Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, substancja czynna leku Mozarin, może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami. Interakcje te mają charakter zarówno farmakodynamiczny, jak i farmakokinetyczny, co wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym stosowaniu z innymi substancjami leczniczymi ¹.

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą wzajemnego oddziaływania leków na poziomie ich mechanizmów działania, co może prowadzić do nasilenia, osłabienia lub modyfikacji efektów terapeutycznych ².

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Istnieją kombinacje leków, których jednoczesne stosowanie z escytalopramem jest kategorycznie przeciwwskazane ze względu na poważne ryzyko dla zdrowia i życia pacjenta ³:

• Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – opisywano ciężkie reakcje u pacjentów otrzymujących leki z grupy SSRI jednocześnie z tymi inhibitorami. U niektórych pacjentów wystąpił zespół serotoninowy, stan zagrażający życiu. Można rozpocząć leczenie escytalopramem dopiero po 14 dniach od zakończenia stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Podobnie, należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę od zakończenia przyjmowania Mozarinu do momentu rozpoczęcia leczenia nieselektywnym nieodwracalnym inhibitorem MAO ⁴.
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – jednoczesne stosowanie escytalopramu i moklobemidu jest przeciwwskazane z uwagi na ryzyko zespołu serotoninowego. Jeśli takie leczenie skojarzone okaże się absolutnie konieczne, leczenie należy rozpocząć od najmniejszej zalecanej dawki i wprowadzić ścisły nadzór kliniczny ⁵.
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W sytuacjach gdy takie leczenie skojarzone okaże się niezbędne, należy zastosować najmniejsze zalecane dawki i wprowadzić ścisły nadzór kliniczny ⁶.
• Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – stosowanie w skojarzeniu z selegiliną wymaga ostrożności z uwagi na ryzyko zespołu serotoninowego. Warto odnotować, że selegilina w dawce do 10 mg na dobę była stosowana bezpiecznie w skojarzeniu z cytalopramem (mieszaniną racemiczną) ⁷.
• Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest leczenie skojarzone escytalopramem z innymi produktami leczniczymi powodującymi wydłużenie odstępu QT, obejmującymi leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna, leki przeciw malarii – szczególnie halofantryna), niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna) ⁸.

Leczenie skojarzone wymagające zachowania ostrożności

Poniższe kombinacje leków wymagają szczególnej ostrożności klinicznej przy jednoczesnym stosowaniu z escytalopramem ⁹:

• Produkty lecznicze o działaniu serotoninergicznym – Mozarin należy stosować ostrożnie w przypadku jednoczesnego podawania z lekami o działaniu serotoninergicznym, takimi jak opioidy (buprenorfina, tramadol), sumatryptan i inne tryptany, gdyż może to prowadzić do zespołu serotoninowego, choroby potencjalnie zagrażającej życiu ¹⁰.
• Produkty lecznicze obniżające próg drgawkowy – leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy. Zalecana jest ostrożność podczas stosowania w skojarzeniu z innymi lekami również obniżającymi ten próg, takimi jak leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI), neuroleptyki (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu i pochodne butyrofenonu), meflochinę, bupropion i tramadol ¹¹.
• Lit, tryptofan – istnieją doniesienia o nasileniu działania podczas stosowania leków z grupy SSRI jednocześnie z litem lub tryptofanem, dlatego w przypadku takiego leczenia skojarzonego należy zachować ostrożność ¹².
• Ziele dziurawca – jednoczesne stosowanie SSRI z produktami roślinnymi zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum) może powodować zwiększenie częstości działań niepożądanych ¹³.
• Leki wpływające na krzepnięcie krwi – skojarzenie escytalopramu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może zmieniać ich działanie. Należy uważnie monitorować parametry krzepnięcia przy rozpoczynaniu lub kończeniu leczenia escytalopramem u pacjentów otrzymujących doustne antykoagulanty. Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych może nasilać tendencję do krwawień ¹⁴.

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. Izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 mogą także, chociaż w mniejszym stopniu, uczestniczyć w metabolizowaniu escytalopramu. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowany escytalopram) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6 ¹⁵.

Istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne obejmują:

• Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) – jednoczesne stosowanie escytalopramu i omeprazolu w dawce 30 mg raz na dobę wywołuje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność w przypadku stosowania jednocześnie z inhibitorami CYP2C19, a w razie potrzeby zmniejszyć dawkę escytalopramu ¹⁶.
• Cymetydyna – jednoczesne stosowanie escytalopramu i cymetydyny w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w surowicy. Zaleca się zachowanie ostrożności oraz ewentualne dostosowanie dawkowania ¹⁷.
• Leki metabolizowane przez CYP2D6 – escytalopram jest inhibitorem enzymu CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktów metabolizowanych głównie przez ten enzym i charakteryzujących się małym wskaźnikiem terapeutycznym, takich jak:
  • flekainid, propafenon i metoprolol (stosowane w niewydolności serca)
  • leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina i nortyptylina)
  • leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna i haloperydol)

  Może być konieczne dostosowanie dawkowania tych leków ¹⁸.

• Dezypramina, metoprolol – jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje w obydwu przypadkach dwukrotne zwiększenie w surowicy stężenia tych dwóch substratów CYP2D6 ¹⁹.
• Substraty CYP2C19 – badania in vitro wykazały, że escytalopram może wykazywać słabe działanie hamujące aktywność CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności stosując escytalopram jednocześnie z produktami metabolizowanymi przez CYP2C19 ²⁰.

Interakcje z alkoholem

Chociaż teoretycznie nie należy spodziewać się bezpośrednich reakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, spożywanie alkoholu podczas leczenia Mozarinem nie jest zalecane ²¹.

Alkohol może:

• Nasilać działanie sedatywne escytalopramu, co może prowadzić do zwiększonej senności i zaburzeń psychomotorycznych
• Zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• Potęgować działanie depresyjne na OUN
• Prowadzić do nieprzewidywalnych interakcji behawioralnych i poznawczych

Tabela najważniejszych interakcji escytalopramu