki trądu, rifamazid, ryfampicyna, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, szczepy oporne, trąd - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rifampicyna TZF 300 mg
Rifampicyna TZF jest dostępna w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg i 300 mg i powinna być stosowana wyłącznie w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwprątkowymi, aby zapobiec rozwojowi oporności. Dawkowanie u dorosłych w leczeniu gruźlicy wynosi 8-12 mg/kg mc. na dobę, z dawką minimalną 450 mg/dobę dla pacjentów <50 kg i co najmniej 600 mg/dobę dla pacjentów >50 kg. U dzieci stosuje się 10-20 mg/kg mc. na dobę, maksymalnie do 600 mg. W leczeniu trądu zaleca się dawkę 600 mg raz w miesiącu lub 10 mg/kg mc. raz na dobę, również w terapii skojarzonej. W ciężkich zakażeniach bakteryjnych, takich jak bruceloza czy legionelloza, dawka u dorosłych wynosi 600-1200 mg/dobę podzielonych na 2-4 dawki. Profilaktyka meningokokowego zapalenia opon mózgowych wymaga podawania ryfampicyny przez 2 dni, a profilaktyka zakażeń Haemophilus influenzae – przez 4 dni, z dawkami dostosowanymi do wieku i masy ciała pacjenta.
biodostępność, bruceloza, gruźlica, Haemophilus influenzae, legionelloza, lek przeciwprątkowy, lek przeciwtrądowy, meningokokowe zapalenie opon mózgowych, niewydolność wątroby, okres półtrwania, oporność bakteryjna, oporność na ryfampicynę, pacjent w podeszłym wieku, parametry wątrobowe, prątki trądu, terapia skojarzona, trąd, wydalanie leku, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie gronkowcowe