Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku BDS N

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa budezonidu, substancji czynnej zawartej w produktach BDS N stosowanych w nebulizacji, obejmują analizę toksyczności po wielokrotnym podaniu, potencjału mutagennego i rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. Dane te stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem do praktyki klinicznej.¹

Toksyczność podostra i przewlekła

W badaniach toksyczności długoterminowej budezonid podawany był psom i szczurom w postaci inhalacji przez okres 12 miesięcy. Istotnym jest fakt, że nawet przy zastosowaniu dawek 10-40 krotnie przewyższających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, nie zaobserwowano objawów toksyczności miejscowej w obrębie dróg oddechowych badanych zwierząt. Wskazuje to na dobry profil bezpieczeństwa budezonidu w odniesieniu do lokalnego działania w układzie oddechowym, co ma szczególne znaczenie przy przewlekłym stosowaniu leku w postaci inhalacji.²

Potencjał mutagenny i rakotwórczy

Badania potencjału rakotwórczego budezonidu dostarczyły złożonych wyników, które wymagały dodatkowej weryfikacji. Wstępne obserwacje wskazujące na zwiększoną częstość występowania glejaków mózgu u samców szczurów nie zostały potwierdzone w następnych badaniach. W powtórnym badaniu rakotwórczości nie wykazano różnic w częstości występowania glejaków pomiędzy grupami otrzymującymi substancje aktywne (budezonid, prednizolon, acetonid triamcynolonu) a grupami kontrolnymi.³

Natomiast w odniesieniu do zmian w wątrobie, pierwotne nowotwory wątrobowokomórkowe zaobserwowane u samców szczurów w pierwszym badaniu rakotwórczości zostały potwierdzone w podobnym zakresie w powtórnym badaniu. Co istotne, podobne zmiany wystąpiły również w badaniach innych glikokortykosteroidów. Sugeruje to, że obserwowane zmiany wątrobowe najprawdopodobniej związane są z mechanizmem receptorowym i stanowią efekt klasowy dla tej grupy leków.⁴

Należy podkreślić, że pomimo obserwacji tych zmian w modelach zwierzęcych, dotychczas nie zaobserwowano podobnego działania rakotwórczego u ludzi stosujących budezonid. Ta rozbieżność może wynikać z różnic międzygatunkowych w metabolizmie glikokortykosteroidów oraz z odmiennej ekspozycji tkankowej przy stosowaniu klinicznym.⁵

Toksyczny wpływ na reprodukcję

W badaniach wpływu na reprodukcję przeprowadzonych na modelach zwierzęcych wykazano, że podawanie kortykosteroidów, w tym budezonidu, może wywoływać wady rozwojowe. Wśród zaobserwowanych nieprawidłowości wymienia się:⁶

• Rozszczepienie podniebienia
• Deformacje kośćca

Warto zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji dla ludzi nie zostało w pełni wyjaśnione. W badaniach na gryzoniach budezonid wykazywał działania teratogenne charakterystyczne dla innych glikokortykosteroidów, jednak istotną obserwacją jest fakt, że w porównaniu z innymi kortykosteroidami stosowanymi miejscowo, efekty teratogenne budezonidu były mniej nasilone. Wskazuje to na potencjalnie korzystniejszy profil bezpieczeństwa budezonidu w odniesieniu do stosowania w okresie ciąży w porównaniu z innymi lekami z tej grupy, choć nadal wymaga to zachowania ostrożności w praktyce klinicznej.⁷