Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych leku Elicea Q-Tab z innymi preparatami oraz substancjami.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą modyfikacji działania jednego leku przez drugi na poziomie mechanizmu działania lub efektu farmakologicznego. W przypadku escytalopramu szczególną uwagę należy zwrócić na następujące grupy leków.²

Skojarzenia przeciwwskazane

Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO (monoaminooksydazy) w połączeniu z escytalopramem mogą prowadzić do ciężkich, zagrażających życiu reakcji. U pacjentów stosujących takie skojarzenie raportowano wystąpienie zespołu serotoninowego. Stosowanie escytalopramu jest przeciwwskazane w skojarzeniu z nieselektywnymi nieodwracalnymi inhibitorami MAO. Po zaprzestaniu stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO należy odczekać 14 dni przed rozpoczęciem terapii escytalopramem. Podobnie, po zakończeniu leczenia escytalopramem należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed rozpoczęciem terapii nieodwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO.³

Odwracalny selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) również nie powinien być stosowany z escytalopramem ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Jeśli takie leczenie skojarzone jest bezwzględnie konieczne, należy rozpocząć od najmniejszej zalecanej dawki, a pacjent powinien pozostawać pod stałą kontrolą kliniczną.⁴

Linezolid, antybiotyk będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W sytuacjach wyjątkowych, gdy takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy stosować najmniejsze zalecane dawki obu leków pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁵

Selegilina (nieodwracalny inhibitor MAO-B) wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z escytalopramem ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego. Badania kliniczne wykazały, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁶

Leki wydłużające odstęp QT są przeciwwskazane w terapii skojarzonej z escytalopramem. Nie przeprowadzono badań farmakodynamicznych i farmakokinetycznych escytalopramu podawanego łącznie z lekami wydłużającymi odstęp QT, jednak nie można wykluczyć addycyjnego działania. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami takimi jak:⁷

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie)
• Leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Leki serotoninergiczne (np. tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany) w połączeniu z escytalopramem mogą prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego. Stosowanie takiego połączenia wymaga szczególnej uwagi i monitorowania pacjenta.⁸

Leki obniżające próg drgawkowy powinny być stosowane z ostrożnością u pacjentów przyjmujących escytalopram, gdyż SSRI mogą obniżać próg drgawkowy. Do takich leków należą:⁹

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• Leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu, pochodne butyrofenonu)
• Meflochina
• Bupropion
• Tramadol

Lit i tryptofan stosowane jednocześnie z lekami z grupy SSRI, w tym z escytalopramem, mogą nasilać ich działanie. Takie połączenie wymaga zachowania ostrożności i regularnej kontroli pacjenta.¹⁰

Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) w połączeniu z escytalopramem może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych. Należy unikać jednoczesnego stosowania preparatów zawierających ziele dziurawca i escytalopramu.¹¹

Leki wpływające na krzepnięcie krwi: stosowanie escytalopramu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może modyfikować ich działanie. U pacjentów leczonych doustnymi antykoagulantami podczas wprowadzania lub kończenia terapii escytalopramem należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia. Jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększać skłonność do krwawień.¹²

Leki wywołujące hipokaliemię/hipomagnezemię stosowane jednocześnie z escytalopramem wymagają ostrożności, ponieważ te zaburzenia elektrolitowe zwiększają ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19. W mniejszym stopniu w procesie tym uczestniczą izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.¹⁴

Inhibitory CYP2C19, takie jak omeprazol, mogą zwiększać stężenie escytalopramu w osoczu. Podawanie escytalopramu z 30 mg omeprazolu raz na dobę powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁵

Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę), umiarkowanie silny inhibitor enzymów, powoduje zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu o około 70%. Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu escytalopramu i cymetydyny, a w razie konieczności dostosowanie dawkowania.¹⁶

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z innymi inhibitorami CYP2C19 (np. ezomeprazolem, flukonazolem, fluwoksaminą, lanzoprazolem, tyklopidyną) lub cymetydyną. Konieczne może być zmniejszenie dawki escytalopramu na podstawie obserwacji działań niepożądanych.¹⁷

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:¹⁸

• Flekainid, propafenon i metoprolol (stosowane w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina i nortryptylina
• Leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna i haloperydol

Leczenie skojarzone z dezypraminą lub metoprololem prowadziło do dwukrotnego zwiększenia stężenia tych leków w osoczu, co może wymagać dostosowania dawkowania.¹⁹

Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19, dlatego zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez ten enzym.²⁰

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie wykazano specyficznych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, należy podkreślić, że spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane. Podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia sedacji, zaburzeń psychomotorycznych i pogorszonej oceny sytuacji.²¹

Łączenie alkoholu z escytalopramem może również potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak nudności, zawroty głowy oraz zaburzenia koncentracji. Dodatkowo, spożywanie alkoholu może negatywnie wpływać na przebieg leczenia depresji lub zaburzeń lękowych, dla których stosowany jest escytalopram.

Pacjenci przyjmujący Elicea Q-Tab powinni być poinformowani o konieczności całkowitego powstrzymania się od spożywania alkoholu w trakcie terapii lub przynajmniej znacznego ograniczenia jego konsumpcji po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Tabela interakcji escytalopramu