CYP3A4
CYP3A4 to najważniejszy izoenzym cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% stosowanych obecnie leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie oraz błonie śluzowej jelita cienkiego, gdzie uczestniczy w pierwszej fazie biotransformacji ksenobiotyków.
Aktywność CYP3A4 charakteryzuje się dużą zmiennością międzyosobniczą, co wpływa na indywidualne różnice w metabolizmie leków. Czynniki takie jak polimorfizmy genetyczne, wiek, płeć, choroby wątroby oraz interakcje lekowe mogą znacząco modyfikować funkcję tego enzymu, prowadząc do zmian w stężeniach leków w osoczu.
Szczególnie istotne w praktyce klinicznej są interakcje lekowe na poziomie CYP3A4. Inhibitory enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą prowadzić do zwiększenia stężenia substratów i nasilenia działań niepożądanych, podczas gdy induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) obniżają stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, zmniejszając ich skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluxazol
Flukonazol, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg w postaci kapsułek twardych (lek Fluxazol), wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, zaburzeniami czynności wątroby oraz niewydolnością kory nadnerczy. Lek wykazuje ograniczoną skuteczność w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy (odsetek wyleczeń <20%) oraz w przypadku głębokich grzybic endemicznych i kryptokokozy pozamózgowej, gdzie dane kliniczne są niewystarczające do precyzyjnego dawkowania. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, która może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, a także obserwacja objawów takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka. Flukonazol może wydłużać odstęp QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami mięśnia sercowego, zaburzeniami elektrolitowymi oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na rytm serca.
astenia, azole przeciwgrzybicze, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, flukonazol, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, hepatotoksyczność, histoplazmoza, jadłowstręt, kandydoza, kryptokokoza płuc, kryptokokoza pozamózgowa, leczenie przeciwgrzybicze, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, nudności, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma 50 mg + 850 mg
Badanie biorównoważności wykazało, że produkt zawierający sytagliptynę/metforminę jest farmakokinetycznie równoważny z podawaniem oddzielnych tabletek fosforanu sytagliptyny i chlorowodorku metforminy. Sytagliptyna po podaniu doustnym 100 mg osiąga Tmax w 1-4 godziny, z AUC 8,52 µM•h i Cmax 950 nM, a jej biodostępność wynosi około 87%. Posiłki bogate w tłuszcze nie wpływają na farmakokinetykę sytagliptyny. Lek jest głównie wydalany z moczem (79% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnej indukcji lub inhibicji izoenzymów CYP. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek AUC sytagliptyny wzrasta do 4-krotnie w ciężkich przypadkach, co wymaga uwagi klinicznej, natomiast u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami nie jest konieczne dostosowanie dawki. Wątroba w stopniu łagodnym do umiarkowanego nie wymaga korekty dawkowania, a wiek, płeć, rasa i BMI nie wpływają istotnie na farmakokinetykę.
AUC, biodostępność, BMI, chlorowodorek metforminy, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, DPP-4, fosforan sytagliptyny, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, izoenzymy CYP, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, OAT1, objętość dystrybucji, OCT2, okres półtrwania, PEPT1/2, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, Tmax, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Eslikarbazepina – Interakcje
Octan eslikarbazepiny jest prolekiem, który ulega przekształceniu do aktywnego metabolitu – eslikarbazepiny, eliminowanego głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym. W badaniach in vivo wykazano, że eslikarbazepina indukuje enzymy CYP3A4 oraz UDP-glukuronylotransferazy, co prowadzi do zwiększonego metabolizmu leków metabolizowanych tymi szlakami, np. symwastatyny (zmniejszenie ekspozycji o 50%) czy doustnych środków antykoncepcyjnych (obniżenie stężeń lewonorgestrelu o 37% i etynyloestradiolu o 42%). Indukcja enzymatyczna rozwija się stopniowo i może trwać 2-3 tygodnie po zmianie dawki lub rozpoczęciu/przerwaniu terapii. Eslikarbazepina wykazuje także działanie hamujące CYP2C19, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, np. fenytoiny (wzrost o 31-35%), jednocześnie zmniejszając własne stężenia o 31-33% wskutek indukcji glukuronidacji. W przypadku ko-terapii z karbamazepiną (400 mg x2/d) obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na eslikarbazepinę o 32%, co może wymagać dostosowania dawki. Równoczesne stosowanie okskarbazepiny jest niewskazane ze względu na ryzyko nadmiernego narażenia na metabolity obu leków.
CYP2C19, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym wątrobowy, epoksyd karbamazepiny, eslikarbazepina, etynyloestradiol, fenytoina, glikoproteina p, indukcja CYP3A4, indukcja glukuronidacji, inhibitor MAO, inhibitor oksydazy monoaminowej, INR, interakcja międzylekowa, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lewonorgestrel, octan eslikarbazepiny, okskarbazepina, R-warfaryna, rozuwastatyna, S-warfaryna, sprzęganie z kwasem glukuronowym, symwastatyna, topiramat, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, UDP-glukuronylo-transferaza, walproinian, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Citabax 40 40 mg
Cytalopram wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych skutków klinicznych. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami MAO (selegilina, moklobemid, linezolid), które mogą wywołać zespół serotoninowy objawiający się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami klonicznymi i hipertermią, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Ponadto, cytalopram w połączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, pimozyd, leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki) zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca; szczególnie pimozyd powoduje wzrost AUC i Cmax oraz wydłużenie QTc o około 10 ms, co wyklucza ich łączne stosowanie. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (tramadol, sumatryptan, tryptany) oraz z litem i tryptofanem mogą nasilać działanie serotoninergiczne i ryzyko zespołu serotoninowego, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie stężenia litu. Preparaty z dziurawca zwyczajnego mogą nasilać działania niepożądane cytalopramu, a leki wpływające na układ krzepnięcia (NLPZ, ASA, dipyrydamol, tyklopidyna) zwiększają ryzyko krwawień.
agonista receptora serotoninowego, amitryptylina, astemizol, AUC, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, glikoproteina p, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, imipramina, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klomipramina, klozapina, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, lewopromazyna, linezolid, mefenytoina, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, NLPZ, nortryptylina, odstęp QT, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, sparteina, środek przeciwbakteryjny, sumatryptan, teofilina, terapia elektrowstrząsowa, tiorydazyna, tramadol, triazolam, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, warfaryna, wydłużenie QTc, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia - Leksykon leków
Interakcje leku – Nexpram 20 mg
Escytalopram (Nexpram), jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając przerw 14 dni po odstawieniu inhibitora MAO i 7 dni po escytalopramie. Podobne ryzyko dotyczy odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych (linezolid), gdzie konieczna jest ścisła kontrola kliniczna. Escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, antybiotyki jak sparfloksacyna, moksyfloksacyna) ze względu na zwiększone ryzyko arytmii. Ponadto, współstosowanie z lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany) oraz obniżającymi próg drgawkowy wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z dziurawcem oraz zachowanie szczególnej uwagi przy łączeniu z lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ ze względu na ryzyko krwawień.
bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, demetylowany escytalopram, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej – Interakcje
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej (Menthae piperitae aetheroleum) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście stosowania leków przeciwzakrzepowych, miejscowych środków znieczulających oraz alkoholu etylowego. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie olejku z warfaryną i innymi antykoagulantami, co może prowadzić do nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień. Ponadto, olejek może nasilać miejscowe działanie znieczulające, co w połączeniu z innymi lekami miejscowo znieczulającymi zwiększa ryzyko działań niepożądanych na błonach śluzowych jamy ustnej. Alkohol etylowy może z kolei potęgować miejscowe działanie drażniące olejku oraz zwiększać jego wchłanianie, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami wątroby, biorąc pod uwagę metabolizm mentolu i alkoholu w tym narządzie.
alkohol etylowy, błona śluzowa jamy ustnej, choroba wątroby, CYP3A4, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, działanie znieczulające, indeks terapeutyczny, inhibitor pompy protonowej, interakcja z alkoholem, interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, kwas żołądkowy, lek przeciwzakrzepowy, Matricariae aetheroleum, Menthae piperitae aetheroleum, mentol, miejscowy środek znieczulający, olejek eteryczny z mięty pieprzowej, olejek rumianku, ryzyko krwawień, warfaryna, wywiad lekowy - Leksykon substancji czynnych
Ambrysentan – Interakcje
Ambrysentan wykazuje ograniczony potencjał interakcji farmakokinetycznych, nie indukując ani nie hamując enzymów metabolizujących leki fazy I i II w stężeniach klinicznie istotnych. Najważniejszą interakcją jest podwójne zwiększenie ekspozycji na ambrysentan podczas jednoczesnego stosowania z cyklosporyną A, co wymaga redukcji dawki ambrysentanu do 5 mg raz na dobę u dorosłych i dzieci ≥50 kg oraz do 2,5 mg u dzieci o masie ciała 20–<50 kg. Interakcja z ryfampicyną powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrysentan po początkowych dawkach, ustępujące do 8. dnia terapii, co wymaga monitorowania pacjentów. Brak istotnych zmian farmakokinetycznych obserwowano przy jednoczesnym stosowaniu ambrysentanu z inhibitorami fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, noretindron), warfaryną oraz ketokonazolem, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania tych leków.
ambrysentan, cyklosporyna A, CYP3A4, czas protrombinowy, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, efekt wazodylatacyjny, etynyloestradiol, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, INR, ketokonazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwprątkowy, lek przeciwzakrzepowy, noretindron, prostanoidy, rozpuszczalny stymulator cyklazy guanylowej, ryfampicyna, syldenafil, tadalafil, tętnicze nadciśnienie płucne, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Mifomet 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Mifomet, zawierający sytagliptynę (50 mg dwa razy na dobę) oraz metforminę (1000 mg dwa razy na dobę), nie wykazuje istotnych zmian farmakokinetycznych przy jednoczesnym podawaniu tych substancji u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jednakże, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, spożywanie alkoholu jest przeciwwskazane, szczególnie w stanach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby. Przed badaniami obrazowymi z użyciem jodowych środków kontrastowych należy przerwać stosowanie Mifometu, a wznowienie terapii możliwe jest nie wcześniej niż po 48 godzinach, po ocenie i potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek. Leki takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe mogą pogarszać czynność nerek i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek podczas ich stosowania z Mifometem.
agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych, antagoniści receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cymetydyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, diuretyki, glikokortykosteroidy, glikoproteina p, inhibitor ACE, inhibitory konwertazy angiotensyny, izoenzymy CYP450, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, metformina, niesteroidowe leki przeciwzapalne, schyłkowa niewydolność nerek, selektywne inhibitory COX-2, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, transporter kationów organicznych 2, transporter usuwania wielu leków i toksyn, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Genoptim 10 mg
Escytalopram wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO, moklobemidem oraz linezolidem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Również jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki i leki przeciwhistaminowe) jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka arytmii. Ostrożność wymaga kojarzenie escytalopramu z selegiliną, lekami serotoninergicznymi (tramadol, tryptany), lekami obniżającymi próg drgawkowy, litem, tryptofanem, preparatami z dziurawca oraz lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ, ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych, w tym ryzyko krwawień i drgawek. Spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem jest niezalecane ze względu na nasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do zaburzeń koordynacji, sedacji i obniżenia zdolności poznawczych.
arytmia złośliwa, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, fenotiazyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, klomipramina, lanzoprazol, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy, linezolid, meflochina, metoprolol, moklobemid, NLPZ, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pimozyd, propafenon, rysperydon, selegilina, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, tryptan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Cinacalcet Accord 30 mg
Cynakalcet, substancja czynna produktu Cinacalcet Accord, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z etelkalcetydem ze względu na bardzo wysokie ryzyko hipokalcemii. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 200 mg 2 razy/dobę) mogą podwoić stężenie cynakalcetu, co wymaga dostosowania dawki, podobnie jak induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) mogą obniżać jego stężenie. Palenie tytoniu zwiększa klirens cynakalcetu o 36-38% przez indukcję CYP1A2, co również może wymagać korekty dawkowania. Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu ekspozycji na leki metabolizowane przez ten enzym, takie jak dezypramina (3,6-krotny wzrost) i dekstrometorfan (11-krotny wzrost AUC), co wymaga szczególnej ostrożności i dostosowania dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym (np. flekainid, propafenon, metoprolol).
cyklosporyna, cynakalcet, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cyprofloksacyna, dekstrometorfan, dezypramina, etelkalcetyd, flekainid, fluwoksamina, hipokalcemia, itrakonazol, ketokonazol, klomipramina, lek immunosupresyjny, lek trójpierścieniowy, metoprolol, midazolam, nortryptylina, osteoporoza, pantoprazol, propafenon, ryfampicyna, rytonawir, sewelamer, takrolimus, telitromycyna, warfaryna, węglan wapnia, worykonazol, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon leków
Interakcje leku – Taclar 500 mg
Klarytromycyna, jako inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak astemizol, cyzapryd, pimozyd i terfenadyna, których jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko torsade de pointes. Ponadto, klarytromycyna nasila toksyczność kolchicyny, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek, co może prowadzić do zgonu. Należy również unikać stosowania u pacjentów z hipokaliemią oraz monitorować elektrolity u osób przyjmujących diuretyki pętlowe i tiazydowe. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4, co wymaga monitorowania stężenia tych leków i ewentualnej korekty dawki.
antybiotyk makrolidowy, antybiotykowrażliwość, bradykardia, choroba tętnic wieńcowych, CYP3A4, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, farmakokinetyka, hipokaliemia, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, klarytromycyna, niewydolność nerek, niewydolność serca, odstęp QT, oporność krzyżowa, pozaszpitalne zapalenie płuc, repolaryzacja serca, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, substrat CYP3A4, szpitalne zapalenie płuc, toksyczność kolchicyny, torsade de pointes, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca, zakażenie skóry i tkanek miękkich - Leksykon leków
Interakcje leku – Soolantra 10 mg/g
Iwermektyna, będąca substancją czynną kremu Soolantra 10 mg/g, jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co stanowi podstawę potencjalnych interakcji lekowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna), które mogą znacząco zwiększyć stężenie iwermektyny w osoczu, podnosząc ryzyko działań niepożądanych. Umiarkowane inhibitory (flukonazol, werapamil) również mogą podnosić ekspozycję na lek, choć w mniejszym stopniu, natomiast induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność terapeutyczną poprzez przyspieszenie metabolizmu. Brak dedykowanych badań interakcji dla postaci miejscowej wymaga ostrożności, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub przy uszkodzonej barierze naskórkowej, gdyż wchłanianie systemowe może być istotne.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja leku w osoczu, fenytoina, flukonazol, glikol propylenowy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, krem Soolantra, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, telitromycyna, terapia skojarzona, umiarkowany inhibitor CYP3A4 - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Erlis 5 mg
Tadalafil, substancja czynna leku Erlis (5 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Bezwzględna dostępność biologiczna nie została jednoznacznie określona, jednak obecność pokarmu oraz pora podania nie wpływają istotnie na farmakokinetykę leku. Tadalafil wykazuje dużą objętość dystrybucji (~63 l) i silne wiązanie z białkami osocza (94%), które nie ulega zmianie w niewydolności nerek. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a główny metabolit, glukuronian metylokatecholu, jest klinicznie nieaktywny. Klirens leku u zdrowych osób wynosi 2,5 l/godzinę, a okres półtrwania (t1/2) to około 17,5 godziny. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) i moczem (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5-20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę.
biotransformacja tadalafilu, cukrzyca, CYP3A4, dystrybucja tadalafilu, farmakokinetyka tadalafilu, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym 3A4 cytochromu P450, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametr farmakokinetyczny, PDE5, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny tadalafilu, tadalafil, wchłanianie tadalafilu, zaburzenie erekcji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Landulosin 0,5 mg + 0,4 mg
Landulosin to preparat zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (0,367 mg tamsulosyny) w formie kapsułek twardych o zmodyfikowanym uwalnianiu. Dutasteryd charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,5%), dużą objętością dystrybucji (300-500 l) oraz długim okresem półtrwania w stanie stacjonarnym wynoszącym 3-5 tygodni. Maksymalne stężenie w surowicy osiąga w ciągu 1-3 godzin, a stan stacjonarny po 6 miesiącach stosowania dawki 0,5 mg/dobę. Tamsulosyna wykazuje niemal całkowitą biodostępność, wiąże się w około 99% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 0,2 l/kg oraz okres półtrwania około 13 godzin w stanie stacjonarnym. Po posiłku Cmax tamsulosyny zmniejsza się o 30%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku zawsze po tym samym posiłku, aby zapewnić stabilną farmakokinetykę. Dutasteryd nie wykazuje istotnych zmian farmakokinetycznych pod wpływem posiłku.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie biorównoważności, białka osocza krwi, biodostępność, biokonwersja, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P-450, dutasteryd, dysfagia, enancjomeryczna biokonwersja, farmakokinetyka dutasterydu, izoenzym CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wewnętrzny, maksymalne stężenie w surowicy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, sprzężenie z glukuronidem, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, tamsulosyny chlorowodorek, upośledzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon substancji czynnych
Tadalafil – Interakcje
Tadalafil, jako selektywny inhibitor fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę zwiększa AUC tadalafilu 2-krotnie, a 400 mg/dobę aż 4-krotnie) oraz rytonawir (200 mg 2×/dobę, podwajający AUC), znacząco podnoszą stężenia tadalafilu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych (ból głowy, dyspepsja, bóle mięśniowe, przekrwienie błony śluzowej nosa). Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (obniżająca AUC o 88%), fenobarbital, fenytoina i karbamazepina, mogą obniżać skuteczność tadalafilu. Szczególnie istotne klinicznie jest przeciwwskazanie do łącznego stosowania tadalafilu z azotanami oraz riocyguatem ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego utrzymującego się do 24 godzin po podaniu tadalafilu (dawki 5–20 mg). Ponadto, doksazosyna (4–8 mg/dobę) w połączeniu z tadalafilem (5–20 mg) nasila działanie hipotensyjne i zwiększa ryzyko omdleń, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
azotan, białko transportowe, bloker kanałów wapniowych, CYP3A4, cytochrom P450, czas krwawienia, czas protrombinowy, dostępność biologiczna etynyloestradiolu, dysfunkcja erekcji, działanie hipotensyjne, ekspozycja AUC, farmakokinetyka tadalafilu, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, receptor α-adrenergiczny, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, zaburzenie erekcji, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Mozarin 15 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Mozarin, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając przerwy 14 dni po zakończeniu IMAO i 7 dni po zakończeniu escytalopramu. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych inhibitorów MAO (linezolid), gdzie konieczne jest stosowanie najmniejszych dawek i ścisły nadzór kliniczny. Leczenie skojarzone z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre przeciwpsychotyczne i przeciwbakteryjne) jest również przeciwwskazane z uwagi na ryzyko zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (opioidy, tryptany), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu, ziela dziurawca oraz leków wpływających na krzepnięcie krwi, w tym niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
buprenorfina, bupropion, butyrofenon, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, dziurawiec, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, lit, metoprolol, moklobemid, Mozarin, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, opioid, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, tryptan, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy