Właściwości farmakokinetyczne
Amoksiklav 500 mg + 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Amoksiklav

Charakterystyka farmakokinetyczna produktu leczniczego Amoksiklav (amoksycylina + kwas klawulanowy) opiera się na badaniach przeprowadzonych u zdrowych ochotników, którym podawano lek w dawkach 500 mg + 100 mg lub 1000 mg + 200 mg w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus). Poniżej przedstawiono szczegółową analizę parametrów farmakokinetycznych obu substancji czynnych wchodzących w skład leku.¹

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

AMX – amoksycylina, CA – kwas klawulanowy

Dystrybucja leku

W przypadku wiązania z białkami osocza, około 25% kwasu klawulanowego i 18% amoksycyliny tworzy połączenia z białkami. Pozorna objętość dystrybucji wynosi w przybliżeniu 0,3-0,4 l/kg dla amoksycyliny i około 0,2 l/kg dla kwasu klawulanowego.²

Po dożylnym podaniu, obie substancje czynne – amoksycylina i kwas klawulanowy – zostały wykryte w wielu tkankach i płynach ustrojowych, w tym w:

• pęcherzyku żółciowym
• tkankach jamy brzusznej
• skórze
• tkance tłuszczowej
• mięśniach
• płynie stawowym
• płynie otrzewnowym
• żółci
• ropie

Należy podkreślić, że amoksycylina nie przenika w wystarczającym stopniu do płynu mózgowo-rdzeniowego.³

W badaniach na modelach zwierzęcych nie wykazano znaczącej retencji tkankowej metabolitów żadnego ze składników leku. Warto zaznaczyć, że amoksycylina, podobnie jak większość antybiotyków z grupy penicylin, przenika do mleka ludzkiego. Również śladowe ilości kwasu klawulanowego mogą być wykryte w mleku kobiet karmiących.⁴

Metabolizm leku

Amoksycylina podlega częściowej przemianie metabolicznej, w wyniku której powstaje nieaktywny kwas penicylinowy. Ilość tego metabolitu odpowiada 10-25% dawki początkowej leku i jest wydalana z moczem.⁵

Kwas klawulanowy u ludzi podlega znacznie intensywniejszemu metabolizmowi niż amoksycylina. Jest on wydalany zarówno przez nerki (z moczem), jak i drogą pozanerkową (z kałem). Część kwasu klawulanowego jest również metabolizowana do dwutlenku węgla, który następnie jest wydalany przez płuca podczas oddychania.⁶

Wydalanie leku

Główną drogę eliminacji amoksycyliny stanowią nerki, natomiast w przypadku kwasu klawulanowego w procesie wydalania uczestniczą zarówno mechanizmy nerkowe, jak i pozanerkowe.⁷

U zdrowych osób średni okres półtrwania amoksycyliny z kwasem klawulanowym w fazie eliminacji wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity kształtuje się na poziomie około 25 l/godzinę.⁸

W ciągu pierwszych 6 godzin po podaniu dożylnym pojedynczej dawki 500 mg + 100 mg lub 1000 mg + 200 mg, około 60-70% amoksycyliny i około 40-65% kwasu klawulanowego jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem.⁹

Badania farmakokinetyczne wykazały, że w okresie 24 godzin całkowite wydalanie nerkowe wynosi 50-85% dla amoksycyliny i 27-60% dla kwasu klawulanowego, przy czym największe ilości kwasu klawulanowego są eliminowane w ciągu pierwszych 2 godzin od podania.¹⁰

Istotna klinicznie jest interakcja z probenecydem, który opóźnia wydalanie amoksycyliny, jednakże nie wpływa na wydalanie nerkowe kwasu klawulanowego.¹¹

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Wpływ wieku na farmakokinetykę

U dzieci w wieku od około 3 miesięcy do 2 lat okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji jest porównywalny z wartościami obserwowanymi u starszych dzieci i osób dorosłych.¹²

W przypadku bardzo małych dzieci, w tym wcześniaków, w pierwszym tygodniu życia, ze względu na niedojrzałość mechanizmów nerkowego wydalania, zaleca się podawanie leku nie częściej niż dwa razy na dobę.¹³

U pacjentów w podeszłym wieku istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń czynności nerek, dlatego w tej grupie pacjentów należy bardzo starannie dobierać dawkę leku. Pomocne może być również systematyczne monitorowanie czynności nerek.¹⁴

Wpływ zaburzeń czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się zmniejszenie całkowitego klirensu surowiczego amoksycyliny z kwasem klawulanowym, które jest proporcjonalne do stopnia obniżenia wydolności nerek. Zmniejszenie klirensu jest bardziej znaczące w przypadku amoksycyliny niż kwasu klawulanowego, co wynika z faktu, że większa frakcja amoksycyliny jest wydalana drogą nerkową.¹⁵

Z tego powodu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest odpowiednie dostosowanie dawkowania, aby zapobiec niepożądanej kumulacji amoksycyliny, przy jednoczesnym utrzymaniu terapeutycznych stężeń kwasu klawulanowego.¹⁶

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas ustalania dawkowania. Zaleca się regularną kontrolę parametrów funkcji wątroby w trakcie terapii.¹⁷