Właściwości farmakokinetyczne
Eplerenon Medreg 50 mg

Właściwości farmakokinetyczne eplerenonu

Eplerenon (substancja czynna produktu leczniczego Eplerenon Medreg) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które warunkują jego działanie terapeutyczne oraz sposób dawkowania. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych dla tego leku.¹

Wchłanianie

Biodostępność eplerenonu po podaniu doustnym w dawce 100 mg wynosi 69%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko – po około 1,5-2 godzinach od przyjęcia leku. Istotną cechą farmakokinetyki eplerenonu jest liniowa zależność między dawką a parametrami Cmax i AUC (pole pod krzywą stężeń) w zakresie dawek 10-100 mg. Dla dawek przekraczających 100 mg obserwuje się już nieliniowy wzrost tych parametrów. Stan stacjonarny ustala się stosunkowo szybko – w ciągu 2 dni od rozpoczęcia podawania leku. Warto podkreślić, że pokarm nie wpływa na wchłanianie eplerenonu, co ułatwia jego stosowanie w praktyce klinicznej.²

Dystrybucja

Eplerenon charakteryzuje się umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza, wynoszącym około 50%. Głównym białkiem wiążącym jest alfa-1 kwaśna glikoproteina. Pozorna objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym została oszacowana na 42-90 l, co wskazuje na dość dobrą dystrybucję leku w tkankach. Istotne jest, że eplerenon nie wykazuje wybiórczego wiązania z erytrocytami, co ma znaczenie dla jego dystrybucji w układzie krążenia.³

Metabolizm

Metabolizm eplerenonu odbywa się przede wszystkim za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P-450. Jest to istotna informacja z punktu widzenia potencjalnych interakcji lekowych – substancje hamujące lub indukujące aktywność CYP3A4 mogą wpływać na farmakokinetykę eplerenonu. Co ważne, w osoczu ludzkim nie zidentyfikowano aktywnych metabolitów eplerenonu, co sugeruje, że efekt farmakologiczny związany jest głównie z działaniem związku macierzystego.⁴

Eliminacja

Eliminacja eplerenonu zachodzi przede wszystkim drogą metaboliczną, o czym świadczy niewielki odsetek (poniżej 5%) leku wydalanego w postaci niezmienionej z moczem i kałem. Badania z użyciem eplerenonu znakowanego izotopowo wykazały, że około 67% dawki jest wydalane z moczem, a 32% z kałem. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 3-6 godzin. Klirens osoczowy eplerenonu oszacowano na około 10 l/h.⁵

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Wpływ wieku, płci i rasy

Badania farmakokinetyki eplerenonu w dawce 100 mg raz na dobę przeprowadzono uwzględniając różne czynniki demograficzne. Nie stwierdzono istotnych różnic w farmakokinetyce między kobietami a mężczyznami, co oznacza, że dostosowanie dawki ze względu na płeć nie jest konieczne. Pacjenci w podeszłym wieku (≥65 lat) wykazują jednak wyższe wartości maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) o 22% oraz większe pole pod krzywą stężeń (AUC) o 45% w porównaniu z osobami młodszymi (18-45 lat). U osób rasy czarnej obserwowano natomiast niższe wartości Cmax (o 19%) i AUC (o 26%) w stanie stacjonarnym.⁶

Dzieci i młodzież

Farmakokinetykę eplerenonu u dzieci i młodzieży oceniono przy użyciu populacyjnego modelu farmakokinetycznego na podstawie badań obejmujących 51 pacjentów pediatrycznych z nadciśnieniem tętniczym w wieku 4-16 lat. Wykazano, że masa ciała ma statystycznie istotny wpływ na objętość dystrybucji eplerenonu, ale nie na jego klirens. U pacjentów pediatrycznych o większej masie ciała objętość dystrybucji i szczytowe stężenie eplerenonu są zbliżone do wartości obserwowanych u dorosłych o podobnej masie ciała. Natomiast u pacjentów pediatrycznych o masie ciała poniżej 45 kg objętość dystrybucji jest mniejsza o około 40% niż u typowego dorosłego, co skutkuje wyższym stężeniem szczytowym leku w surowicy.⁷

Schemat dawkowania eplerenonu u pacjentów pediatrycznych rozpoczynano od dawki 25 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 2 tygodniach do 25 mg dwa razy na dobę, a następnie, jeśli istniały wskazania kliniczne, do 50 mg dwa razy na dobę. Przy takim dawkowaniu najwyższe stwierdzone stężenia eplerenonu w surowicy u dzieci i młodzieży nie były znacząco wyższe niż u dorosłych, u których leczenie rozpoczynano od dawki 50 mg raz na dobę.⁸

Niewydolność nerek

Badania farmakokinetyczne eplerenonu przeprowadzono u pacjentów z różnym stopniem niewydolności nerek oraz u pacjentów poddawanych hemodializie. W porównaniu do osób zdrowych, u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek obserwowano większe wartości AUC (o 38%) i Cmax (o 24%) w stanie stacjonarnym. Natomiast u pacjentów poddawanych hemodializie odnotowano niższe wartości AUC (o 26%) i Cmax (o 3%). Co istotne, nie stwierdzono zależności między klirensem osoczowym eplerenonu a klirensem kreatyniny. Warto podkreślić, że eplerenon nie jest eliminowany podczas hemodializy, co ma znaczenie dla dawkowania leku u pacjentów poddawanych takiemu leczeniu.⁹

Niewydolność wątroby

Farmakokinetykę eplerenonu w dawce 400 mg badano u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby (klasa B w skali Child-Pugh) w porównaniu do osób z prawidłową funkcją wątroby. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby stwierdzono niewielki wzrost Cmax (o 3,6%) oraz znaczny wzrost AUC (o 42%) w stanie stacjonarnym. Ze względu na brak badań u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, stosowanie eplerenonu w tej grupie pacjentów jest przeciwwskazane.¹⁰

Niewydolność serca

Oceniano również farmakokinetykę eplerenonu w dawce 50 mg u pacjentów z niewydolnością serca (klasa II-IV wg NYHA). W porównaniu do zdrowych ochotników dobranych pod względem wieku, masy ciała i płci, u pacjentów z niewydolnością serca odnotowano wyższe wartości AUC (o 38%) i Cmax (o 30%) w stanie stacjonarnym. Pomimo tych różnic, populacyjna analiza farmakokinetyczna eplerenonu w podgrupie pacjentów z badania EPHESUS wykazała, że klirens eplerenonu u pacjentów z niewydolnością serca był podobny do klirensu obserwowanego u osób zdrowych, co sugeruje brak konieczności modyfikacji dawkowania w tej grupie chorych.¹¹