zakażenie skóry i tkanek miękkich wywołane przez bakterie Gram-ujemne
Wskazanie

Zakażenia skóry i tkanek miękkich wywołane przez bakterie Gram-ujemne stanowią istotny problem kliniczny, wymagający szybkiej diagnostyki i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Te infekcje mogą obejmować różne warstwy skóry – od naskórka po głębsze struktury tkanek miękkich. Najczęstszymi patogenami Gram-ujemnymi powodującymi te zakażenia są Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus spp. oraz Acinetobacter baumannii.

Zakażenia te występują szczególnie często u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, zaburzenia odporności, przewlekłe rany, oparzenia, po zabiegach chirurgicznych oraz u osób hospitalizowanych. Klinicznie mogą manifestować się jako zapalenie tkanki łącznej (cellulitis), ropnie, owrzodzenia, martwicze zapalenie powięzi czy zakażenia ran operacyjnych. Charakterystyczne objawy to zaczerwienienie, obrzęk, ból, podwyższona temperatura skóry oraz często obecność wysięku ropnego o specyficznym zapachu.

W leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich wywołanych przez bakterie Gram-ujemne stosuje się antybiotyki o odpowiednim spektrum działania. W Polsce dostępne są preparaty takie jak: Tazocin, Taromentin (piperacylina z tazobaktamem), Ciprofloxacin, Cipronex (ciprofloksacyna), Meronem, Meropenem Kabi (meropenem), Amikacin B. Braun (amikacyna), Colistin TZF (kolistyna) oraz Imipenem/Cilastatin Kabi (imipenem z cylastatyną). W przypadkach zakażeń wielolekoopornymi szczepami często konieczne jest stosowanie terapii skojarzonej.

Największe trudności w leczeniu tych zakażeń wiążą się z narastającą opornością bakterii Gram-ujemnych na antybiotyki, zwłaszcza szczepów wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL), karbapenemazy (KPC, NDM) czy szczepów wielolekoopornych (MDR). Problemem jest również penetracja antybiotyków do tkanek objętych infekcją, szczególnie w przypadku zaburzeń ukrwienia, martwicy tkanek czy obecności biofilmu bakteryjnego. U pacjentów z ciężkimi zakażeniami często konieczne jest łączenie terapii antybiotykowej z interwencją chirurgiczną (drenaż, opracowanie chirurgiczne rany).

Istotnym elementem postępowania jest także właściwe prowadzenie miejscowej terapii ran, obejmujące regularne zmiany opatrunków, oczyszczanie i dbanie o odpowiednie środowisko gojenia. W przypadkach rozległych lub nawracających infekcji wskazane jest wykonanie posiewu z antybiogramem w celu ukierunkowania terapii. Należy pamiętać, że efektywność leczenia zależy również od kontroli chorób współistniejących, takich jak cukrzyca czy niewydolność naczyń obwodowych.