zapobieganie zakażeniom związanym z zabiegiem chirurgicznym dróg żółciowych
Wskazanie

Zapobieganie zakażeniom związanym z zabiegiem chirurgicznym dróg żółciowych stanowi istotny element opieki okołooperacyjnej, mający na celu redukcję ryzyka powikłań infekcyjnych po zabiegach takich jak cholecystektomia, eksploracja dróg żółciowych czy zabiegach naprawczych na drogach żółciowych. Zakażenia pooperacyjne mogą prowadzić do poważnych komplikacji, w tym zapalenia otrzewnej, ropni wewnątrzbrzusznych, zapalenia dróg żółciowych czy sepsy.

W profilaktyce zakażeń kluczową rolę odgrywa antybiotykoterapia okołooperacyjna. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, u pacjentów poddawanych planowym zabiegom na drogach żółciowych o niskim ryzyku zakażenia (np. cholecystektomia laparoskopowa bez czynników ryzyka) można rozważyć pojedynczą dawkę antybiotyku. W przypadku zabiegów o wysokim ryzyku infekcji, takich jak otwarte operacje dróg żółciowych czy zabiegi u pacjentów z żółtaczką mechaniczną, kamicą przewodową, ostrym zapaleniem dróg żółciowych, zaleca się pełną profilaktykę antybiotykową.

W profilaktyce okołooperacyjnej najczęściej stosuje się cefalosporyny II generacji (np. Biofazolin, Tarcefoksym) lub III generacji (np. Ceftriaxon, Biotrakson), często w połączeniu z metronidazolem (Metronidazol, Metronidazol Polpharma) w celu pokrycia bakterii beztlenowych. W przypadku alergii na beta-laktamy alternatywnie stosuje się ciprofloksacynę (Cipronex, Proxacin) z metronidazolem lub gentamycynę (Gentamycin WZF) z metronidazolem. W przypadku podejrzenia zakażenia szczepami wieloopornymi rozważa się karbapenemy (Meronem, Imipenem/Cilastatin).

Jednymi z największych trudności w zapobieganiu zakażeniom dróg żółciowych jest rosnąca oporność bakterii na antybiotyki, szczególnie bakterii Gram-ujemnych, które dominują w zakażeniach dróg żółciowych. Dodatkowo, u pacjentów z żółtaczką mechaniczną czy chorobą kamiczą przewodową, ryzyko zakażenia jest znacznie wyższe ze względu na zastój żółci i kolonizację dróg żółciowych bakteriami. Wyzwaniem pozostaje także właściwa identyfikacja pacjentów wysokiego ryzyka, u których należy zastosować rozszerzoną profilaktykę, oraz odpowiedni dobór antybiotyku, czasu podania i długości terapii.

Obok antybiotykoterapii, istotne znaczenie w profilaktyce zakażeń mają: odpowiednie przygotowanie pola operacyjnego, sterylność sprzętu, technika operacyjna ograniczająca wyciek żółci do jamy otrzewnej, odpowiednie postępowanie z drenami oraz wczesne rozpoznawanie i leczenie powikłań. W przypadku wystąpienia zakażenia kluczowe jest szybkie wdrożenie celowanej antybiotykoterapii w oparciu o posiewy oraz zapewnienie odpowiedniego drenażu dróg żółciowych.