Właściwości farmakokinetyczne
Ciprofloxacin Kabi 200 mg/100 ml roztwór do infuzji 200 mg/100 ml

Właściwości farmakokinetyczne cyprofloksacyny

Cyprofloksacyna charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych leku Ciprofloxacin Kabi z uwzględnieniem poszczególnych etapów jego przetwarzania w organizmie.¹

Wchłanianie i biodostępność

Po dożylnej infuzji cyprofloksacyny maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest pod koniec infuzji. W zakresie dawek do 400 mg podawanych dożylnie farmakokinetyka cyprofloksacyny wykazuje charakter liniowy, co oznacza proporcjonalny wzrost stężenia leku we krwi w stosunku do podanej dawki.²

Porównanie parametrów farmakokinetycznych dla schematów dawkowania dwa i trzy razy na dobę nie wykazało kumulacji ani cyprofloksacyny, ani jej metabolitów, co potwierdza stabilność farmakokinetyki leku przy powtarzalnym podawaniu.³

Równoważność biologiczna różnych dróg podania

Badania wykazały biologiczną równoważność między podaniem dożylnym a doustnym cyprofloksacyny w odpowiednio dobranych dawkach. 60-minutowa infuzja 200 mg cyprofloksacyny wykazuje porównywalne pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC) do doustnej dawki 250 mg podawanej co 12 godzin.⁴

Ponadto, 60-minutowa infuzja 400 mg cyprofloksacyny podawana co 12 godzin jest równoważna biologicznie pod względem wartości AUC dawce doustnej 500 mg podawanej w tym samym schemacie.⁵

Infuzja 400 mg cyprofloksacyny w ciągu 60 minut co 12 godzin pozwala uzyskać wartość Cmax zbliżoną do obserwowanej po doustnym podaniu 750 mg.⁶

Z kolei infuzja 400 mg cyprofloksacyny trwająca 60 minut podawana co 8 godzin jest równoważna pod względem AUC doustnej dawce 750 mg podawanej co 12 godzin.⁷

Dystrybucja w organizmie

Cyprofloksacyna charakteryzuje się stosunkowo niewielkim wiązaniem z białkami osocza wynoszącym 20-30%. Występuje w osoczu głównie w postaci niezjonizowanej. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji w stanie równowagi, wynoszącą 2-3 l/kg masy ciała, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych.⁸

Cyprofloksacyna osiąga wysokie stężenia w różnych tkankach, często przekraczające stężenia w osoczu. Do tkanek, w których lek osiąga szczególnie wysokie stężenia, należą:

• Układ oddechowy – płuca (płyn nabłonkowy, makrofagi pęcherzykowe, tkanka biopsyjna)
• Zatoki
• Miejsca z obecnością zmian zapalnych (płyn w pęcherzach indukowanych kantarydyną)
• Układ moczowo-płciowy (mocz, gruczoł krokowy, endometrium)

We wszystkich wymienionych lokalizacjach całkowite stężenia cyprofloksacyny przekraczają stężenia oznaczane w osoczu, co ma istotne znaczenie kliniczne przy leczeniu zakażeń umiejscowionych w tych obszarach.⁹

Metabolizm

Cyprofloksacyna podlega ograniczonemu metabolizmowi. Zidentyfikowano cztery główne metabolity leku:

1. Deetylenocyprofloksacyna (M1)
2. Sulfocyprofloksacyna (M2)
3. Oksocyprofloksacyna (M3)
4. Formylocyprofloksacyna (M4)

Wszystkie cztery metabolity zachowują aktywność przeciwbakteryjną in vitro, jednak jest ona słabsza w porównaniu z niezmienioną cząsteczką leku.¹⁰

Cyprofloksacyna wykazuje umiarkowane działanie hamujące na izoenzymy 1A2 cytochromu P450, co może prowadzić do interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny.¹¹

Eliminacja

Cyprofloksacyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej przez nerki oraz, w mniejszym stopniu, z kałem.¹²

Klirens nerkowy cyprofloksacyny wynosi od 180 do 300 ml/kg/h, a całkowity klirens mieści się w zakresie od 480 do 600 ml/kg/h. Lek podlega zarówno przesączaniu kłębuszkowemu, jak i wydzielaniu kanalikowemu.¹³

W przypadku ciężkiego zaburzenia czynności nerek okres półtrwania cyprofloksacyny może ulec wydłużeniu do 12 godzin, co wymaga dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁴

Klirens pozanerkowy cyprofloksacyny wynika głównie z aktywnego wydzielania jelitowego oraz przemian metabolicznych. Warto zaznaczyć, że około 1% dawki jest wydzielane drogą żółciową. Cyprofloksacyna występuje w dużych stężeniach w żółci, co może mieć znaczenie przy leczeniu zakażeń dróg żółciowych.¹⁵

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania cyprofloksacyny u dzieci są ograniczone, jednak dostępne informacje pozwalają na charakterystykę jej właściwości w tej grupie wiekowej.¹⁶

Parametry farmakokinetyczne u dzieci

Badania przeprowadzone u dzieci wskazują, że wartości Cmax i AUC nie wykazują zależności od wieku u pacjentów powyżej jednego roku życia. Ponadto, nie zaobserwowano zauważalnego zwiększenia tych parametrów po podaniu wielokrotnym w dawce 10 mg/kg mc. trzy razy na dobę.¹⁷

U dzieci z ciężką posocznicą przeprowadzono szczegółowe badania farmakokinetyczne:

• Dzieci poniżej 1 roku: po 1-godzinnej infuzji dożylnej w dawce 10 mg/kg mc. wartość Cmax wynosiła średnio 6,1 mg/l (zakres 4,6-8,3 mg/l)
• Dzieci w wieku 1-5 lat: w tych samych warunkach wartość Cmax wynosiła średnio 7,2 mg/l (zakres 4,7-11,8 mg/l)

Wartości AUC w obu grupach wiekowych wynosiły odpowiednio:

• Dzieci poniżej 1 roku: 17,4 mg·h/l (zakres 11,8-32,0 mg·h/l)
• Dzieci w wieku 1-5 lat: 16,5 mg·h/l (zakres 11,0-23,8 mg·h/l)

¹⁸

Parametry te mieszczą się w zakresie opisywanym dla osób dorosłych otrzymujących cyprofloksacynę w dawkach terapeutycznych, co potwierdza możliwość stosowania podobnych schematów dawkowania z uwzględnieniem masy ciała.¹⁹

Opierając się na populacyjnej analizie farmakokinetycznej u dzieci z różnymi zakażeniami ustalono, że średni okres półtrwania cyprofloksacyny w tej grupie pacjentów wynosi około 4-5 godzin. Biodostępność zawiesiny doustnej mieści się w zakresie od 50 do 80%, co należy uwzględnić przy przechodzeniu z terapii dożylnej na doustną.²⁰