Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gebetil (0,64 mg + 1 mg)/g

W ocenie przedklinicznej bezpieczeństwa produktu leczniczego Gebetil, zawierającego betametazon dipropionian (0,64 mg/g, odpowiadający 0,5 mg betametazonu) oraz gentamycynę siarczan (1,67 mg/g, odpowiadający 1 mg gentamycyny), stwierdzono, że betametazon dipropionian nie wykazuje istotnej toksyczności ostrej u ludzi, natomiast gentamycyna, typowa dla aminoglikozydów, posiada potencjał oto- i nefrotoksyczny. Przewlekłe podawanie betametazonu wiązało się z objawami przedawkowania charakterystycznymi dla glikokortykosteroidów, takimi jak hiperglikemia, hiperlipidemia, limfopenia, supresja szpiku kostnego oraz zanikowe zmiany w śledzionie, grasicy i nadnerczach, a także zahamowanie przyrostu masy ciała. Gentamycyna wykazała toksyczność przewlekłą koncentrującą się na uszkodzeniach słuchu i nerek, jednak bez wykazanego działania mutagennego w testach in vitro.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Gebetil

W ramach oceny przedklinicznej bezpieczeństwa produktu leczniczego Gebetil, zawierającego betametazonu dipropionian (0,64 mg/g, co odpowiada 0,5 mg betametazonu) oraz gentamycynę (1 mg/g w postaci 1,67 mg gentamycyny siarczanu), przeprowadzono szereg badań, które dostarczyły istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa obu substancji czynnych. Przedstawione poniżej dane opierają się na wynikach badań toksyczności ostrej, przewlekłej, mutagenności oraz wpływu na reprodukcję.1

Toksyczność ostra

Konwencjonalne badania toksyczności ostrej betametazonu dipropionianu nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Natomiast należy zwrócić uwagę, że gentamycyna, podobnie jak wszystkie antybiotyki aminoglikozydowe, wykazuje potencjalne działanie oto- i nefrotoksyczne.2

Toksyczność przewlekła

Badania dotyczące toksyczności przewlekłej i subchronicznej dla betametazonu dipropionianu wykazały objawy przedawkowania typowe dla glikokortykosteroidów, które były zależne od zastosowanej dawki. Efekty te obserwowano zarówno po podaniu doustnym, jak i miejscowym na skórę. Do najważniejszych objawów należały:

  • Zwiększenie stężenia glukozy we krwi
  • Podwyższone stężenie cholesterolu w surowicy
  • Zmniejszenie liczby limfocytów we krwi obwodowej
  • Zahamowanie czynności szpiku kostnego
  • Zanikowe zmiany w narządach:
    • Śledziona
    • Grasica
    • Nadnercza
  • Zmniejszenie przyrostu masy ciała

W przypadku gentamycyny siarczanu dostępnych jest wiele danych dotyczących toksyczności podostrej i przewlekłej, koncentrujących się głównie na skutkach ogólnoustrojowych. Podobnie jak wszystkie antybiotyki aminoglikozydowe, gentamycyna wykazuje potencjalne działanie ototoksyczne (uszkodzenie słuchu) i nefrotoksyczne (uszkodzenie nerek). Wcześniejsze testy in vitro nie wykazały jednak klinicznie istotnego potencjału genotoksycznego gentamycyny.3

Mutagenność i potencjał rakotwórczy

Przeprowadzone badania nie wykazały działania mutagennego ani dla gentamycyny, ani dla glikokortykosteroidów. Nie wykonano jednak długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy tych substancji.4

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Betametazonu dipropionian w badaniach na zwierzętach wykazywał działanie teratogenne, które objawiało się następującymi zaburzeniami:

  • Rozszczep podniebienia
  • Wady szkieletu
  • Masa ciała poniżej normy
  • Obumieranie zarodków

Nie przeprowadzono kompleksowych badań oceniających toksyczność około- i pourodzeniową betametazonu dipropionianu ani jego wpływu na płodność.5

Gentamycyna wykazała przezłożyskowe działanie toksyczne na nerki u szczurów po podaniu domięśniowym bardzo dużych dawek (75 mg/kg masy ciała) w różnych okresach ciąży. U świnek morskich codzienne domięśniowe podawanie gentamycyny w dawce 4 mg/kg mc. od 48. do 54. dnia ciąży prowadziło do przemijającej przezłożyskowej toksyczności nerkowej. Istotną informacją jest również fakt, że inne antybiotyki aminoglikozydowe mogą potencjalnie prowadzić do uszkodzenia ucha wewnętrznego u płodu.6

Substancja czynna Toksyczność ostra Toksyczność przewlekła Mutagenność Wpływ na reprodukcję
Betametazonu dipropionian
(0,64 mg/g)
Brak szczególnego zagrożenia dla człowieka Objawy przedawkowania zależne od dawki, m.in.: podwyższone stężenie glukozy i cholesterolu, zmniejszenie liczby limfocytów, zanikowe zmiany w narządach Brak działania mutagennego Działanie teratogenne (rozszczep podniebienia, wady szkieletu, obniżona masa ciała, obumieranie zarodków)
Gentamycyna siarczan
(1,67 mg/g)
Potencjalne działanie oto- i nefrotoksyczne Potencjalna oto- i nefrotoksyczność Brak działania mutagennego Przezłożyskowe działanie toksyczne na nerki przy dużych dawkach; potencjalne uszkodzenie ucha wewnętrznego u płodu
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl