Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram (Nexpram) jako lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) może wchodzić w istotne interakcje z wieloma produktami leczniczymi. Wiedza na temat tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i zapobiegania potencjalnie niebezpiecznym powikłaniom terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych escytalopramu.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne escytalopramu obejmują wzajemne oddziaływania na poziomie mechanizmów działania, które mogą skutkować wzmocnieniem lub osłabieniem efektu terapeutycznego albo nasileniem działań niepożądanych.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – u pacjentów otrzymujących jednocześnie lek z grupy SSRI oraz nieselektywny, nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (MAO) obserwowano ciężkie reakcje niepożądane. W niektórych przypadkach rozwijał się zespół serotoninowy. Przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z tymi lekami. Escytalopram można rozpocząć 14 dni po odstawieniu nieodwracalnego inhibitora MAO, natomiast między odstawieniem escytalopramu a rozpoczęciem leczenia inhibitorem MAO należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę.³

Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorami MAO-A, takimi jak moklobemid. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest bezwzględnie konieczne, należy je rozpocząć od najmniejszej zalecanej dawki, a pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁴

Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid, będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych escytalopramem. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest nieuniknione, należy stosować minimalne dawki obu leków oraz prowadzić ścisłą kontrolę kliniczną pacjenta.⁵

Leki powodujące wydłużenie odstępu QT – przeciwwskazane jest leczenie skojarzone escytalopramem z innymi lekami powodującymi wydłużenie odstępu QT, takimi jak:

• leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
• leki przeciwmalaryczne – szczególnie halofantryna
• niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)

Nie można wykluczyć addytywnego efektu łącznego stosowania tych leków, co zwiększa ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca.⁶

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – należy zachować ostrożność stosując escytalopram jednocześnie z selegiliną ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Wcześniejsze badania wykazały, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg/dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁷

Produkty lecznicze o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami o działaniu serotoninergicznym (np. opioidami, w tym tramadolem, oraz tryptanami, w tym sumatryptanem) może prowadzić do zespołu serotoninowego. Wymagane jest zachowanie szczególnej ostrożności oraz ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego.⁸

Produkty lecznicze obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania go w skojarzeniu z innymi lekami o podobnym działaniu, takimi jak:

• leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu, pochodne butyrofenonu)
• meflochina
• bupropion
• tramadol

⁹

Lit, tryptofan – informowano o nasileniu działania w przypadkach stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem lub tryptofanem. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z tymi substancjami.¹⁰

Ziele dziurawca – jednoczesne stosowanie escytalopramu i produktów roślinnych zawierających dziurawiec (Hypericum perforatum) może prowadzić do zwiększenia częstości działań niepożądanych. Należy unikać takiego połączenia lub dokładnie monitorować pacjenta pod kątem występowania działań niepożądanych.¹¹

Leki zwiększające ryzyko krwawień – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie przeciwzakrzepowe. U pacjentów leczonych jednocześnie escytalopramem i doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia krwi, szczególnie podczas rozpoczynania lub kończenia terapii escytalopramem.¹²

Skojarzone stosowanie escytalopramu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększyć skłonność do krwawień. Wymagane jest zachowanie szczególnej ostrożności i monitorowanie pacjenta pod kątem objawów krwawienia.¹³

Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – wymagana jest ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z lekami powodującymi zmniejszenie stężenia sodu i magnezu z powodu ryzyka wystąpienia złośliwej arytmii. Do takich leków należą m.in. niektóre diuretyki, kortykosteroidy, leki przeczyszczające stosowane długotrwale.¹⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Metabolizm escytalopramu przebiega głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. CYP3A4 i CYP2D6 mogą również brać udział w metabolizmie escytalopramu, choć w mniejszym stopniu. Główny metabolit escytalopramu (S-DCT, demetylowany escytalopram) jest częściowo metabolizowany przez CYP2D6.¹⁵

Istotne interakcje farmakokinetyczne escytalopramu obejmują:

• Omeprazol (inhibitor CYP2C19) – podawanie escytalopramu jednocześnie z 30 mg omeprazolu raz na dobę powoduje umiarkowane (o około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.
• Cymetydyna (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) – podawanie escytalopramu w skojarzeniu z 400 mg cymetydyny dwa razy na dobę powoduje umiarkowane (o około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.

¹⁶

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazolem, ezomeprazolem, flukonazolem, fluwoksaminą, lanzoprazolem, tyklopidyną) lub cymetydyną. Konieczne może być zmniejszenie dawki escytalopramu na podstawie obserwacji działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego.¹⁷

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych produktów leczniczych

Escytalopram (Nexpram) jest inhibitorem enzymu CYP2D6. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania go jednocześnie z produktami leczniczymi, które są metabolizowane głównie z udziałem tego enzymu i mają wąski indeks terapeutyczny, na przykład:¹⁸

• Leki kardiologiczne: flekainid, propafenon i metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
• Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina i nortryptylina
• Leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna i haloperydol

W przypadku łącznego stosowania escytalopramu z tymi lekami konieczne może być dostosowanie dawkowania. Badania wykazały, że stosowanie skojarzone z dezypraminą lub metoprololem spowodowało dwukrotne zwiększenie stężenia w osoczu tych substratów CYP2D6.¹⁹

Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące w stosunku do CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania produktów leczniczych metabolizowanych przez CYP2C19.²⁰

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Mimo, że teoretycznie nie oczekuje się bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych o działaniu psychotropowym, spożywanie alkoholu podczas leczenia Nexpramem nie jest zalecane.²¹

Alkohol może nasilać działanie sedatywne escytalopramu i prowadzić do zwiększonego upośledzenia funkcji psychomotorycznych. Alkohol może też zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji. Ponadto alkohol sam w sobie ma działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co w połączeniu z escytalopramem może prowadzić do nasilenia objawów depresji oraz zwiększać ryzyko myśli i zachowań samobójczych u pacjentów ze skłonnościami do takich zachowań.

Z uwagi na powyższe, podczas terapii escytalopramem należy całkowicie powstrzymać się od spożywania alkoholu. Lekarz prowadzący powinien wyraźnie poinformować pacjenta o konieczności abstynencji alkoholowej w trakcie leczenia Nexpramem.

Tabela interakcji escytalopramu (Nexpram)