Działania niepożądane
Nexpram 20 mg
Escytalopram w dawkach 10 mg i 20 mg, stosowany w terapii zaburzeń depresyjnych i lękowych, może wywoływać liczne działania niepożądane, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch tygodniach leczenia, z tendencją do zmniejszania się nasilenia w trakcie kontynuacji terapii. Szczególnie istotne są powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT oraz arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub wcześniejszymi chorobami serca. Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, manii oraz zespołu serotoninowego, który stanowi potencjalne zagrożenie życia. Nagłe odstawienie leku może prowadzić do objawów odstawienia, takich jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia mięśniowe i splątanie, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
- Działania niepożądane leku Nexpram – charakterystyka ogólna
- Ryzyko kardiologiczne związane ze stosowaniem escytalopramu
- Ryzyko zaburzeń psychiatrycznych i neurologicznych
- Objawy odstawienia po zakończeniu leczenia
- Ryzyko złamań kostnych
- Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych escytalopramu
- Szczególne grupy ryzyka
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Nexpram – charakterystyka ogólna
Nexpram (escytalopram) w postaci tabletek powlekanych 10 mg i 20 mg, może powodować szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii. Działania niepożądane występują najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu leczenia, a ich nasilenie i częstość na ogół ulegają zmniejszeniu wraz z kontynuacją terapii. 1
Ryzyko kardiologiczne związane ze stosowaniem escytalopramu
Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania kardiologiczne. Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz niemiarowości komorowych, w tym zaburzeń typu torsade de pointes. Ryzyko to dotyczy głównie kobiet, osób z hipokaliemią oraz pacjentów z występującym wcześniej wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca. 2
Ryzyko zaburzeń psychiatrycznych i neurologicznych
Istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem escytalopramu jest występowanie myśli i zachowań samobójczych w trakcie terapii lub krótko po odstawieniu produktu. Zgłaszano również przypadki manii oraz zespołu serotoninowego, stanowiącego potencjalnie zagrażające życiu powikłanie. 3
Objawy odstawienia po zakończeniu leczenia
Odstawienie leków z grupy SSRI/SNRI (zwłaszcza nagłe) często prowadzi do występowania objawów odstawienia. Najczęściej zgłaszanymi reakcjami są zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parestezje i wrażenie porażenia prądem elektrycznym), zaburzenia snu (w tym bezsenność i wyraziste sny), pobudzenie lub niepokój, nudności i (lub) wymioty, drżenie mięśniowe, splątanie, nadmierne pocenie, bóle głowy, biegunka, kołatanie serca, chwiejność emocjonalna, drażliwość oraz zaburzenia widzenia. 4
Na ogół objawy te mają małe lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie, choć u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i (lub) utrzymywać się dłużej. W przypadku, gdy stosowanie escytalopramu nie jest już dłużej wymagane, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki aż do odstąpienia produktu. 5
Ryzyko złamań kostnych
Wyniki badań epidemiologicznych przeprowadzonych głównie wśród pacjentów w wieku 50 lat i starszych wskazują na zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów przyjmujących inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Mechanizm tego zjawiska nie jest obecnie znany. 6
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych escytalopramu
Poniższa tabela zawiera znane reakcje niepożądane leków z grupy SSRI, zgłaszane również w przypadku stosowania escytalopramu, w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych lub jako zdarzenia spontaniczne zgłaszane po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Dane o częstości występowania pochodzą z badań klinicznych i nie zostały skorygowane względem placebo. 7
Kategorie częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania określono jako:
- Bardzo często (≥1/10) – występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów
- Często (≥1/100 do <1/10) – występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów
- Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
- Bardzo rzadko (≤1/10 000) – występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
8
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Nieznana | Trombocytopenia | Zmniejszenie liczby płytek krwi, mogące skutkować zwiększonym ryzykiem krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcja anafilaktyczna | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieznana | Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego (ADH) | Może prowadzić do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie apetytu | Zaburzenia łaknienia wpływające na masę ciała pacjenta |
| Zwiększenie apetytu | |||
| Zwiększenie masy ciała | |||
| Niezbyt często | Zmniejszenie masy ciała | Redukcja masy ciała w trakcie terapii | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania (cd.) | Nieznana | Hiponatremia | Obniżenie stężenia sodu we krwi, potencjalnie groźne powikłanie |
| Jadłowstręt | Zaburzenie odżywiania charakteryzujące się odmową przyjmowania pokarmów | ||
| Zaburzenia psychiczne | Często | Niepokój | Uczucie napięcia psychicznego i fizycznego |
| Niepokój ruchowy | |||
| Nietypowe sny | Sny o niezwykłej, często niepokojącej treści | ||
| Zmniejszenie popędu płciowego | Obniżenie libido, wpływające na jakość życia seksualnego | ||
| Kobiety: brak orgazmu | Zaburzenie funkcji seksualnych u kobiet | ||
| Niezbyt często | Bruksizm | Zgrzytanie zębami, najczęściej w nocy | |
| Pobudzenie | Wzmożona aktywność psychomotoryczna | ||
| Nerwowość | Stan wzmożonego napięcia nerwowego | ||
| Napady panicznego lęku | Nagłe, intensywne epizody lęku, często z objawami somatycznymi | ||
