Właściwości farmakokinetyczne
Penlac 875 mg + 125 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Penlac (amoksycylina + kwas klawulanowy)

Penlac zawiera dwie substancje czynne: amoksycylinę (875 mg) w postaci amoksycyliny trójwodnej oraz kwas klawulanowy (125 mg) w postaci potasu klawulanianu. Właściwości farmakokinetyczne obu składników charakteryzują się specyficznymi parametrami dotyczącymi wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, co ma istotne znaczenie kliniczne podczas stosowania tego leku.¹

Wchłanianie

Amoksycylina i kwas klawulanowy ulegają całkowitej dysocjacji w wodnych roztworach o fizjologicznym pH. Po podaniu doustnym oba składniki charakteryzują się szybkim i dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Biodostępność zarówno amoksycyliny, jak i kwasu klawulanowego po podaniu doustnym wynosi około 70%. Krzywe stężeń obu składników w osoczu wykazują podobny przebieg, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (T_max) wynosi około 1 godziny.²

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone na zdrowych ochotnikach, którym podawano tabletki Penlac (875 mg + 125 mg) dwa razy na dobę na czczo, wykazały następujące parametry:

Warto zaznaczyć, że stężenia amoksycyliny i kwasu klawulanowego w surowicy po podaniu preparatu złożonego są porównywalne ze stężeniami uzyskanymi po doustnym podaniu równoważnych, oddzielnie stosowanych dawek amoksycyliny lub kwasu klawulanowego.³

Dystrybucja

Wiązanie z białkami osocza dotyczy około 18% amoksycyliny i 25% kwasu klawulanowego. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3-0,4 l/kg dla amoksycyliny i około 0,2 l/kg dla kwasu klawulanowego.⁴

Po podaniu dożylnym oba składniki – amoksycylinę i kwas klawulanowy – można wykryć w różnych tkankach i płynach ustrojowych, takich jak:

• pęcherzyk żółciowy
• tkanki narządów jamy brzusznej
• skóra
• tkanka tłuszczowa
• mięśnie
• płyn maziowy
• płyn otrzewnowy
• żółć
• ropa

Istotnym ograniczeniem farmakokinetycznym jest fakt, że amoksycylina nie przenika w wystarczającym stopniu do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ma znaczenie przy leczeniu zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.⁵

Badania na zwierzętach nie wykazały znaczącej retencji tkankowej pochodnych żadnego ze składników. Zarówno amoksycylina, jak i kwas klawulanowy (w śladowych ilościach) przenikają do mleka kobiecego. Wykazano również, że oba składniki przenikają przez barierę łożyskową.⁶

Metabolizm

Procesy metaboliczne dla obu składników przebiegają odmiennie:

• Amoksycylina – jest częściowo metabolizowana i wydalana z moczem w postaci nieczynnego kwasu penicylinowego. Ilość ta odpowiada 10-25% początkowej dawki amoksycyliny.⁷
• Kwas klawulanowy – u ludzi podlega intensywnym procesom metabolicznym i jest wydalany wieloma drogami: z moczem, z kałem oraz jako dwutlenek węgla z wydychanym powietrzem.⁸

Eliminacja

Główną drogą wydalania amoksycyliny są nerki, podczas gdy kwas klawulanowy jest wydalany zarówno przez nerki, jak i w mechanizmie pozanerkowym. U osób zdrowych średni okres półtrwania w fazie eliminacji dla połączenia amoksycyliny z kwasem klawulanowym wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity szacuje się na około 25 l/h.⁹

W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że:

• Około 60-70% amoksycyliny i 40-65% kwasu klawulanowego jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu pierwszych 6 godzin po podaniu pojedynczej dawki.
• W okresie 24 godzin z moczem wydalane jest 50-85% amoksycyliny i 27-60% kwasu klawulanowego.
• Największa ilość kwasu klawulanowego jest wydalana w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu.

Istotną klinicznie interakcję obserwuje się po równoczesnym podaniu probenecydu, który opóźnia wydalanie amoksycyliny, nie wpływając jednocześnie na nerkowe wydalanie kwasu klawulanowego.¹⁰

Czynniki wpływające na farmakokinetykę

Wpływ wieku

Parametry farmakokinetyczne amoksycyliny i kwasu klawulanowego zmieniają się w zależności od wieku pacjenta:

• U małych dzieci w wieku od 3 miesięcy do 2 lat okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji jest podobny jak u dzieci starszych i dorosłych.
• U bardzo małych dzieci (w tym u wcześniaków) w pierwszym tygodniu życia, ze względu na niedojrzałość nerkowej drogi wydalania, zaleca się podawanie leku nie częściej niż dwa razy na dobę.
• U pacjentów w podeszłym wieku istnieje większe prawdopodobieństwo zmniejszonej czynności nerek, co może wymagać dostosowania dawki i monitorowania czynności nerek.

Powyższe różnice w parametrach farmakokinetycznych w zależności od wieku mają znaczący wpływ na ustalenie schematu dawkowania i częstości podawania leku.¹¹

Wpływ płci

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone na zdrowych mężczyznach i kobietach po doustnym podaniu amoksycyliny z kwasem klawulanowym nie wykazały znaczącego wpływu płci na farmakokinetykę obu składników preparatu Penlac.¹²

Wpływ zaburzeń czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek całkowity klirens surowiczy amoksycyliny z kwasem klawulanowym zmniejsza się proporcjonalnie do stopnia obniżenia wydolności nerek. Zjawisko to jest bardziej wyraźne w przypadku amoksycyliny niż kwasu klawulanowego, ponieważ proporcjonalnie większa część amoksycyliny jest wydalana drogą nerkową.¹³

W związku z tym, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy stosować odpowiednio dobrane dawki, aby zapobiegać niepożądanej kumulacji amoksycyliny, jednocześnie utrzymując odpowiednie stężenia terapeutyczne kwasu klawulanowego.¹⁴

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas dawkowania preparatu Penlac. Zaleca się regularne monitorowanie parametrów czynności wątroby u tych pacjentów podczas terapii.¹⁵