ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u dzieci
Wskazanie

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u dzieci to poważna infekcja górnych dróg moczowych, obejmująca miedniczki nerkowe i miąższ nerki. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Escherichia coli (około 80-90% przypadków), rzadziej inne bakterie Gram-ujemne, takie jak Klebsiella, Proteus czy Enterobacter. Zakażenie zazwyczaj rozwija się wstępująco z dolnych dróg moczowych, choć możliwa jest również droga krwiopochodna.

Objawy kliniczne u dzieci są zróżnicowane i zależą od wieku pacjenta. U niemowląt i małych dzieci często obserwuje się niespecyficzne objawy, takie jak gorączka, drażliwość, wymioty, brak apetytu czy zahamowanie rozwoju. U starszych dzieci występują bardziej charakterystyczne objawy: wysoka gorączka, dreszcze, ból w okolicy lędźwiowej, częstomocz, bolesne parcie na mocz oraz czasem objawy ze strony przewodu pokarmowego. Diagnostyka opiera się na badaniu ogólnym i posiewie moczu, oznaczeniu markerów stanu zapalnego oraz badaniach obrazowych (USG, w wybranych przypadkach scyntygrafia lub tomografia komputerowa).

W leczeniu ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek u dzieci stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, którą następnie modyfikuje się zgodnie z antybiogramem. Początkowo preferuje się leczenie dożylne, zwłaszcza u młodszych dzieci lub przy ciężkim przebiegu. W Polsce najczęściej stosowane leki to: cefalosporyny III generacji (Biofuroksym, Tarcefoksym, Zinacef – cefuroksym; Ceftriaxon, Tartriakson – ceftriakson), aminoglikozydy (Gentamycin – gentamycyna), amoksycylina z kwasem klawulanowym (Augmentin, Amoksiklav, Taromentin) oraz w ciężkich przypadkach karbapenemy (Meronem – meropenem). Po uzyskaniu poprawy klinicznej kontynuuje się leczenie doustne przez łącznie 10-14 dni.

Największe trudności w leczeniu ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek u dzieci to narastająca antybiotykooporność patogenów, rozpoznanie u niemowląt z powodu niespecyficznych objawów, identyfikacja czynników ryzyka nawrotów oraz wykrywanie wad układu moczowego predysponujących do infekcji. Problemem jest również ustalenie optymalnego czasu trwania antybiotykoterapii oraz decyzja o zmianie z leczenia dożylnego na doustne. Szczególnej uwagi wymagają dzieci z nawracającymi infekcjami, które mogą prowadzić do bliznowacenia nerek i w konsekwencji do przewlekłej choroby nerek. U takich pacjentów konieczna jest dalsza diagnostyka obrazowa oraz niekiedy profilaktyka przeciwbakteryjna.