Właściwości farmakokinetyczne
Gebetil (0,64 mg + 1 mg)/g

Produkt leczniczy Gebetil w postaci kremu zawiera 0,64 mg betametazonu dipropionianu (0,5 mg betametazonu) oraz 1 mg gentamycyny (1,67 mg gentamycyny siarczanu) na gram preparatu. Betametazon dipropionian, jako glikokortykosteroid stosowany miejscowo, wykazuje farmakokinetykę podobną do podawanych ogólnoustrojowo kortykosteroidów, z wchłanianiem przez skórę zależnym od podłoża, stanu skóry oraz stosowania opatrunków okluzyjnych. W badaniach klinicznych u pacjentów z łuszczycą i atopowym zapaleniem skóry odnotowano przemijające obniżenie stężenia kortyzolu w osoczu przy stosowaniu >60 g kremu na dobę przez 4 tygodnie. Gentamycyna, aminoglikozyd o charakterystycznej dwufazowej kinetyce eliminacji (okres półtrwania 2 godziny w fazie wczesnej i 100-150 godzin w fazie późnej), jest wchłaniana przez skórę w różnym stopniu: około 2% z kremu i 0,5% z maści na nieuszkodzonej skórze, a znacznie więcej w przypadku ran i oparzeń, co może prowadzić do stężeń w surowicy do 1 μg/mL przy standardowym stosowaniu i do 4,3 μg/mL przy oparzeniach.

Właściwości farmakokinetyczne leku Gebetil

Produkt leczniczy Gebetil w postaci kremu, zawierający w swoim składzie 0,64 mg betametazonu dipropionianu (co odpowiada 0,5 mg betametazonu) oraz 1 mg gentamycyny (w postaci 1,67 mg gentamycyny siarczanu) w każdym gramie preparatu, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym wynikającym z obecności dwóch substancji czynnych: glikokortykosteroidu oraz antybiotyku aminoglikozydowego.1

Wchłanianie

Farmakokinetyka glikokortykosteroidów stosowanych miejscowo po wchłonięciu przez skórę jest podobna do farmakokinetyki glikokortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo.2

Wchłanianie betametazonu

Stopień przezskórnego wchłaniania betametazonu dipropionianu zależy od wielu różnych czynników, takich jak:

  • podłoże produktu leczniczego
  • stan skóry
  • stosowanie opatrunków okluzyjnych

Kortykosteroidy stosowane miejscowo są wchłaniane przez normalną, nieuszkodzoną skórę, jednak stan zapalny skóry i (lub) inne choroby skóry mogą znacząco zwiększać wchłanianie przezskórne. Warto podkreślić, że szczególnie opatrunki okluzyjne intensyfikują przezskórne wchłanianie miejscowych kortykosteroidów.3

W przeprowadzonych badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z łuszczycą lub wypryskiem atopowym zaobserwowano przemijające zmniejszenie stężenia kortyzolu w osoczu, ale tylko po podaniu ponad 60 g kremu zawierającego gentamycynę i betametazon na dobę, podczas stosowania na duże powierzchnie ciała przez okres 4 tygodni.4

Wchłanianie gentamycyny

Metabolizm antybiotyków stosowanych miejscowo po wchłonięciu przez skórę zasadniczo przebiega według tego samego schematu, jak w przypadku antybiotyków podawanych pozajelitowo.5

Po domięśniowym podaniu 1 mg gentamycyny na kg masy ciała, średnie maksymalne stężenie gentamycyny w osoczu wynosi 3,5-6,4 mg/L i jest osiągane po 30-60 minutach. Okres półtrwania gentamycyny wykazuje charakterystyczną dwufazowość – wynosi około 2 godzin podczas pierwszych 8-12 godzin, po czym gentamycyna jest powoli uwalniana z głębokich kompartmentów z wydłużonym okresem półtrwania wynoszącym 100-150 godzin.6

Wchłanianie gentamycyny przez skórę jest zróżnicowane w zależności od stanu skóry oraz postaci farmaceutycznej:

  • Przez nieuszkodzoną skórę szybkość wchłaniania gentamycyny wynosi około 2% nałożonej ilości z 0,1% kremu i około 0,5% z 0,1% maści
  • W przypadku ran, średnio 6,9 μg gentamycyny jest wchłaniane na cm² powierzchni rany z kremu i 1,5 μg – z maści

Wchłonięte ilości substancji czynnej mogą prowadzić do stężeń w surowicy dochodzących do 1 μg/mL, co odpowiada około 10% minimalnego stężenia toksycznego. W przypadku oparzeń, po miejscowym leczeniu gentamycyną stwierdzono znacznie wyższe stężenia w surowicy, wynoszące od 3 do 4,3 μg/mL.7

Dystrybucja, metabolizm, eliminacja

Betametazon – dystrybucja, metabolizm, eliminacja

Glikokortykosteroidy, w tym betametazon, charakteryzują się zróżnicowanym stopniem wiązania z białkami osocza. Metabolizowane są głównie w wątrobie, a następnie wydalane przez nerki. Badania na gryzoniach, którym podawano betametazonu dipropionian dożylnie, wykazały, że substancja ta i jej metabolity są wydalane z kałem. Proces metaboliczny obejmuje przemianę w wątrobie i wydalanie z żółcią. Głównymi metabolitami betametazonu dipropionianu są betametazonu 17-propionian i 6β-hydroksybetametazonu 17-propionian.8

Gentamycyna – eliminacja

Gentamycyna jest wydalana wyłącznie przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego. Charakterystyczną cechą jej eliminacji jest fakt, że antybiotyk jest wydalany w niezmienionej i biologicznie aktywnej postaci.9

Parametr Betametazonu dipropionian Gentamycyny siarczan
Wchłanianie przez skórę Zależy od podłoża, stanu skóry i okluzji ~2% z kremu, ~0,5% z maści (nieuszkodzona skóra)
Czynniki zwiększające wchłanianie Stan zapalny skóry, opatrunki okluzyjne Uszkodzenia skóry, rany, oparzenia
Efekty systemowe Możliwe przemijające zmniejszenie kortyzolu przy dużych dawkach Możliwe stężenie do 1 μg/mL przy normalnym stosowaniu, do 4,3 μg/mL przy oparzeniach
Metabolizm Wątrobowy Brak znaczącego metabolizmu
Eliminacja Głównie z kałem (via żółć) Wyłącznie przez nerki w niezmienionej postaci
Okres półtrwania Brak szczegółowych danych 2 godz. (faza wczesna), 100-150 godz. (faza późna)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl