Interakcje leku
Navirel 10 mg/ml
Winorelbina, główny składnik aktywny produktu Navirel (10 mg/ml), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii onkologicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z fenytoiną (ryzyko zaostrzenia drgawek i zmniejszenia skuteczności winorelbiny) oraz szczepionką przeciwko żółtej gorączce (ryzyko uogólnionej, potencjalnie śmiertelnej choroby poszczepiennej). Współistniejące leczenie inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna) może prowadzić do zwiększenia stężenia winorelbiny i nasilenia toksyczności, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) mogą obniżać jej skuteczność. W przypadku stosowania winorelbiny z lekami mielotoksycznymi, takimi jak cisplatyna czy lapatynib, obserwuje się zwiększone ryzyko mielosupresji, w tym granulocytopenii i neutropenii III/IV stopnia, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów morfologii krwi i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
- Interakcje produktu Navirel z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje wspólne dla wszystkich cytostatyków
- Interakcje ze szczepionkami
- Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi
- Interakcje z lekami immunosupresyjnymi
- Interakcje swoiste dla alkaloidów barwinka
- Interakcje specyficzne dla winorelbiny
- Interakcje produktu Navirel z alkoholem
- Tabela interakcji produktu Navirel
Interakcje produktu Navirel z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Winorelbina, będąca głównym składnikiem aktywnym produktu Navirel (10 mg/ml), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Konieczne jest uwzględnienie tych interakcji podczas planowania terapii, szczególnie ze względu na możliwość wystąpienia nasilonych działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności leczenia.1
Interakcje wspólne dla wszystkich cytostatyków
U pacjentów z chorobą nowotworową często stosuje się leczenie przeciwzakrzepowe ze względu na podwyższone ryzyko zakrzepicy. W przypadku równoczesnego stosowania leków przeciwzakrzepowych i winorelbiny konieczne jest zwiększenie częstotliwości monitorowania wartości INR (międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego). Jest to spowodowane znaczną zmiennością międzyosobniczą w zakresie krzepliwości krwi w przebiegu chorób nowotworowych oraz możliwością wystąpienia interakcji pomiędzy doustnymi antykoagulantami a lekami cytostatycznymi.2
Interakcje ze szczepionkami
Produkt Navirel nie powinien być stosowany jednocześnie ze szczepionkami żywymi atenuowanymi. Jest to związane z potencjalnym ryzykiem wystąpienia uogólnionej, potencjalnie śmiertelnej choroby poszczepiennej. Ryzyko to jest szczególnie zwiększone u pacjentów z obniżoną odpornością wynikającą z choroby podstawowej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie szczepionek inaktywowanych, jeśli są dostępne.3
Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania produktu Navirel ze szczepionką przeciwko żółtej gorączce – takie połączenie jest przeciwwskazane.4
Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie produktu Navirel z fenytoiną. Połączenie to wiąże się z ryzykiem zaostrzenia drgawek wynikającym z obniżonego wchłaniania fenytoiny z przewodu pokarmowego przez winorelbinę. Ponadto istnieje ryzyko nasilenia działań toksycznych lub utraty skuteczności winorelbiny wskutek wzmożonego przez fenytoinę metabolizmu wątrobowego.5
Interakcje z lekami immunosupresyjnymi
Podczas jednoczesnego stosowania produktu Navirel z cyklosporyną lub takrolimusem należy wziąć pod uwagę ryzyko wywołania nadmiernej immunosupresji, która może prowadzić do rozwoju odczynu limfoproliferacyjnego.6
Interakcje swoiste dla alkaloidów barwinka
Winorelbina, jako alkaloid barwinka, nie powinna być stosowana jednocześnie z itrakonazolem ze względu na ryzyko nasilenia neurotoksyczności. Mechanizm tej interakcji polega na spowolnieniu metabolizmu wątrobowego winorelbiny przez itrakonazol.7
Jednoczesne stosowanie alkaloidów barwinka, w tym winorelbiny, z mitomycyną C zwiększa ryzyko wystąpienia skurczu oskrzeli i duszności. W rzadkich przypadkach, szczególnie w skojarzeniu z mitomycyną, raportowano przypadki śródmiąższowego zapalenia płuc.8
Winorelbina jest substratem glikoproteiny P, dlatego jednoczesne stosowanie winorelbiny z inhibitorami tego białka transportowego (np. werapamilem, cyklosporyną, chinidyną) lub jego induktorami może wpływać na stężenie winorelbiny w organizmie.9
Interakcje specyficzne dla winorelbiny
Jednoczesne stosowanie winorelbiny z innymi produktami leczniczymi wykazującymi działanie mielotoksyczne zwiększa ryzyko nasilenia działań niepożądanych związanych z mielosupresją.10
W metabolizmie winorelbiny kluczową rolę odgrywa izoenzym CYP3A4. W związku z tym jednoczesne stosowanie winorelbiny z silnymi inhibitorami tego izoenzymu (np. itrakonazolem, ketokonazolem, klarytromycyną, erytromycyną i rytonawirem) może prowadzić do zwiększenia jej stężenia we krwi. Z kolei stosowanie winorelbiny z silnymi induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyną, fenytoiną, fenobarbitalem, karbamazepiną i preparatami ziela dziurawca) może skutkować zmniejszeniem jej stężenia we krwi.11
W przypadku jednoczesnego stosowania winorelbiny z cisplatyną (częsta kombinacja w terapii przeciwnowotworowej) nie obserwuje się wpływu na parametry farmakokinetyczne winorelbiny. Jednakże to połączenie wiąże się z większą częstością występowania granulocytopenii w porównaniu do monoterapii winorelbiną.12
Badanie kliniczne I fazy wykazało zwiększoną częstość występowania neutropenii III/IV stopnia podczas jednoczesnego stosowania winorelbiny podawanej dożylnie z lapatynibem. W badaniu tym zalecana dawka winorelbiny podawanej dożylnie w 1. i 8. dniu 3-tygodniowego cyklu leczenia wyniosła 22,5 mg/m² pc., gdy stosowana była w skojarzeniu z lapatynibem w dawce 1000 mg raz na dobę. Takie połączenie należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności.13
Interakcje produktu Navirel z alkoholem
Mimo braku bezpośrednich danych dotyczących interakcji winorelbiny z alkoholem w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego, należy podkreślić, że spożywanie alkoholu podczas leczenia cytostatykami, w tym winorelbiną, nie jest zalecane z kilku istotnych powodów:
- Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony układu pokarmowego związane z chemioterapią, takie jak nudności, wymioty czy zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
- Metabolizm alkoholu, podobnie jak winorelbiny, zachodzi w wątrobie, co może prowadzić do konkurencji o enzymy metabolizujące i potencjalnie wpływać na stężenie leku
- Alkohol może zwiększać ryzyko wystąpienia neuropatii obwodowej, która jest również działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem winorelbiny
- Spożywanie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę, która jest już narażona na działania niepożądane związane z chemioterapią
Ze względów bezpieczeństwa pacjentom poddawanym chemioterapii winorelbiną zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia oraz przez okres eliminacji leku z organizmu.
Tabela interakcji produktu Navirel
| Lek/grupa leków | Rodzaj interakcji | Mechanizm interakcji | Potencjalne skutki | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Szczepionka przeciwko żółtej gorączce | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko choroby poszczepiennej | Uogólniona, potencjalnie śmiertelna choroba poszczepienna | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Żywe atenuowane szczepionki | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko choroby poszczepiennej | Uogólniona, potencjalnie śmiertelna choroba poszczepienna | Wysoki | Niezalecane jednoczesne stosowanie |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna | Zmniejszone wchłanianie fenytoiny i zwiększony metabolizm winorelbiny | Zaostrzenie drgawek, zwiększona toksyczność lub zmniejszona skuteczność winorelbiny | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Itrakonazol | Farmakokinetyczna | Spowolnienie metabolizmu wątrobowego winorelbiny | Nasilenie neurotoksyczności | Wysoki | Niezalecane jednoczesne stosowanie |
| Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, klarytromycyna, erytromycyna, rytonawir) | Farmakokinetyczna | Spowolnienie metabolizmu wątrobowego winorelbiny | Zwiększenie stężenia winorelbiny we krwi i nasilenie działań niepożądanych | Wysoki | Zachować szczególną ostrożność, rozważyć modyfikację dawki |
| Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenobarbital, karbamazepina, preparaty ziela dziurawca) | Farmakokinetyczna | Przyspieszenie metabolizmu wątrobowego winorelbiny | Zmniejszenie stężenia winorelbiny we krwi i jej skuteczności | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania, monitorować skuteczność terapii |
| Mitomycyna C | Farmakodynamiczna | Sumowanie działań niepożądanych | Zwiększone ryzyko skurczu oskrzeli, duszności i śródmiąższowego zapalenia płuc | Średni | Stosować z ostrożnością, monitorować objawy ze strony układu oddechowego |
| Cisplatyna | Farmakodynamiczna | Sumowanie działań mielosupresyjnych | Zwiększona częstość granulocytopenii | Średni | Monitorować parametry morfologii krwi |
| Lapatynib | Farmakodynamiczna | Sumowanie działań mielosupresyjnych | Zwiększona częstość neutropenii III/IV stopnia | Średni | Stosować z zachowaniem ostrożności, monitorować parametry morfologii krwi |
| Doustne leki przeciwzakrzepowe | Farmakodynamiczna | Wpływ na czynniki krzepnięcia | Zmienność wskaźnika INR | Średni | Zwiększyć częstotliwość monitorowania INR |
| Inhibitory glikoproteiny P (werapamil, cyklosporyna, chinidyna) | Farmakokinetyczna | Zmiana transportu leku | Zmiana stężenia winorelbiny | Średni | Monitorować pod kątem nasilonych działań niepożądanych |
| Cyklosporyna, takrolimus | Farmakodynamiczna | Nadmierna immunosupresja | Ryzyko odczynu limfoproliferacyjnego | Średni | Monitorować funkcję układu immunologicznego |
| Leki mielotoksyczne | Farmakodynamiczna | Sumowanie działań mielosupresyjnych | Nasilenie mielosupresji | Wysoki | Monitorować parametry morfologii krwi, rozważyć modyfikację dawki |
| Alkohol | Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna | Konkurencja o enzymy metabolizujące, sumowanie działań niepożądanych | Nasilenie działań niepożądanych, potencjalne zmiany w stężeniu leku | Średni | Zalecane unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia |
Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje produktu Navirel (winorelbina) z innymi lekami, szczepionkami oraz alkoholem. Monitorowanie pacjenta oraz odpowiednie dostosowanie dawkowania lub unikanie określonych połączeń leków może zminimalizować ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych związanych z interakcjami.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania