rozszczep podniebienia
Rozszczep podniebienia to wada wrodzona polegająca na niecałkowitym połączeniu struktur tworzących podniebienie podczas rozwoju płodowego. Defekt ten może obejmować podniebienie miękkie, twarde lub oba jednocześnie, a często współwystępuje z rozszczepem wargi. Wada ta powstaje między 7. a 12. tygodniem ciąży.
Częstość występowania rozszczepu podniebienia szacuje się na 1 na 1000-2500 żywych urodzeń, z różnicami w zależności od pochodzenia etnicznego. Do czynników ryzyka należą predyspozycje genetyczne, palenie tytoniu i spożywanie alkoholu przez matkę w czasie ciąży, stosowanie niektórych leków (np. przeciwpadaczkowych) oraz niedobór kwasu foliowego.
Rozszczep podniebienia powoduje trudności w karmieniu, zaburzenia rozwoju mowy, nawracające infekcje ucha środkowego oraz problemy z uzębieniem. Leczenie ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje chirurgiczną korekcję (zwykle wykonywana między 6. a 18. miesiącem życia), leczenie ortodontyczne, terapię logopedyczną oraz interwencje psychologiczne.
Współczesne techniki operacyjne zapewniają dobre rezultaty funkcjonalne i estetyczne, a wczesna, kompleksowa opieka pozwala na prawidłowy rozwój dziecka z tą wadą. Kluczowe znaczenie ma koordynacja działań specjalistów różnych dziedzin w ramach dedykowanych zespołów zajmujących się leczeniem rozszczepów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g
Hydrocortisonum Amara w formie kremu zawiera hydrokortyzon octan w stężeniu 5 mg/g i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. W okresie ciąży lek nie powinien być stosowany bez wyraźnego zalecenia lekarza ze względu na brak odpowiednich danych klinicznych oraz potencjalne ryzyko dla płodu, takie jak nieprawidłowości rozwojowe (np. rozszczep podniebienia) i opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potwierdzone badaniami na zwierzętach. W przypadku laktacji nie ustalono, czy kortykosteroidy miejscowe przenikają do mleka kobiecego, dlatego stosowanie leku wymaga ostrożności, unikania aplikacji na skórę piersi oraz dokładnego mycia rąk po aplikacji, aby zapobiec ekspozycji niemowlęcia.
alkohol cetostearylowy, ciąża, glikol propylenowy, hydrokortyzon, hydrokortyzon octan, karmienie piersią, kortykosteroid, laktacja, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowe kortykosteroidy, opóźnienie wewnątrzmacicznego wzrostu, płodność, propylu parahydroksybenzoesan, rozszczep podniebienia, rozwój płodu, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mycofit 250 mg
Mykofenolan mofetylu, substancja czynna produktu Mycofit, wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować dwie uzupełniające się metody antykoncepcji przed, w trakcie leczenia oraz przez 6 tygodni po jego zakończeniu, a przed terapią konieczne jest wykonanie dwóch testów ciążowych o czułości ≥25 mIU/ml, z odstępem 8-10 dni. Mycofit jest przeciwwskazany w ciąży z uwagi na wysokie ryzyko samoistnych poronień (45-49%) oraz wad wrodzonych (23-27%), w tym wad uszu, twarzy, serca, palców, układu nerwowego i nerek. Kwas mykofenolowy przenika do mleka matki, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku u kobiet karmiących piersią.
coloboma, działanie teratogenne, hiperteloryzm oczny, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, małoocze, małożuchwie, metoda antykoncepcji, mykofenolan mofetylu, niewykształcenie nerwu węchowego, niewykształcenie przegrody przezroczystej, polidaktylia, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, rozszczep kręgosłupa, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, samoistne poronienie, syndaktylia, ubytek przegrody przedsionka, wada wrodzona, wodogłowie, wrodzona torbiel splotu naczyniówki, wrodzona wada serca, zarośnięcie przełyku - Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Acytretyna, stosowana w terapii ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia, wykazuje niską toksyczność ostrą z LD50 przekraczającym 8 g/kg masy ciała u szczurów i myszy. W badaniach podostrych i przewlekłych dawki do 1 mg/kg/dobę były dobrze tolerowane, natomiast wyższe dawki (10-80 mg/kg/dobę u szczurów, 5-50 mg/kg/dobę u psów) indukowały objawy hiperwitaminozy A, takie jak wzrost aktywności fosfatazy alkalicznej, hiperlipidemia, zmiany kostne oraz odwracalne zahamowanie spermatogenezy. Nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego; wręcz zaobserwowano zmniejszenie częstości nowotworów przy dawce 3 mg/kg/dobę przez 2 lata u szczurów. W badaniach in vitro i in vivo acytretyna i jej metabolit 13-cis-acytretyna nie wykazywały genotoksyczności.
13-cis-acytretyna, acytretyna, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, cholesterol, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, gruczoł łojowy, hiperplazja naskórka, hiperwitaminoza A, kostnienie, LD50, łuszczyca, Neotigason, nieprawidłowość chromosomalna, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, retinoid, rozszczep podniebienia, śmiertelność okołoporodowa, trójglicerydy, wada rozwojowa kości, zaburzenie kostnienia, zaburzenie rogowacenia, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon substancji czynnych
Wigabatryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wigabatryny, substancji czynnej leku Sabril, przeprowadzone na szczurach, myszach, psach i małpach wykazały brak istotnych działań toksycznych na kluczowe narządy, takie jak wątroba, nerki, płuca, serce oraz przewód pokarmowy. Zaobserwowano jednak mikrowakuolizację substancji białej mózgu przy dawkach 30-50 mg/kg mc./dobę, manifestującą się jako obrzęk wewnątrzmielinowy, który był odwracalny po zaprzestaniu podawania leku. U gryzoni odnotowano bardziej trwałe zmiany, w tym obrzęk aksonów i zmineralizowane mikrociała. Elektrofizjologiczne badania u psów potwierdziły zwiększenie okresu utajenia potencjału wywołanego somatosensorycznie, które ustępowało po odstawieniu wigabatryny. W zakresie okulistycznym toksyczność ograniczała się do szczurów albinosów, u których dawka 300 mg/kg mc./dobę indukowała ogniskową dezorganizację zewnętrznej warstwy jądrowej siatkówki, przypominającą zmiany po nadmiernej ekspozycji na światło.
działanie teratogenne, mielinizacja, mikrowakuolizacja, mutagenność, obrzęk aksonu, obrzęk wewnątrzmielinowy, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał wywołany somatosensorycznie, rakotwórczość, rozszczep podniebienia, Sabril, siatkówka oka, substancja biała mózgu, wigabatryna, włókno zmielinizowane, zewnętrzna warstwa jądrowa - Leksykon substancji czynnych
Mizoprostol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Mizoprostol, ze względu na swoje właściwości wywołujące skurcze macicy, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży i planujących ciążę, z wyjątkiem ściśle określonych wskazań, takich jak indukcja porodu produktem Angusta (25 μg) od 37. tygodnia ciąży lub wcześniej przy wyraźnych wskazaniach klinicznych. Ekspozycja na mizoprostol w pierwszym trymestrze zwiększa ryzyko wad rozwojowych około trzykrotnie w porównaniu do ryzyka bazowego wynoszącego około 2%. Do najczęstszych wad należą zespół Möbiusa, zespół pasm owodniowych, wady ośrodkowego układu nerwowego (np. bezmózgowie, wodogłowie) oraz artrogrypoza. W przypadku kontynuacji ciąży po ekspozycji na mizoprostol konieczne jest monitorowanie ultrasonograficzne ze szczególnym uwzględnieniem kończyn i głowy płodu. Ponadto, stosowanie mizoprostolu w zaawansowanej ciąży wiąże się z ryzykiem pęknięcia macicy, zwłaszcza u kobiet z wcześniejszymi zabiegami na macicy lub wieloródkami.
acheiria, artrogrypoza, badanie ultrasonograficzne, bezmózgowie, bezpłodność, cesarskie cięcie, działanie teratogenne, ekspozycja prenatalna, farmakokinetyka, hipomimia, implantacja, indukcja porodu, kwas mizoprostolowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oligodaktylia, pęcherzyk Graafa, pęknięcie macicy, płód, przykurcz stawu, resorpcja zarodka, rozszczep podniebienia, skurcz macicy, stopa końsko-szpotawa, wada cewy nerwowej, wada rozwojowa OUN, wielorództwo, wodogłowie, zaburzenie ssania, zespół Möbiusa, zespół pasm owodniowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Budipulmi 0,25 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji (Budipulmi 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml) wykazały, że profil toksyczności jest zgodny z charakterystyką glikokortykosteroidów, bez niespecyficznych lub nieoczekiwanych działań toksycznych. Badania genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego, aberracyjnego czy uszkadzającego DNA, co stanowi istotny element korzystnego profilu bezpieczeństwa tego leku. Efekty niepożądane obserwowane w badaniach toksyczności wynikają bezpośrednio z mechanizmu działania glikokortykosteroidów i są typowe dla tej grupy farmaceutyków.
aberracja chromosomowa, budezonid, dawka terapeutyczna, deformacja układu kostnego, działanie niepożądane, działanie teratogenne, farmakodynamika, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, rozszczep podniebienia, toksyczność, uszkodzenie DNA, wpływ na rozrodczość, zagrożenie teratogenne, zawiesina do nebulizacji, zniekształcenie płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Medoxa 50 mg
Stosowanie prednizonu w okresie ciąży wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka, ze względu na potencjalne zagrożenia dla płodu. W pierwszym trymestrze istnieje możliwość zwiększenia ryzyka rozszczepu podniebienia, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych. Długotrwała terapia może prowadzić do zaburzeń wzrostu płodu, dlatego zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki oraz regularne monitorowanie rozwoju płodu. W ostatnich tygodniach ciąży prednizon może powodować zanik kory nadnerczy u płodu, co wymaga przygotowania planu postępowania z noworodkiem, w tym ewentualnego leczenia substytucyjnego po porodzie.
dawka kortykosteroidów, glikokortykosteroid, laktacja, leczenie substytucyjne, mleko kobiece, okres noworodkowy, pierwszy trymestr ciąży, płód, prednizon, przenikanie leku do mleka, rozszczep podniebienia, terapia glikokortykosteroidami, terapia kortykosteroidami, wada wrodzona, zanik kory nadnerczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluxazol 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa flukonazolu wykazały, że efekty toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających standardowe dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach karcynogenności na myszach i szczurach, przy dawkach do 10 mg/kg mc./dobę (około 27-krotność dawki ludzkiej), nie stwierdzono działania rakotwórczego, choć u samców szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaków wątrobowo-komórkowych. Testy mutagenności in vitro i in vivo, w tym testy na bakteriach Salmonella typhimurium, komórkach mysich i ludzkich limfocytach, wykazały brak działania mutagennego flukonazolu.
badanie cytogenetyczne, działanie karcynogenne, efekt teratogenny, flukonazol, gruczolak wątrobowokomórkowy, kostnienie twarzoczaszki, mutacja chromosomalna, płód martwy, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przebieg porodu, rozszczep podniebienia, rozwój płodu, Salmonella typhimurium, śmiertelność zarodków, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, zmiany hormonalne - Leksykon chorób i schorzeń
Ucho kleiste (otitis media z efuzją) – Patofizjologia i mechanizm
Otitis media z efuzją (OME), znane jako ucho kleiste, to przewlekły stan zapalny ucha środkowego charakteryzujący się obecnością płynu bez objawów ostrego zakażenia. Patogeneza OME wiąże się głównie z dysfunkcją trąbki słuchowej, która prowadzi do podciśnienia i gromadzenia się surowiczego, gęstego wysięku w jamie ucha środkowego. U dzieci, ze względu na anatomiczne cechy trąbki słuchowej (węższa i bardziej pozioma), oraz obecność przerostu migdałka gardłowego, ryzyko rozwoju OME jest zwiększone. Ucho kleiste powoduje niedosłuch przewodzeniowy o średniej utracie słuchu około 24 dB, a w przypadku gęstszego płynu nawet do 45 dB, co może wpływać na rozwój mowy i równowagę. Czynniki ryzyka obejmują infekcje dróg oddechowych, alergie, ekspozycję na dym tytoniowy oraz wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia czy zespół Downa.
adenoidektomia, alergiczny nieżyt nosa, biofilm, błona bębenkowa, choroba refluksowa przełyku, drenaż wentylacyjny, dysfunkcja trąbki słuchowej, mediatory zapalne, migdałek gardłowy, niedosłuch przewodzeniowy, niedosłuch u dzieci, otitis media z efuzją, otoskopia, przerost migdałka gardłowego, refluks żołądkowo-przełykowy, rozszczep podniebienia, trąbka słuchowa, tympanostomia, zapalenie błony śluzowej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zawroty głowy, zespół Downa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asaris (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku Asaris, zawierającego salmeterol ksynafonian oraz flutykazon propionian, opierają się głównie na badaniach na zwierzętach, które wykazały potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. W badaniach tych zaobserwowano wady rozwojowe takie jak rozszczep podniebienia, zniekształcenia szkieletu, przemieszczenie tętnicy pępkowej oraz niecałkowite kostnienie kości potylicznej. Szczególnie glikokortykosteroidy wykazywały zdolność indukowania tych nieprawidłowości, jednak efekty te były związane z ekspozycją na wysokie dawki, nieadekwatne do stosowanych u ludzi. Badania wskazują również na możliwe interakcje między składnikami aktywnymi leku, które mogą wpływać na rozwój płodu u zwierząt laboratoryjnych.
badanie przedkliniczne, dawka glikokortykosteroidu, dawka terapeutyczna, efekt teratogenny, efekt toksyczny, farmakodynamika, farmakokinetyka, flutykazon propionowy, glikokortykosteroid, model zwierzęcy, niecałkowite kostnienie kości potylicznej, przemieszczenie tętnicy pępkowej, rozszczep podniebienia, rozwój zarodkowo-płodowy, salmeterol ksynafonowy, toksyczność zarodkowa, zaburzenie rozwojowe, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Acitren 25 mg
Badania przedkliniczne acytretyny wykazały niską toksyczność ostrą, z LD50 przekraczającą 8 g/kg masy ciała u szczurów i myszy. W badaniach podostrych i długoterminowych dawki do 1 mg/kg/dobę nie wywoływały toksyczności, natomiast dawki 3 mg/kg/dobę powodowały zmniejszenie masy ciała, wzrost stężeń cholesterolu, trójglicerydów, fosfatazy alkalicznej oraz zaburzenia kostnienia. Wyższe dawki (10-50 mg/kg/dobę) indukowały objawy hiperwitaminozy A, takie jak hiperplazja naskórka i gruczołów łojowych, leukocytoza oraz zahamowanie spermatogenezy, które były odwracalne po odstawieniu leku. Badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, a nawet zaobserwowano zmniejszenie częstości niektórych nowotworów przy dawkach do 3 mg/kg/dobę przez 2 lata.
13-cis-acytretyna, acytretyna, badanie cytogenetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, cholesterol, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, gruczoły łojowe, HDL, hiperplazja naskórka, hiperwitaminoza A, LD50, LDL, leukocytoza, morfologia plemników, nieprawidłowości chromosomalne, rozszczep podniebienia, ruchliwość plemników, śmiertelność okołoporodowa, spermatogeneza, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, trójglicerydy, wady rozwojowe kości, właściwości mutagenne, zaburzenia kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Medoxa 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prednizonu, substancji czynnej preparatu Medoxa, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, wpływu na reprodukcję oraz potencjału genotoksycznego i rakotwórczego. W badaniach toksyczności ostrej u szczurów wartość LD50 wyniosła 240 mg/kg masy ciała, z obserwowaną śmiertelnością w ciągu 7 dni. Toksyczność podostra i przewlekła ujawniła zmiany w tkankach, takie jak uszkodzenia komórek wysp trzustkowych (33 mg/kg/dobę przez 7-14 dni u szczurów), uszkodzenie wątroby (2-3 mg/kg/dobę przez 2-4 tygodnie u królików) oraz martwicę mięśni (0,5-5 mg/kg/dobę u świnek morskich i 4 mg/kg/dobę u psów przez kilka tygodni). Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały istotnego ryzyka przy stosowaniu terapeutycznym.
dawka śmiertelna, dawka śmiertelna LD50, działanie histotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, martwica mięśni, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, prednizolon, prednizon, rozszczep podniebienia, toksyczność ostra prednizolonu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ASARIS pMDI (50 mcg + 25 mcg)/ dawkę inh.
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego ASARIS pMDI, zawierającego salmeterol i flutykazonu propionian, opierają się na badaniach na zwierzętach oraz analizie farmakologicznej obu substancji podawanych osobno i w połączeniu. Flutykazon propionian wykazał potencjał teratogenny, powodując wady rozwojowe takie jak rozszczep podniebienia i zniekształcenia szkieletu, jednak przy dawkach przekraczających zalecane u ludzi. Salmeterol wykazywał toksyczność zarodkową i płodową jedynie przy wysokich dawkach, znacznie przewyższających kliniczne. W badaniach kombinowanych u szczurów zaobserwowano przemieszczanie tętnicy pępkowej oraz niecałkowite kostnienie kości potylicznej, jednak efekty te występowały przy dawkach glikokortykosteroidów już wywołujących wady rozwojowe.
badanie toksykologiczne, flutykazonu propionian, gaz nośny, glikokortykosteroid, HFA-134a, niecałkowite kostnienie kości potylicznej, norfluran, potencjał mutagenny, przemieszczenie tętnicy pępkowej, rozszczep podniebienia, salmeterol i flutykazon, salmeterolu ksynafonian, toksyczność genetyczna, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada rozwojowa, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Vipharm 50 mg
Przedkliniczne badania sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy istotnych klinicznie stężeniach osoczowych, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica i włóknienie), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), trzustce (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), śliniankach, stawach, macicy i jajnikach. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany nerkowe oraz przerost komórek przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach myszy transgenicznych rasH2 i szczurów, gdzie dawki ≥ 0,9 do 7,8 razy wyższe niż kliniczne AUC indukowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, nadnerczy i gruczołów Brunnera.
aberracje chromosomalne, atrezja pęcherzyków jajnikowych, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanaliki jądrowe, komórki mezangium, kostnienie kręgów, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, pęcherzyki nasienne, poliploidia, przewód pokarmowy, resorpcja zarodkowa, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śmiertelność zarodkowa, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe szkieletu, zanik kanalików jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pemetrexed Eugia 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pemetreksedu wykazały istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne u ciężarnych samic myszy, obejmujące zmniejszoną przeżywalność płodów, obniżoną masę ciała, niepełne kostnienie struktur kostnych oraz rozszczep podniebienia. U samców myszy i psów rasy beagle stwierdzono znaczące zaburzenia płodności, takie jak zmniejszona płodność, zanik jąder oraz zwyrodnienie i martwicę nabłonka plemnikotwórczego po podawaniu pemetreksedu, co wskazuje na toksyczny wpływ na tkankę gonadalną. Należy podkreślić, że brak jest danych dotyczących wpływu leku na płodność samic, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa reprodukcyjnego.
aberracja chromosomalna, bolus dożylny, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, klastogenność, martwica nabłonka, mutagenność, nabłonek plemnikotwórczy, osteogeneza, pemetreksed, płodność męska, rozrodczość, rozszczep podniebienia, rozwój wewnątrzmaciczny, spermatogeneza, test Amesa, test mikrojądrowy, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Encorton 10 mg
Badania przedkliniczne dotyczące prednizonu, substancji czynnej preparatu Encorton, wykazały istotne ryzyko teratogenne i toksyczne związane z jego stosowaniem w okresie ciąży. W modelach zwierzęcych zaobserwowano zwiększoną częstość rozszczepu podniebienia, co wskazuje na zaburzenia różnicowania i fuzji tkanek w organogenezie. Ponadto, kortykosteroidy wpływają negatywnie na funkcjonowanie łożyska, prowadząc do jego niewydolności, co skutkuje ograniczeniem dostarczania tlenu i składników odżywczych do płodu. Skutkiem tych zmian jest opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego oraz niska masa urodzeniowa, a także zwiększona częstość spontanicznych poronień, co może wynikać z wieloczynnikowego wpływu na funkcje łożyska i gospodarkę hormonalną ciąży.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Taclar 500 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa klarytromycyny (substancji czynnej leku Taclar) wykazały, że dawka śmiertelna (LD50) przekracza 5 g/kg masy ciała u myszy i szczurów po jednorazowym podaniu doustnym. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej tolerancja leku różniła się w zależności od gatunku: naczelne tolerowały dawki do 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni i 35 mg/kg mc./dobę przez miesiąc bez działań niepożądanych; szczury nie wykazywały toksyczności przy dawkach 75 mg/kg mc./dobę przez miesiąc, 35 mg/kg mc./dobę przez 3 miesiące oraz 8 mg/kg mc./dobę przez 6 miesięcy; psy były bardziej wrażliwe, tolerując odpowiednio 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni, 10 mg/kg mc./dobę przez 1-3 miesiące i 4 mg/kg mc./dobę przez 6 miesięcy. Toksyczne dawki powodowały objawy takie jak wymioty, osłabienie, ślinotok, odwodnienie oraz uszkodzenia wątroby manifestujące się wzrostem enzymów wątrobowych (fosfatazy alkalicznej, aminotransferaz ALT i AST, γ-glutamylotransferazy, dehydrogenazy mleczanowej), które ulegały normalizacji po odstawieniu leku. Dodatkowo, przy bardzo wysokich dawkach (400 mg/kg mc./dobę) obserwowano śmiertelność u małp oraz zmętnienie rogówki u psów i małp.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cykl rujowy, cytotoksyczność, dawka śmiertelna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, klarytromycyna, obrzęk rogówki, płodność męska, poronienie wczesne, przekrwienie spojówek, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, układ limfatyczny, wrodzona wada układu krążenia, zmętnienie rogówki, γ-glutamylotransferaza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Budesonide Easyhaler 400 mcg/dawkę
Ocena bezpieczeństwa budezonidu w dawce 400 μg/dawkę w formie proszku do inhalacji opiera się na szerokim spektrum badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów stosujących zalecane dawki terapeutyczne. Badania farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na kluczowe układy organizmu, takie jak sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły nieoczekiwanych efektów toksycznych, a obserwowane zmiany były zgodne z profilem farmakologicznym glikokortykosteroidów. Ponadto, badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania produktu Budesonide Easyhaler.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania, budezonid, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, ośrodkowy układ nerwowy, proszek do inhalacji, rozszczep podniebienia, test klastogenności, test mutagenności, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluconazole Hasco 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne flukonazolu wykazały, że efekty niepożądane obserwowane u zwierząt występowały przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi. W długoterminowych badaniach 24-miesięcznych na myszach i szczurach, dawki 2,5-10 mg/kg mc./dobę (2-7-krotnie wyższe niż u ludzi) nie wykazały potencjału rakotwórczego, choć u samców szczurów poddanych dawkom 5 i 10 mg/kg mc./dobę zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaków wątrobowokomórkowych. Flukonazol nie wpływał negatywnie na płodność samców i samic szczurów przy dawkach doustnych 5-20 mg/kg mc./dobę oraz pozajelitowych 5-75 mg/kg mc./dobę.
dawka terapeutyczna, dodatkowe żebro, ekspozycja lekowa, falistość żeber, flukonazol, gruczolak wątrobowokomórkowy, kostnienie twarzoczaszki, płodność, potencjał rakotwórczy, proces kostnienia, przedłużony poród, rozszczep podniebienia, rozwój płodu, śmiertelność zarodków, stężenie estrogenów, toksyczność reprodukcyjna, układ kielichowo-miedniczkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klarmin 250 mg
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny, substancji czynnej leku Klarmin, wykazały wysoką tolerancję u różnych gatunków zwierząt. Dawka śmiertelna (LD50) przekracza 5 g/kg mc. po jednorazowym podaniu doustnym u myszy i szczurów. W badaniach podłużonych i przewlekłych nie stwierdzono działań niepożądanych przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę u naczelnych (14 dni) oraz do 75 mg/kg mc./dobę u szczurów (1 miesiąc). Psy wykazały większą wrażliwość, tolerując do 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni bez objawów toksyczności. Przy dawkach toksycznych (np. 400 mg/kg mc./dobę u małp przez 28 dni) obserwowano śmierć zwierząt oraz objawy takie jak wymioty, osłabienie, odwodnienie i zmiany wątrobowe, manifestujące się podwyższonymi enzymami wątrobowymi (ALP, ALT, AST, GGT, LDH). Zmiany te były odwracalne po zaprzestaniu podawania leku. Dodatkowo, przy bardzo wysokich dawkach odnotowano zmętnienie i obrzęk rogówki u psów i małp oraz zaczerwienienie spojówek u psów przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, dawka śmiertelna, dawka toksyczna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, klarytromycyna, obrzęk rogówki, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, substancja czynna, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, układ limfatyczny, wada układu krążenia, wczesne poronienie, wpływ na rozrodczość, zmętnienie rogówki, zmiana patologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluconazole B. Braun 2 mg/ml 2 mg/ml
Kompleksowe badania toksykologiczne flukonazolu wykazały, że działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach kancerogenności na myszach i szczurach (dawki 2,5, 5 i 10 mg/kg/dobę, odpowiadające 2-7-krotności dawki ludzkiej) nie stwierdzono działania rakotwórczego u myszy, natomiast u szczurów płci męskiej zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka wątrobowokomórkowego przy dawkach 5 i 10 mg/kg/dobę. Testy mutagenności in vitro i in vivo (m.in. na bakteriach Salmonella typhimurium, komórkach mysich i ludzkich limfocytach do stężenia 1000 µg/ml) wykazały brak działania mutagennego flukonazolu. Badania reprodukcyjne na szczurach potwierdziły brak wpływu na płodność przy dawkach doustnych do 20 mg/kg oraz pozajelitowych do 75 mg/kg.
dystocja, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, flukonazol, gruczolak wątrobowokomórkowy, kostnienie czaszki, limfocyt ludzki, nadliczbowe żebro, obumarcie zarodka, pochodne triazolu, poszerzenie miedniczki nerkowej, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.
Flutykazon propionian, stosowany w postaci wziewnej (Flixotide Dysk), wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu leku na płodność u ludzi, jednak badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność. W ciąży decyzja o terapii powinna uwzględniać potencjalne korzyści dla matki przewyższające ryzyko dla płodu, stosując najniższą skuteczną dawkę. Retrospektywne badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka dużych wad wrodzonych przy stosowaniu flutykazonu w pierwszym trymestrze, a działania teratogenne obserwowane u zwierząt występowały przy stężeniach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.
badanie epidemiologiczne retrospektywne, dawka terapeutyczna, dawka wziewna, działanie niepożądane, ekspozycja systemowa, Flixotide Dysk, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, kortykosteroid wziewny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, płodność, podanie podskórne, podawanie wziewne, profil bezpieczeństwa, rozszczep podniebienia, stężenie leku w osoczu, świadoma zgoda pacjenta - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lithium Carbonicum GSK 250 mg
Badania przedkliniczne wykazały, że toksyczność litu węglanu ujawnia się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co wskazuje na stosunkowo niskie ryzyko toksyczności przy prawidłowym dawkowaniu i monitorowaniu stężenia litu w surowicy. W modelach zwierzęcych LD50 dla chlorku litu wynosił 17 mmol/kg masy ciała (myszy, podanie dootrzewnowe). Istotna jest zależność między zawartością sodu w diecie a toksycznością litu – dieta niskosodowa zwiększała śmiertelność zarówno w toksyczności ostrej, jak i przewlekłej (dawka 12,5 mmol/kg masy ciała, 21 dni ekspozycji). Wyniki te podkreślają kluczową rolę gospodarki sodowej w bezpieczeństwie terapii litem oraz konieczność monitorowania elektrolitów u pacjentów, zwłaszcza przy dietach niskosodowych lub stanach zaburzających równowagę wodno-elektrolitową.
badanie karcynogenności, chlorek litu, cytrynian litu, dawka letalna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gospodarka sodowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, potencjał mutagenny, resorpcja płodu, równowaga elektrolitowa, rozszczep podniebienia, stężenie litu, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, węglan litu, zaburzenie kostnienia czaszki, zaburzenie rozwojowe płodu, zniekształcenie żebra - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hydrocortison VUAB 100 mg
Hydrocortison VUAB to preparat zawierający hydrokortyzon w postaci hydrokortyzonu sodu bursztynianu, stosowany do wstrzykiwań lub infuzji w dawce 100 mg proszku. W przypadku kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały potencjalne działanie teratogenne (rozszczep podniebienia), choć ich znaczenie kliniczne u ludzi jest niepewne. Preparat powinien być stosowany w ciąży tylko przy bezwzględnych wskazaniach, z uwzględnieniem ryzyka niewydolności kory nadnerczy u noworodka przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Hydrokortyzon przenika do mleka matki, dlatego stosowanie leku w okresie laktacji wymaga oceny korzyści i ryzyka, z możliwością czasowego wstrzymania karmienia lub monitorowania dziecka pod kątem działań niepożądanych.
alternatywna metoda leczenia, bezwzględne wskazania medyczne, działanie niepożądane kortykosteroidów, działanie teratogenne, hydrokortyzon, hydrokortyzon sodu bursztynian, kortykosteroid, laktacja, mleko kobiece, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, ograniczenie podaży sodu, preparat kortykosteroidowy, rozszczep podniebienia, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esotkaleno 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prednizonu obejmują ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję, potencjału genotoksycznego oraz działania rakotwórczego. W modelu szczurzym LD50 po jednorazowym podaniu wyniosła 240 mg/kg m.c. Toksyczność podostra i przewlekła ujawniła zmiany patologiczne: u szczurów dawka 33 mg/kg m.c. i.p. przez 7-14 dni powodowała uszkodzenia komórek wysp trzustkowych Langerhansa, u królików 2-3 mg/kg m.c./dobę przez 2-4 tygodnie wywoływała uszkodzenie wątroby, a u świnek morskich i psów dawki 0,5-5 mg/kg m.c. i 4 mg/kg m.c. przez kilka tygodni skutkowały martwicą mięśni. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów.
Prednizolon wykazuje działanie teratogenne w modelach zwierzęcych: u myszy, chomików i królików podawanie w okresie organogenezy powodowało rozszczep wargi i/lub podniebienia, a u szczurów anomalie czaszki, szczęki i języka oraz opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego. Długotrwałe stosowanie dużych dawek (30 mg/dobę przez ≥4 tygodnie) indukowało odwracalne zaburzenia spermatogenezy utrzymujące się przez kilka miesięcy po zakończeniu terapii. Wyniki te podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu prednizonu u kobiet w ciąży oraz monitorowania funkcji rozrodczych u mężczyzn podczas długotrwałej terapii.
anomalia czaszki, działanie histotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, LD50, martwica mięśni, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, prednizolon, prednizon, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, wyspy Langerhansa, wzrost wewnątrzmaciczny, zaburzenia spermatogenezy - Leksykon chorób i schorzeń
Obstrukcyjny bezdech senny u dzieci – Etiologia i przyczyny
Obstrukcyjny bezdech senny (OBS) u dzieci charakteryzuje się nawracającymi epizodami częściowej lub całkowitej niedrożności górnych dróg oddechowych podczas snu, co prowadzi do zaburzeń wentylacji i struktury snu oraz licznych zmian patofizjologicznych. Główną etiologią u dzieci w wieku 2-8 lat jest przerost migdałków podniebiennych i adenoidów, które w tym okresie osiągają największy stosunek wielkości do dróg oddechowych. Otyłość, szczególnie u nastolatków, stanowi istotny czynnik ryzyka, z występowaniem OBS u 36% dzieci otyłych, a nawet powyżej 60% przy nawykowym chrapaniu. Każdy wzrost BMI powyżej 50. percentyla zwiększa ryzyko OBS o około 10%. Dodatkowo, zaburzenia struktury twarzoczaszki (np. mikrognatia, retrognacja), choroby wpływające na napięcie mięśniowe (np. zespół Downa z OBS u 53-76% pacjentów), a także liczne zespoły genetyczne i czynniki zapalne (alergie, astma, refluks żołądkowo-przełykowy) mogą przyczyniać się do rozwoju OBS u dzieci.
achondroplazja, adenoidy, adenotonsillektomia, ADHD, alergiczny nieżyt nosa, anemia sierpowata, astma, choroba sercowo-naczyniowa, dystrofia mięśniowa, hipertonia, hipotonia, laryngomalacja, makroglosja, migdałek gardłowy, migdałek podniebienny, mikrognatia, mózgowe porażenie dziecięce, mukopolisacharydoza, niedoczynność tarczycy, niedrożność górnych dróg oddechowych, obstrukcyjny bezdech senny, przerost małżowin nosowych, przerost migdałków i adenoidów, przodozgryz, refluks żołądkowo-przełykowy, retrognacja, rozszczep podniebienia, skrzywienie przegrody nosowej, skurcz krtani, stan zapalny, tkanka limfatyczna, wada zgryzu, wcześniactwo, zaburzenie wzrostu, zespół Aperta, zespół Beckwitha-Wiedemanna, zespół Crouzona, zespół Downa, zespół Marfana, zespół Pradera-Williego, zespół Treachera-Collinsa, zwężenie światła dróg oddechowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunka), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządy rozrodcze żeńskie (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. W badaniach genotoksyczności sunitynib nie wykazywał mutagenności ani działania klastogennego in vivo, jednak in vitro obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego leku.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, in vitro, in vivo, kostnienie kręgów, limfocyt krwi obwodowej, martwica komórkowa, nadnercze, organogeneza, poliploidia, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianki, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik kanalików jąder, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fludrocortisone Adamed 0,1 mg
Stosowanie fludrokortyzonu (Fludrocortisone Adamed) u kobiet w ciąży wymaga szczegółowej oceny korzyści terapeutycznych względem potencjalnych ryzyk, takich jak zmniejszenie masy łożyska i niższa masa urodzeniowa noworodka, a także ryzyko zahamowania czynności kory nadnerczy u dziecka. Dane z badań na modelach zwierzęcych wskazują na możliwość wystąpienia wad rozwojowych, jednak ich bezpośrednie przełożenie na ludzi jest niepewne. W trakcie terapii konieczne jest indywidualne podejście, uwzględniające stan kliniczny pacjentki oraz dostępne alternatywy terapeutyczne, a także regularne monitorowanie stanu zdrowia matki i płodu.
antykoncepcja, ciąża, fludrokortyzon, fludrokortyzon octan, karmienie piersią, kortykosteroid, laktacja, niska masa urodzeniowa, płodność, przenikanie leku do mleka matki, rozszczep podniebienia, wada rozwojowa, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zmniejszenie masy łożyska, zniekształcenie szkieletu - Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności deksametazonu wykazały niską toksyczność ostrą, z LD50 po jednorazowym podaniu doustnym wynoszącym 16 g/kg u myszy i >3 g/kg u szczurów, a po podaniu podskórnym odpowiednio >700 mg/kg i około 120 mg/kg. Długotrwałe stosowanie dawek powyżej 1,5 mg/dobę wiąże się z typowymi działaniami niepożądanymi glikokortykosteroidów, w tym immunosupresją i zaburzeniami osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej. Badania miejscowego podawania kropli do oczu u królików wykazały działania ogólnoustrojowe charakterystyczne dla kortykosteroidów, jednak przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję kliniczną. Nie stwierdzono istotnych właściwości genotoksycznych, choć w testach in vitro i in vivo wykazano działanie klastogenne i indukcję siostrzanej wymiany chromatyd (SCE) w stężeniach 10-100 μg/ml, przekraczających dawki stosowane klinicznie. Brak jest danych dotyczących rakotwórczości, jednak glikokortykosteroidy mogą potencjalnie nasilać działanie rakotwórcze innych substancji.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie ototoksyczne, działanie rakotwórcze, hamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, immunosupresja hormonalna, martwica cewek nerkowych, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, potencjał genotoksyczny i rakotwórczy, przerost wątroby, przewidywane stężenie środowiskowe, resorpcja płodu, równowaga glikokortykosteroidowa, rozszczep podniebienia, siostrzana wymiana chromatyd, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wady ośrodkowego układu nerwowego, wpływ na rozrodczość, wydzielanie gonadotropin, zanik kory nadnerczy, zapalenie kłębuszków nerkowych