neutropenia z gorączką o prawdopodobnej etiologii bakteryjnej
Wskazanie

Neutropenia z gorączką o prawdopodobnej etiologii bakteryjnej to stan kliniczny charakteryzujący się spadkiem liczby neutrofilów we krwi obwodowej poniżej 500/µl (lub poniżej 1000/µl z przewidywanym spadkiem poniżej 500/µl w ciągu 48 godzin) oraz wystąpieniem gorączki powyżej 38,3°C (jednorazowo) lub utrzymującej się powyżej 38,0°C przez co najmniej godzinę. Jest to stan zagrażający życiu, szczególnie u pacjentów onkologicznych poddawanych chemioterapii mielosupresyjnej.

Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji terapeutycznej ze względu na wysokie ryzyko rozwoju zagrażających życiu zakażeń. Po pobraniu krwi na posiew oraz wykonaniu niezbędnych badań laboratoryjnych i obrazowych, należy niezwłocznie wdrożyć empiryczną antybiotykoterapię o szerokim spektrum działania. Najczęściej stosuje się antybiotyki β-laktamowe o szerokim spektrum działania jako monoterapię, np. piperacylinę z tazobaktamem (Tazocin), cefepim (Maxipime), meropenem (Meronem) lub imipenem z cylastatyną (Tienam).

W przypadku pacjentów wysokiego ryzyka powikłań (przedłużająca się neutropenia, zapalenie śluzówek, niestabilność hemodynamiczna) często stosuje się terapię skojarzoną, dodając aminoglikozyd (np. Gentamycyna, Amikacin) lub glikopeptydy (np. Vancomycin, Targocid) w przypadku podejrzenia zakażenia MRSA lub innymi patogenami opornymi. U pacjentów z alergią na β-laktamy alternatywą może być aztreonam (Azactam) w połączeniu z wankomycyną.

Największe trudności w leczeniu neutropenii z gorączką obejmują identyfikację źródła zakażenia (często brak jednoznacznych objawów klinicznych z powodu osłabionej odpowiedzi zapalnej), narastającą antybiotykooporność patogenów, szczególnie w środowisku szpitalnym, oraz ryzyko działań niepożądanych intensywnej antybiotykoterapii. Problemem jest również moment bezpiecznego zakończenia leczenia, szczególnie przy ujemnych posiewach. Decyzje terapeutyczne często podejmuje się empirycznie, zanim dostępne są wyniki badań mikrobiologicznych, co wymaga dużego doświadczenia klinicznego.

W terapii wspomagającej rozważa się zastosowanie czynników wzrostu granulocytów (G-CSF) takich jak filgrastym (Neupogen, Accofil, Grastofil) czy pegfilgrastym (Neulasta), które mogą skrócić czas trwania neutropenii. Modyfikację antybiotykoterapii należy rozważyć po 48-72 godzinach w zależności od stanu klinicznego pacjenta i wyników badań mikrobiologicznych.