Właściwości farmakokinetyczne
Elicea Q-Tab 5 mg

Właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Escytalopram stanowi aktywny składnik leku Elicea Q-Tab, dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych tego leku, czyli jego losów w organizmie po podaniu.¹

Wchłanianie

Proces wchłaniania escytalopramu charakteryzuje się prawie całkowitą absorpcją substancji czynnej, niezależnie od przyjmowanych posiłków. Średni czas potrzebny do osiągnięcia maksymalnego stężenia we krwi (wartość Tmax) wynosi 4 godziny po wielokrotnym podaniu dawki. Biodostępność bezwzględna escytalopramu jest szacowana na około 80%, co jest wartością zbliżoną do mieszaniny racemicznej cytalopramu.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym, pozorna objętość dystrybucji (Vd,β/F) escytalopramu mieści się w zakresie od 12 do 26 l/kg masy ciała. Zarówno sam escytalopram, jak i jego główne metabolity wiążą się z białkami osocza w stopniu nieprzekraczającym 80%, co wskazuje na umiarkowany stopień wiązania z białkami.³

Metabolizm

Biotransformacja escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają dwa główne metabolity: demetylowany i didemetylowany. Oba te metabolity wykazują aktywność farmakologiczną. Dodatkowo możliwe jest utlenienie azotu prowadzące do powstania metabolitu w postaci N-tlenku. Zarówno substancja macierzysta, jak i jej metabolity są częściowo wydalane w formie glukuronidów.⁴

Po wielokrotnym podaniu dawki, średnie stężenia metabolitu demetylowanego stanowią zazwyczaj 28-31% stężenia escytalopramu, natomiast stężenia metabolitu didemetylowanego są niższe i wynoszą mniej niż 5% stężenia związku macierzystego.⁵

Proces przekształcania escytalopramu do metabolitu demetylowanego zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19. W procesie tym mogą również uczestniczyć, choć w mniejszym stopniu, izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6.⁶

Eliminacja

Okres półtrwania (t½ β) escytalopramu wyznaczony w fazie eliminacji po wielokrotnym podaniu dawki wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) osiąga wartość około 0,6 l/min. Główne metabolity charakteryzują się znacząco dłuższym okresem półtrwania w porównaniu do związku macierzystego.⁷

Eliminacja escytalopramu i jego głównych metabolitów zachodzi zarówno drogą wątrobową (metaboliczną), jak i nerkową. Zasadnicza część dawki jest wydalana z moczem w postaci metabolitów.⁸

Farmakokinetyka liniowa escytalopramu oznacza, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do podanej dawki. Stan stacjonarny stężenia w osoczu jest osiągany po około tygodniu stosowania leku. Przy dawce dobowej wynoszącej 10 mg średnie stężenia w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/l (zakres od 20 do 125 nmol/l).⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 ml/min), badania przeprowadzone z użyciem racemicznej mieszaniny cytalopramu wykazały dłuższy okres półtrwania oraz niewielkie zwiększenie ekspozycji na lek. Choć nie oceniano stężeń metabolitów escytalopramu w osoczu u tych pacjentów, można przypuszczać, że będą one podwyższone.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasyfikacja Childa i Pugha, kategoria A i B) obserwowano około dwukrotne wydłużenie okresu półtrwania escytalopramu oraz zwiększenie ekspozycji o około 60% w porównaniu do osób z prawidłową czynnością wątroby.¹¹

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku eliminacja escytalopramu przebiega wolniej w porównaniu z młodszymi pacjentami. Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest około 50% większa u osób starszych niż u młodych zdrowych ochotników.¹²

Polimorfizm genetyczny

Zaobserwowano, że u osób wolno metabolizujących leki z udziałem CYP2C19 stężenie escytalopramu w osoczu jest dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie. Natomiast u osób z wolniejszym metabolizmem leków przy udziale izoenzymu CYP2D6 nie stwierdzono istotnych zmian w ekspozycji na lek.¹³