| Niezbyt często (cd.) | Stany splątania | Zaburzenia świadomości i orientacji | |
| Rzadko | Agresja | Zachowania agresywne wobec innych lub siebie | |
| Depersonalizacja | Uczucie oddzielenia od własnego ciała lub tożsamości | ||
| Omamy | Percepcja nieistniejących bodźców (wzrokowych, słuchowych itp.) | ||
| Zaburzenia psychiczne (cd.) | Nieznana | Mania | Stan patologicznie podwyższonego nastroju i aktywności psychoruchowej |
| Myśli samobójcze | Najpoważniejsze działania niepożądane wymagające natychmiastowej interwencji | ||
| Zachowania samobójcze | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Bóle głowy | Najczęstsze neurologiczne działanie niepożądane |
| Często | Bezsenność | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Senność | Nadmierna senność w ciągu dnia | ||
| Zawroty głowy | Uczucie wirowania lub niestabilności | ||
| Parestezje | Nieprawidłowe odczucia (mrowienie, drętwienie) | ||
| Drżenie mięśniowe | Rytmiczne, mimowolne ruchy oscylacyjne | ||
| Niezbyt często | Zaburzenia smaku | Zmieniona percepcja smaków | |
| Zaburzenia snu | Różne zaburzenia struktury i jakości snu | ||
| Omdlenia | Krótkotrwała utrata przytomności | ||
| Rzadko | Zespół serotoninowy | Potencjalnie zagrażający życiu stan wynikający z nadmiernej aktywności serotoninergicznej | |
| Nieznana | Dyskinezy | Zaburzenia ruchowe polegające na mimowolnych ruchach | |
| Zaburzenia poruszania | Różne nieprawidłowości motoryczne | ||
| Drgawki | Napady padaczkowe lub podobne | ||
| Psychoruchowy niepokój/akatyzja | Subiektywne poczucie niepokoju z przymusem ruchu | ||
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic | Mydriaza mogąca prowadzić do światłowstrętu |
| Zaburzenia widzenia | Różne zaburzenia ostrości i pola widzenia | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Szumy uszne | Odczuwanie dźwięków przy braku zewnętrznych bodźców akustycznych |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Tachykardia | Przyspieszenie czynności serca >100 uderzeń/min |
| Rzadko | Bradykardia | Zwolnienie czynności serca <60 uderzeń/min | |
| Nieznana | Wydłużenie odstępu QT | Elektrokardiograficzny objaw zaburzeń repolaryzacji komór | |
| Arytmia komorowa również typu torsade de pointes | Groźne zaburzenia rytmu serca, mogące prowadzić do nagłego zgonu | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Zapalenie zatok | Stan zapalny zatok przynosowych |
| Ziewanie | Nadmierne, częste ziewanie | ||
| Niezbyt często | Krwawienie z nosa | Epistaxis – krwotok z jam nosowych | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności | Najczęstsze żołądkowo-jelitowe działanie niepożądane |
| Często | Biegunka | Zwiększona częstość wypróżnień lub luźne stolce | |
| Zaparcia | Zmniejszona częstość wypróżnień, twarde stolce | ||
| Wymioty | Gwałtowne opróżnianie zawartości żołądka przez usta | ||
| Suchość w ustach | Kserostomia – zmniejszenie wydzielania śliny | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit (cd.) | Niezbyt często | Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytu) | Różne formy krwawień z przewodu pokarmowego, mogące prowadzić do anemii |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieznana | Zapalenie wątroby | Stan zapalny wątroby mogący prowadzić do jej uszkodzenia |
| Nieprawidłowe wyniki badań wątrobowych | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Zwiększone pocenie | Nadmierne pocenie się, niezależne od temperatury zewnętrznej |
| Niezbyt często | Pokrzywka | Wysypka skórna z charakterystycznymi bąblami i świądem | |
| Łysienie | Utrata włosów, miejscowa lub uogólniona | ||
| Wysypka | Różne formy wysypek skórnych | ||
| Świąd | Subiektywne uczucie świądu skóry | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (cd.) | Nieznana | Wybroczyny | Drobne, punktowe wylewy krwi pod skórą |
| Obrzęk naczynioruchowy | Obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych, potencjalnie groźny dla życia | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bóle stawów | Artralgia – różne formy bólu stawowego |
| Bóle mięśni | Mialgia – różne formy bólu mięśniowego | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nieznana | Zatrzymanie moczu | Niemożność oddania moczu mimo wypełnionego pęcherza |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Mężczyźni: Zaburzenia wytrysku | Przedwczesny, opóźniony lub wsteczny wytrysk |
| Mężczyźni: Impotencja | Zaburzenia erekcji uniemożliwiające odbycie stosunku | ||
| Niezbyt często | Kobiety: Krwotok maciczny | Nieprawidłowe krwawienie z macicy | |
| Kobiety: Krwotok miesiączkowy | Nasilone lub patologiczne krwawienie miesiączkowe | ||
| Nieznana | Mlekotok | Wydzielanie mleka poza okresem karmienia piersią | |
| Mężczyźni: Priapizm | Przedłużona, bolesna erekcja wymagająca interwencji medycznej | ||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi (cd.) | Krwotok poporodowy | Nadmierne krwawienie po porodzie | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Zmęczenie | Subiektywne uczucie osłabienia i wyczerpania |
| Gorączka | Podwyższenie temperatury ciała ≥38°C | ||
| Niezbyt często | Obrzęki | Gromadzenie się płynu w tkankach, powodujące ich powiększenie |
Szczególne grupy ryzyka
Kobiety w ciąży i po porodzie
Wśród działań niepożądanych występujących u kobiet szczególną uwagę należy zwrócić na krwotok poporodowy. Jest to działanie niepożądane zgłaszane dla grupy leków SSRI i SNRI. 9
Osoby w wieku podeszłym
U pacjentów w wieku powyżej 50 lat odnotowano zwiększone ryzyko złamań kości, co może być związane z wpływem leków z grupy SSRI na gospodarkę wapniowo-fosforanową lub równowagę. 10
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: + 48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl). 11
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. 12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania