Przedawkowanie
BDS N 0,125 mg/ml

Przedawkowanie budezonidu, głównego składnika produktu BDS N, może prowadzić do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, skutkującego obniżeniem stężenia kortyzolu i potencjalną niewydolnością nadnerczy. Krótkotrwałe przedawkowanie zwykle nie wymaga interwencji, gdyż funkcja osi powraca samoistnie w ciągu 1–2 dni. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może wywołać zanik kory nadnerczy, objawiający się klinicznymi i laboratoryjnymi cechami działania glikokortykosteroidów oraz zaburzeniem adaptacji do stresu, co zwiększa ryzyko poważnych powikłań. W produkcie BDS N obecny jest disodu edetynian (0,1 mg/ml), który w stężeniach powyżej 1,2 mg/ml może indukować skurcz oskrzeli, manifestujący się dusznością i świszczącym oddechem, co stanowi dodatkowe zagrożenie przy przedawkowaniu.

Przedawkowanie budezonidu w zawiesinie do nebulizacji

Przedawkowanie budezonidu, substancji czynnej zawartej w produkcie BDS N, może prowadzić do szeregu konsekwencji klinicznych, choć ostre przedawkowanie, nawet w przypadku zastosowania dużych dawek, zwykle nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Pomimo tego, należy znać potencjalne zagrożenia związane z przedawkowaniem tego glikokortykosteroidu wziewnego oraz właściwe postępowanie w takich sytuacjach.1

Objawy przedawkowania budezonidu

Przedawkowanie budezonidu może powodować różne objawy w zależności od tego, czy ma charakter krótkotrwały czy długotrwały. W przypadku krótkotrwałego przedawkowania głównym objawem jest zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do przejściowej niewydolności nadnerczy.2

Długotrwałe stosowanie bardzo dużych dawek budezonidu może spowodować poważniejsze konsekwencje, w tym zanik kory nadnerczy. W takich przypadkach można wykryć kliniczne i laboratoryjne oznaki działania glikokortykosteroidów. Jednym z najbardziej niebezpiecznych następstw jest zaburzenie adaptacji organizmu do sytuacji stresowych, co może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta.3

Należy również zwrócić uwagę na obecność disodu edetynianu w produkcie BDS N w stężeniu 0,1 mg/ml. Substancja ta w stężeniach przekraczających 1,2 mg/ml może wywoływać skurcz oskrzeli, co stanowi dodatkowe ryzyko w przypadku przedawkowania produktu.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku ostrego przedawkowania budezonidu zwykle nie ma konieczności podejmowania szczególnych działań doraźnych. Jeśli przedawkowanie miało charakter przewlekły, a pacjent kontynuuje leczenie wziewne za pomocą produktu BDS N w zalecanych dawkach, prawidłowa czynność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza powinna powrócić samoistnie w ciągu 1–2 dni.5

W sytuacjach stresowych u pacjenta, który przedawkował budezonid, może być wymagana tzw. „osłona kortykosteroidowa„, polegająca np. na podaniu dużej dawki hydrokortyzonu. Jest to szczególnie istotne, gdy funkcja nadnerczy jest upośledzona i organizm nie może wytworzyć wystarczającej ilości kortyzolu w odpowiedzi na stres.6

W przypadku stwierdzenia zaniku kory nadnerczy, należy uznać, że stan kliniczny pacjenta zależy od podawanych steroidów. W takiej sytuacji konieczne jest zastosowanie odpowiedniej dawki podtrzymującej kortykosteroidu o działaniu ogólnoustrojowym, aby zapobiec potencjalnie zagrażającej życiu niewydolności nadnerczy.7

Objawy przedawkowania budezonidu – klasyfikacja

Rodzaj przedawkowania Objawy kliniczne Mechanizm Postępowanie
Przedawkowanie krótkotrwałe
  • Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
  • Obniżone stężenie kortyzolu we krwi
  • Niewydolność nadnerczy (w ciężkich przypadkach)
Supresja endogennej produkcji kortyzolu poprzez ujemne sprzężenie zwrotne
  • Zazwyczaj brak konieczności interwencji
  • Samoistny powrót funkcji osi w ciągu 1-2 dni
Przedawkowanie długotrwałe (przewlekłe)
  • Zanik kory nadnerczy
  • Ogólnoustrojowe działania glikokortykosteroidów
  • Zaburzenie adaptacji do stresu
  • Zwiększona podatność na infekcje
Długotrwała supresja osi prowadząca do atrofii kory nadnerczy
  • „Osłona kortykosteroidowa” w sytuacjach stresowych
  • Podanie dużej dawki hydrokortyzonu
  • Dawka podtrzymująca kortykosteroidu ogólnoustrojowego
Skurcz oskrzeli wywołany disodu edetynianem
  • Nagły skurcz oskrzeli
  • Duszność
  • Świszczący oddech
Działanie disodu edetynianu w stężeniu >1,2 mg/ml

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu budezonidu powinno obejmować ocenę funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, w tym pomiar stężenia kortyzolu w surowicy krwi. W przypadku przewlekłego przedawkowania i podejrzenia zaniku kory nadnerczy wskazane może być wykonanie testu stymulacji z ACTH (synactenem) w celu określenia stopnia niewydolności nadnerczy.8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl