Właściwości farmakokinetyczne
Temozolomide Glenmark 180 mg
Temozolomid, dostępny w kapsułkach o dawkach od 5 mg do 250 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego (około 99,2%), osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 20 minut do 1,5 godziny. Lek ulega samoistnej hydrolizie do aktywnego metabolitu MTIC, który odpowiada za cytotoksyczny efekt poprzez alkilację DNA w pozycjach O6 i N7 guaniny. Ekspozycja na MTIC stanowi około 2,4% AUC temozolomidu, a na AIC – około 23%. Okres półtrwania temozolomidu i MTIC wynosi około 1,8 godziny. Temozolomid wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (10-20%) oraz zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, z AUC w płynie mózgowo-rdzeniowym stanowiącym około 30% wartości w osoczu, co jest kluczowe dla terapii nowotworów ośrodkowego układu nerwowego.
Właściwości farmakokinetyczne temozolomidu
Temozolomid, substancja czynna produktu leczniczego Temozolomide Glenmark (dostępnego w kapsułkach twardych o dawkach 5 mg, 20 mg, 100 mg, 140 mg, 180 mg i 250 mg), wykazuje szereg specyficznych właściwości farmakokinetycznych istotnych dla personelu medycznego podczas planowania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów, którym podlega lek w organizmie pacjenta.1
Biotransformacja temozolomidu
W warunkach fizjologicznego pH temozolomid ulega samoistnej hydrolizie do aktywnego związku 3-metylo-(triazeno-1-yl)imidazolo-4-karboksyamidu (MTIC). Następnie MTIC również samoistnie hydrolizuje do dwóch związków: 5-amino-imidazolo-4-karboksyamidu (AIC) oraz metylohydrazyny. AIC stanowi związek pośredni uczestniczący w biosyntezie puryn i kwasów nukleinowych, natomiast metylohydrazyna jest uznawana za aktywny związek alkilujący. Mechanizm cytotoksyczności MTIC wynika przede wszystkim z alkilacji DNA, głównie w pozycji O6 i N7 guaniny. W porównaniu do wartości AUC temozolomidu, ekspozycja na MTIC stanowi około 2,4%, a na AIC około 23% wartości AUC macierzystego leku. Okres półtrwania MTIC in vivo jest zbliżony do okresu półtrwania temozolomidu i wynosi około 1,8 godziny.2
Wchłanianie
Po podaniu doustnym dorosłym pacjentom, temozolomid charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Lek osiąga stężenie maksymalne już po 20 minutach od przyjęcia (średnio między 0,5 a 1,5 godziny). Badania z wykorzystaniem znakowanego izotopowo 14C temozolomidu wykazały, że średnie wydalanie 14C z kałem w ciągu 7 dni po podaniu wynosiło zaledwie 0,8%, co jednoznacznie wskazuje na niemal całkowite wchłanianie leku z przewodu pokarmowego.3
Dystrybucja
Temozolomid wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący od 10% do 20%. Ta właściwość ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ minimalizuje ryzyko występowania interakcji lekowych z preparatami silnie wiążącymi się z białkami.4
Szczególnie ważną cechą temozolomidu jest jego zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg. Zarówno badania z wykorzystaniem emisyjnej tomografii pozytronowej (PET) u ludzi, jak i wyniki badań przedklinicznych potwierdzają, że temozolomid szybko przenika do ośrodkowego układu nerwowego i jest obecny w płynie mózgowo-rdzeniowym (CSF). U jednego z pacjentów potwierdzono, że wartość AUC w płynie mózgowo-rdzeniowym stanowiła około 30% wartości AUC oznaczonej w osoczu, co jest zgodne z danymi uzyskanymi w badaniach na modelach zwierzęcych. Ta właściwość ma kluczowe znaczenie w kontekście zastosowania leku w terapii nowotworów mózgu.5
Eliminacja
Okres półtrwania (t1/2) temozolomidu w osoczu wynosi około 1,8 godziny. Główną drogą eliminacji leku są nerki. Po podaniu doustnym od 5% do 10% dawki temozolomidu wykrywane jest w moczu w postaci niezmienionej w ciągu pierwszych 24 godzin. Pozostała część leku wydalana jest w formie metabolitów: kwasu temozolomidu, 5-aminoimidazolo-4-karboksamidu (AIC) oraz niezidentyfikowanych metabolitów polarnych.6
Stężenie temozolomidu w osoczu zwiększa się proporcjonalnie do podanej dawki. Istotne jest, że parametry farmakokinetyczne takie jak klirens osoczowy, objętość dystrybucji oraz okres półtrwania pozostają niezależne od zastosowanej dawki leku.7
Farmakokinetyka w populacjach szczególnych
Analiza farmakokinetyki populacyjnej temozolomidu dostarczyła cennych informacji dotyczących stosowania leku w grupach pacjentów o specjalnych potrzebach terapeutycznych:
- Wiek pacjenta – klirens osoczowy temozolomidu pozostaje niezależny od wieku pacjenta8
- Czynność nerek – nie wykazano istotnego wpływu funkcji nerek na klirens temozolomidu9
- Palenie tytoniu – nie stwierdzono wpływu palenia tytoniu na parametry farmakokinetyczne leku10
- Zaburzenia czynności wątroby – u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby profile farmakokinetyczne w osoczu były porównywalne z tymi obserwowanymi u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby11
- Populacja pediatryczna – u dzieci wartość AUC była większa niż u dorosłych, jednakże maksymalna tolerowana dawka (MTD) wynosiła 1000 mg/m² powierzchni ciała na jeden cykl chemioterapii zarówno u dzieci, jak i dorosłych12
Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość/Charakterystyka |
|---|---|
| Biotransformacja | Samoistna hydroliza do MTIC, następnie do AIC i metylohydrazyny |
| Mechanizm działania cytotoksycznego | Alkilacja DNA głównie w pozycji O6 i N7 guaniny |
| Ekspozycja na metabolity (% AUC temozolomidu) | MTIC: ~2,4%, AIC: ~23% |
| Okres półtrwania (t1/2) | ~1,8 godziny |
| Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego | 20 minut do 1,5 godziny (średnio) |
| Stopień wchłaniania | Praktycznie całkowite (~99,2%) |
| Wiązanie z białkami osocza | 10-20% |
| Przenikanie do CSF (% AUC w osoczu) | ~30% |
| Główna droga eliminacji | Nerki |
| Wydalanie w postaci niezmienionej (% dawki) | 5-10% w ciągu 24 godzin |
| Zależność parametrów od dawki | Liniowy wzrost stężenia w osoczu; klirens, objętość dystrybucji i t1/2 niezależne od dawki |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania